បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិភាក្សាអំពីឱកាស និងបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ប្រទេសវៀតណាម បន្ទាប់ពីការដាក់លិខិតចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងឡាអេ (Hague Agreement) សម្រាប់ការចុះបញ្ជីអន្តរជាតិនៃគំនូរឧស្សាហកម្មនៅឆ្នាំ២០១៩។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះវិភាគលើក្របខ័ណ្ឌច្បាប់អន្តរជាតិ (Geneva Act 1999) និងវាយតម្លៃទិន្នន័យស្ថិតិនៃគុណភាពពាក្យស្នើសុំគំនូរឧស្សាហកម្មនៅវៀតណាមចន្លោះឆ្នាំ ២០០៦-២០១៧ ដើម្បីកំណត់ពីផលប៉ះពាល់នៃការធ្វើសមាហរណកម្មនេះ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| National Route (Direct Filing) ការចុះបញ្ជីតាមប្រព័ន្ធថ្នាក់ជាតិ (National Route) |
អនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តតាមច្បាប់ និងនីតិវិធីជាក់លាក់របស់ប្រទេសនីមួយៗ។ ងាយស្រួលសម្រាប់អាជីវកម្មក្នុងស្រុកដែលមិនមានបំណងពង្រីកទីផ្សារទៅក្រៅប្រទេស។ | ចំណាយច្រើន និងស្មុគស្មាញនៅពេលចង់បានការការពារនៅបរទេស ព្រោះតម្រូវឱ្យដាក់ពាក្យច្រើនភាសា ជួលភ្នាក់ងារច្បាប់តាមប្រទេសនីមួយៗ និងបង់ថ្លៃសេវាដាច់ដោយឡែក។ | បង្កើតបន្ទុកចំណាយ និងរដ្ឋបាលខ្ពស់សម្រាប់សហគ្រាសដែលចង់នាំចេញផលិតផលទៅទីផ្សារអន្តរជាតិ។ |
| International Route (Hague Agreement - Geneva Act 1999) ការចុះបញ្ជីតាមប្រព័ន្ធអន្តរជាតិទីក្រុងឡាអេ (International Route) |
ចំណាយតិច និងសាមញ្ញដោយគ្រាន់តែដាក់ពាក្យស្នើសុំតែមួយ ប្រើភាសាតែមួយ (អង់គ្លេស បារាំង ឬអេស្ប៉ាញ) និងបង់ប្រាក់តែមួយ (ហ្វ្រង់ស្វីស) តាមរយៈស្ថាប័ន WIPO។ ការគ្រប់គ្រងសិទ្ធិក៏មានភាពងាយស្រួល។ | ដាក់សម្ពាធខ្លាំងលើការិយាល័យកម្មសិទ្ធិបញ្ញាថ្នាក់ជាតិ ដោយសារកាលកំណត់នៃការបដិសេធមានភាពតឹងរ៉ឹង (ត្រឹមតែ ៦ ខែ) ដែលទាមទារឱ្យមានសមត្ថភាពវាយតម្លៃរហ័ស និងច្បាស់លាស់។ | សម្រួលដល់ការចុះបញ្ជីនៅទូទាំងប្រទេសសមាជិក WIPO ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យប្រទេសសមាជិកធ្វើកំណែទម្រង់ច្បាប់ និងពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីដើម្បីឆ្លើយតបទាន់ពេលវេលា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដើម្បីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគយ៉ាងខ្លាំងលើការពង្រឹងសមត្ថភាពធនធានមនុស្ស ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងការធ្វើកំណែទម្រង់ក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្តជាបន្ទាន់។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យស្ថិតិរបស់ការិយាល័យកម្មសិទ្ធិបញ្ញាវៀតណាម (Cục SHTT) ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៦-២០១៧។ ទិន្នន័យនេះបង្ហាញពីបញ្ហាប្រឈមធំៗពាក់ព័ន្ធនឹងគុណភាពពាក្យស្នើសុំទាប និងភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការវាយតម្លៃ ដែលជារឿងធម្មតាសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានបរិបទស្ថាប័នស្រដៀងគ្នា ហើយបានចូលរួមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះផងដែរ។
បទពិសោធន៍ និងបញ្ហាប្រឈមរបស់ប្រទេសវៀតណាមក្នុងការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងឡាអេ គឺជាមេរៀនដ៏សំខាន់ដែលអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការរៀនសូត្រពីគម្លាតសមត្ថភាពស្ថាប័នរបស់វៀតណាម ជួយកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគាំទ្រផ្នែកច្បាប់ និងបច្ចេកទេសបានទាន់ពេលវេលា ដើម្បីទាញយកអត្ថប្រយោជន៍អតិបរមាពីប្រព័ន្ធកម្មសិទ្ធិបញ្ញាអន្តរជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Hague Agreement (Thỏa ước La Hay) | ជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិមួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកបង្កើតគំនូរឧស្សាហកម្មអាចចុះបញ្ជីការពារស្នាដៃរបស់ខ្លួននៅតាមបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកជាច្រើន តាមរយៈការដាក់ពាក្យស្នើសុំតែមួយនៅស្ថាប័នកណ្តាលមួយ។ | ដូចជាការទិញសំបុត្រយន្តហោះតែមួយសន្លឹក ប៉ុន្តែអាចហោះហើរទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើនបានដោយមិនបាច់ទិញសំបុត្រថ្មីរាល់ពេលទៅដល់ប្រទេសនីមួយៗ។ |
| Industrial Design (Kiểu dáng công nghiệp) | ជារូបរាងខាងក្រៅនៃផលិតផល ដែលរួមមានរូបរាង ពណ៌ ឬក្បូរក្បាច់ ដែលទាក់ទាញភ្នែក និងមានលក្ខណៈសោភ័ណភាព តែមិនពាក់ព័ន្ធនឹងមុខងារបច្ចេកទេស ឬរបៀបដំណើរការរបស់វាឡើយ។ | ដូចជាម៉ូដរចនាសម្លៀកបំពាក់ ឬរូបរាងដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ទូរស័ព្ទ iPhone ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទិញចង់បានដោយសារតែសោភ័ណភាពរបស់វា។ |
| WIPO (World Intellectual Property Organization) | ជាទីភ្នាក់ងារមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ដែលមានតួនាទីគ្រប់គ្រង សម្របសម្រួល និងលើកកម្ពស់ការការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញានៅទូទាំងពិភពលោក។ | ដូចជាសាលាក្រុងពិភពលោកកម្រិតអន្តរជាតិ ដែលមានភារកិច្ចចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិបញ្ជាក់ថាអ្នកណាជាម្ចាស់ពិតប្រាកដនៃគំនិត ឬការច្នៃប្រឌិតណាមួយ។ |
| Substantive Examination (Thẩm định nội dung) | ជានីតិវិធីដែលមន្ត្រីជំនាញពិនិត្យស៊ីជម្រៅលើពាក្យស្នើសុំ ដើម្បីប្រាកដថាគំនូរឧស្សាហកម្មនោះពិតជាថ្មី និងមិនធ្លាប់មានអ្នកណាបង្កើត ឬចម្លងពីអ្នកដទៃ មុននឹងសម្រេចផ្តល់ប័ណ្ណការពារស្របច្បាប់។ | ដូចជាគ្រូបង្រៀនដែលកំពុងអាន និងត្រួតពិនិត្យអត្ថបទតែងសេចក្តីរបស់សិស្សយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដើម្បីរកមើលថាតើមានការលួចចម្លងពីសៀវភៅ ឬអ៊ីនធឺណិតដែរឬទេ។ |
| Formal Examination (Thẩm định hình thức) | ជាការត្រួតពិនិត្យជំហានដំបូងលើឯកសារស្នើសុំ ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើឯកសារបានបំពេញត្រឹមត្រូវតាមទម្រង់ច្បាប់ មានកាលបរិច្ឆេទ ឯកសារភ្ជាប់ និងមានហត្ថលេខាគ្រប់គ្រាន់ឬទេ។ | ដូចជាការត្រួតពិនិត្យសំបុត្រចូលមើលកុននៅច្រកទ្វារ ថាត្រូវថ្ងៃ ត្រូវម៉ោង និងមិនហែករហែក មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យចូលទៅមើលរឿងបាន។ |
| Geneva Act 1999 (Văn kiện Geneva 1999) | ជាកំណែទម្រង់ចុងក្រោយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងឡាអេ ដែលបើកទូលាយឱ្យប្រទេសជាច្រើនរួមទាំងប្រទេសមានប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យស៊ីជម្រៅ អាចចូលរួម និងផ្តល់ភាពបត់បែនខ្ពស់ដល់អ្នកចុះបញ្ជី។ | ដូចជាកំណែអាប់ដេតថ្មីនៃកម្មវិធីទូរស័ព្ទ (App Update) ដែលត្រូវបានកែលម្អឱ្យដំណើរការលឿនជាងមុន និងមានមុខងារច្រើនជាងមុនសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
