Original Title: Acute Toxicity, Mutagenicity and Antimutagenicity of Ethanol Ocimum sanctum Leaf Extract Using Rat Bone Marrow Micronucleus Assay
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការពុលស្រួចស្រាវ ភាពបង្កការបំប្លែងពូជ និងភាពប្រឆាំងការបំប្លែងពូជនៃចម្រាញ់អេតាណុលពីស្លឹកម្រះព្រៅ (Ocimum sanctum) ដោយប្រើការវិភាគមីក្រូណ្វៃយ៉ូក្នុងខួរឆ្អឹងកណ្តុរ

ចំណងជើងដើម៖ Acute Toxicity, Mutagenicity and Antimutagenicity of Ethanol Ocimum sanctum Leaf Extract Using Rat Bone Marrow Micronucleus Assay

អ្នកនិពន្ធ៖ Ekachai Khumphant (Institute of Nutrition, Mahidol University), Darunee Buripakdi Lawson (National Laboratory Animal Center, Mahidol University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2002 Kasetsart J. (Nat. Sci.)

វិស័យសិក្សា៖ Toxicology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់នៃការផ្តល់ចម្រាញ់អេតាណុលពីស្លឹកម្រះព្រៅ (Ocimum sanctum) តាមមាត់ទៅលើការពុលស្រួចស្រាវ ភាពបង្កការបំប្លែងពូជ និងសមត្ថភាពប្រឆាំងការបំប្លែងពូជកោសិកា។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តលើកណ្តុរប្រភេទ Sprague-Dawley ដោយបែងចែកការធ្វើតេស្តជាបីផ្នែកធំៗ។

ការធ្វើតេស្តការពុលស្រួចស្រាវ (Acute toxicity test) ដោយផ្តល់ចម្រាញ់ស្លឹកម្រះព្រៅកម្រិត ១៥ ក្រាម/គីឡូក្រាមទម្ងន់ខ្លួនតាមមាត់សត្វកណ្តុរ។
ការវិភាគមីក្រូណ្វៃយ៉ូក្នុងខួរឆ្អឹង (Bone marrow micronucleus assay) ដើម្បីវាយតម្លៃភាពបង្កការបំប្លែងពូជ និងប្រឆាំងការបំប្លែងពូជ។
ការប្រើប្រាស់សារធាតុ Cyclophosphamide កម្រិត ៨០ មីលីក្រាម/គីឡូក្រាម ជាភ្នាក់ងារបង្កការបំប្លែងពូជសម្រាប់ការប្រៀបធៀប។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

ចម្រាញ់អេតាណុលពីស្លឹកម្រះព្រៅមិនបណ្តាលឱ្យមានការពុលស្រួចស្រាវនោះទេ ទោះបីជាផ្តល់ក្នុងកម្រិតរហូតដល់ ១៥ ក្រាម/គីឡូក្រាមទម្ងន់ខ្លួនក៏ដោយ។
ការផ្តល់ចម្រាញ់នេះក្នុងកម្រិត ៥ ក្រាម/គីឡូក្រាម មិនបានបង្កឱ្យមានការបំប្លែងពូជ (Mutagenicity) នៅក្នុងសត្វកណ្តុរឡើយ។
ចម្រាញ់ស្លឹកម្រះព្រៅមានសកម្មភាពប្រឆាំងការបំប្លែងពូជយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដោយកាត់បន្ថយការកកើតមីក្រូណ្វៃយ៉ូ (Micronucleus) ដែលបណ្តាលមកពីសារធាតុ Cyclophosphamide ក្រោយការផ្តល់ជាប្រចាំរយៈពេល ៧ ថ្ងៃ និង ២១ ថ្ងៃ។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Acute Toxicity Test (Oral Administration of 15 g/kg bw OE) ការធ្វើតេស្តការពុលស្រួចស្រាវ (ការផ្តល់ចម្រាញ់តាមមាត់កម្រិត ១៥ ក្រាម/គីឡូក្រាម)	ប្រើប្រាស់កម្រិតដូសខ្ពស់ដើម្បីបញ្ជាក់ពីសុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងមិនមានផលប៉ះពាល់ដល់អាកប្បកិរិយា ឬទម្ងន់សត្វ។	វាយតម្លៃត្រឹមតែការពុលស្រួចស្រាវរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ មិនបានបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់រយៈពេលយូរ (Chronic toxicity) នោះទេ។	មិនមានសត្វកណ្តុរស្លាប់ ឬបង្ហាញរោគសញ្ញាពុលនោះទេ ដែលបញ្ជាក់ថាសុវត្ថិភាពខ្ពស់ក្នុងការបរិភោគ។
Mutagenicity Assay (Rat Bone Marrow Micronucleus Test with 5 g/kg bw OE) ការវិភាគភាពបង្កការបំប្លែងពូជ (ការធ្វើតេស្តមីក្រូណ្វៃយ៉ូក្នុងខួរឆ្អឹងកណ្តុរ)	ជាវិធីសាស្រ្តស្តង់ដារ និងមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ក្នុងការរកមើលការខូចខាតក្រូម៉ូសូម (DNA) នៅក្នុងកោសិកា។	ត្រូវការសម្លាប់សត្វកណ្តុរដើម្បីយកខួរឆ្អឹង និងទាមទារជំនាញខ្ពស់ក្នុងការអានស្លាយកោសិកាក្រោមមីក្រូទស្សន៍។	កម្រិតមីក្រូណ្វៃយ៉ូ (MNPCEs) គឺ ១.៨៨ ប្រហាក់ប្រហែលនឹងក្រុមប្រើទឹកអំបិលធម្មតា (១.៨១) បង្ហាញថាចម្រាញ់ម្រះព្រៅមិនបង្កការខូចខាត DNA ឡើយ។
Antimutagenicity Assay (OE + Cyclophosphamide) ការវិភាគភាពប្រឆាំងការបំប្លែងពូជ (ការប្រើចម្រាញ់រួមជាមួយសារធាតុ Cyclophosphamide)	អាចបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីសកម្មភាពការពាររបស់រុក្ខជាតិប្រឆាំងនឹងសារធាតុគីមីដែលបង្កមហារីកយ៉ាងសកម្ម។	យន្តការលម្អិតនៃអង់ស៊ីមបន្សាបជាតិពុលមិនត្រូវបានវាស់វែងដោយផ្ទាល់នៅក្នុងការធ្វើតេស្តនេះទេ (គ្រាន់តែជាការសន្និដ្ឋាន)។	ចម្រាញ់ម្រះព្រៅជួយកាត់បន្ថយការកកើតមីក្រូណ្វៃយ៉ូដែលបង្កដោយ Cyclophosphamide យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព (ធ្លាក់ពី ៣៩.១៣ មកត្រឹម ២០.២៥) ក្រោយផ្តល់ឱ្យរយៈពេល២១ថ្ងៃ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតស្តង់ដារសម្រាប់ការបណ្តុះសត្វពិសោធន៍ និងការវិភាគជីវសាស្រ្តកោសិកាស៊ីជម្រៅ។

Animal Models: សត្វកណ្តុរប្រភេទ Sprague-Dawley ដែលត្រូវចិញ្ចឹមក្នុងប្រព័ន្ធស្តង់ដារអនាម័យតឹងរ៉ឹង (Strict Hygienic Conventional system) មានការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព និងពន្លឺត្រឹមត្រូវ។
Chemicals & Reagents: អេតាណុល ៧០% សម្រាប់ការចម្រាញ់, សារធាតុបង្កមហារីក Cyclophosphamide សម្រាប់ធ្វើជា Positive Control, និងថ្នាំពណ៌ May-Grunwald និង Giemsa សម្រាប់ជ្រលក់ពណ៌កោសិកា។
Hardware & Equipment: ម៉ាស៊ីនរំភាយទឹក (Evaporator - EYELA model NE) សម្រាប់រំលាយអេតាណុលចេញ និងមីក្រូទស្សន៍ពន្លឺ សម្រាប់រាប់កោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហម។
Expertise: ជំនាញក្នុងការផ្តល់សារធាតុតាមមាត់និងចាក់ចូលពោះសត្វកណ្តុរ ព្រមទាំងជំនាញរៀបចំស្លាយខួរឆ្អឹង និងវាយតម្លៃកោសិកា MNPCEs និង PCE:NCE ratio យ៉ាងសុក្រឹត។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ស្លឹកម្រះព្រៅ (Ocimum sanctum) ដែលដាំដុះក្នុងស្រុក និងសាកល្បងលើសត្វកណ្តុរប្រភេទ Sprague-Dawley នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះមានតម្លៃខ្លាំងក្នុងការយកមកអនុវត្ត ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងប្រភេទដី (ឧទាហរណ៍៖ ដីក្រហមនៅកំពង់ចាម ឬដីល្បាប់នៅកណ្តាល) អាចធ្វើឱ្យកំហាប់សារធាតុសកម្ម (Phytochemicals) ក្នុងរុក្ខជាតិម្រះព្រៅកម្ពុជាមានការប្រែប្រួល ដែលទាមទារការផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់អនុវត្តក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ចំណីអាហារ និងឱសថបុរាណនៅប្រទេសកម្ពុជា។

Traditional Medicine (ឱសថបុរាណ និងផលិតផលបំប៉នសុខភាព): អាចប្រើប្រាស់ជាមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្រ្តដ៏រឹងមាំសម្រាប់សហគ្រាសក្នុងស្រុក ដើម្បីកែច្នៃស្លឹកម្រះព្រៅទៅជាតែសុខភាព ឬកន្សោមថ្នាំបំប៉ន ដែលជួយបន្សាបជាតិពុល និងការពារការខូចខាតកោសិកា។
Food Industry (ឧស្សាហកម្មចំណីអាហារនៅកម្ពុជា): លើកកម្ពស់មុខម្ហូបខ្មែរដូចជា 'ឆាម្រះព្រៅ' មិនត្រឹមតែជាអាហារប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ តែជា Functional Food ដែលអាចការពារជំងឺមហារីក ប្រសិនបើប្រើប្រាស់ក្នុងបរិមាណសមស្រប។
Agricultural Sector (វិស័យកសិកម្ម - ខេត្តកណ្តាល និងកំពង់ចាម): ជំរុញកសិករឱ្យដាំដុះម្រះព្រៅតាមស្តង់ដារសរីរាង្គ (Organic) គ្មានថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ដល់រោងចក្រកែច្នៃឱសថ ដែលអាចបង្កើតតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ជាងការលក់ជាបន្លែធម្មតា។

ការបញ្ជាក់ពីសុវត្ថិភាពនិងប្រសិទ្ធភាពនៃរុក្ខជាតិដែលងាយស្រួលដាំដុះនេះ បើកផ្លូវសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍផលិតផលសុខភាពក្នុងស្រុកដែលមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាទូទៅ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

សិក្សាសមាសធាតុគីមីរបស់ម្រះព្រៅកម្ពុជា (Phytochemical Screening): និស្សិតគួរសហការជាមួយមន្ទីរពិសោធន៍គីមីដើម្បីប្រមូលសំណាកម្រះព្រៅពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រួចប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ HPLC ឬ GC-MS ដើម្បីវាយតម្លៃបរិមាណសារធាតុសកម្មដូចជា Eugenol ប្រៀបធៀបនឹងលទ្ធផលក្នុងឯកសារនេះ។
អនុវត្តបច្ចេកទេសចម្រាញ់ (Extraction Process Optimization): អនុវត្តការចម្រាញ់ដោយប្រើអេតាណុលកំហាប់ផ្សេងៗគ្នា (ឧទាហរណ៍ ៥០%, ៧០%, ៩០%) ហើយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Rotary Evaporator ដើម្បីទាញយកសារធាតុខាប់ (Paste) រួចគណនាទិន្នផល (Yield percentage) ដែលទទួលបានឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
ធ្វើតេស្តសុវត្ថិភាពកោសិកាបឋម (In-vitro Cytotoxicity Test): មុននឹងឈានដល់ការសាកល្បងលើសត្វ និស្សិតអាចចាប់ផ្តើមពីការធ្វើតេស្ត MTT Assay ទៅលើកោសិកាធម្មតា និងកោសិកាមហារីក (Cell lines) នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ជីវសាស្រ្ត ដើម្បីកំណត់កម្រិតដូសពុល (IC50)។
រៀបចំគម្រោងស្រាវជ្រាវលើសត្វ (In-vivo Animal Study Proposal): សរសេរសំណើស្រាវជ្រាវលម្អិតដោយផ្តោតលើការសាកល្បង Acute Toxicity ដោយស្នើសុំការអនុម័តពីគណៈកម្មាធិការសីលធម៌ស្រាវជ្រាវ (Ethics Committee) និងអាចស្វែងរកកិច្ចសហការជាមួយ Institut Pasteur du Cambodge សម្រាប់កន្លែងចិញ្ចឹមសត្វកណ្តុរតាមស្តង់ដារ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Mutagenicity (ភាពបង្កការបំប្លែងពូជ)	សមត្ថភាពនៃសារធាតុគីមី ឬភ្នាក់ងាររូបវិទ្យាក្នុងការធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាអចិន្ត្រៃយ៍ដល់រចនាសម្ព័ន្ធ DNA នៅក្នុងកោសិកា ដែលអាចបណ្តាលឱ្យកើតជំងឺមហារីក។	ដូចជាមេរោគកុំព្យូទ័រដែលចូលទៅកែប្រែកូដកម្មវិធីធ្វើឱ្យវាដំណើរការខុសប្រក្រតីរហូតដល់ខូចប្រព័ន្ធទាំងមូល។
Anti-mutagenicity (ភាពប្រឆាំងការបំប្លែងពូជ)	លក្ខណៈសម្បត្តិនៃសារធាតុណាមួយដែលជួយកាត់បន្ថយ ទប់ស្កាត់ ឬការពារកោសិកាពីការខូចខាត DNA ដែលបង្កឡើងដោយសារធាតុបង្កការបំប្លែងពូជផ្សេងទៀត។	ដូចជាកម្មវិធីកម្ចាត់មេរោគ (Antivirus) ដែលការពារនិងទប់ស្កាត់កុំព្យូទ័រពីការបំផ្លាញទិន្នន័យ។
Micronucleus Assay (ការវិភាគមីក្រូណ្វៃយ៉ូ)	វិធីសាស្រ្តពិសោធន៍ដើម្បីរកមើលបំណែកក្រូម៉ូសូមដែលបែកបាក់ និងនៅសេសសល់ក្រៅណ្វៃយ៉ូ (នុយក្លេអ៊ែរ) ក្នុងកោសិកា ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃការខូចខាតហ្សែន។	ដូចជាការត្រួតពិនិត្យមើលកម្ទេចកម្ទីឥដ្ឋដែលធ្លាក់ចេញពីជញ្ជាំង ដើម្បីដឹងថាជញ្ជាំងនោះមានការប្រេះស្រាំពីខាងក្នុងឬអត់។
Polychromatic Erythrocytes (កោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហមវ័យក្មេង)	កោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហមដែលទើបនឹងផលិតថ្មីៗនៅក្នុងខួរឆ្អឹង ដែលត្រូវបានគេប្រើក្នុងការធ្វើតេស្តដើម្បីតាមដានមើលការខូចខាត DNA ថ្មីៗ។	ដូចជាទារកទើបនឹងកើតដែលងាយរងគ្រោះបំផុត និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពសុខភាពថ្មីៗនៃបរិស្ថានជុំវិញ។
Cyclophosphamide (ស៊ីក្លូផូស្វាមីត)	ប្រភេទថ្នាំគីមីដែលគេស្គាល់យ៉ាងច្បាស់ថាមានសមត្ថភាពបង្កការខូចខាត DNA (បង្កការបំប្លែងពូជ) ដែលជារឿយៗត្រូវបានប្រើជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺក្នុងការពិសោធន៍។	ដូចជាការយកថ្នាំពុលមកសាកល្បងលើសត្វល្អិត ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើថ្នាំបន្សាបពិតជាមានប្រសិទ្ធភាពកម្រិតណា។
Acute Toxicity (ការពុលស្រួចស្រាវ)	ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានភ្លាមៗលើរាងកាយ បន្ទាប់ពីទទួលបានសារធាតុណាមួយក្នុងកម្រិតដូសតែមួយ ឬច្រើនដងក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោង។	ដូចជាការផឹកស្រាច្រើនហួសកម្រិតក្នុងពេលតែមួយ ដែលបណ្តាលឱ្យមានអាការៈពុលឬគាំងបេះដូងភ្លាមៗ។
Glutathione-S-transferase (អង់ស៊ីមបន្សាបជាតិពុល GST)	ប្រភេទអង់ស៊ីមនៅក្នុងថ្លើមដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចាប់យកជាតិពុល ដើម្បីឱ្យរាងកាយអាចបញ្ចេញវាចោលបានយ៉ាងងាយស្រួល។	ដូចជាអ្នកបោសសម្អាតដែលចាប់យកសំរាម (ជាតិពុល) ច្រកក្នុងថង់ដើម្បីយកទៅចោលក្រៅផ្ទះកុំឱ្យស្អុយរលួយ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖