បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការថយចុះគុណភាពអុកស៊ីតកម្ម និងភាពរលាយខ្សោយនៃប្រេងសំខាន់ Litsea cubeba តាមរយៈការប្រៀបធៀបវិធីសាស្ត្ររុំព័ទ្ធខ្នាតតូចដើម្បីបង្កើនស្ថិរភាពសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការរុំព័ទ្ធប្រេងដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រពីរផ្សេងគ្នា និងបានវាស់ស្ទង់ស្ថិរភាពអុកស៊ីតកម្មក្រោមកម្រិតសីតុណ្ហភាព និងសកម្មភាពទឹកផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Paste Method វិធីសាស្ត្រលាយខាប់ (Paste Method) |
មានភាពសាមញ្ញ ចំណាយពេលតិច សន្សំសំចៃ និងមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់ការផលិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ។ វិធីនេះផ្តល់នូវបរិមាណប្រេងផ្ទុក (Oil loading) និងទិន្នផលខ្ពស់ជាង។ | បន្សល់ទុកបរិមាណប្រេងនៅលើផ្ទៃសំបក (Surface oil) ច្រើនជាងបន្តិច ដែលអាចធ្វើឱ្យងាយរងអុកស៊ីតកម្មបើសិនជាទុកចោលមិនបានល្អ។ | ទទួលបានបរិមាណប្រេងផ្ទុក ១០២ mg/g, ទិន្នផល ៧៤.៧%, ប្រសិទ្ធភាពរុំព័ទ្ធ ៧១.៩% និងម្សៅប្រមូលបាន ៩៤.៨% (លក្ខខណ្ឌប្រសើរជាងគេគឺ Treatment 4)។ |
| Co-Precipitation Method វិធីសាស្ត្រសហកំណក (Co-Precipitation Method) |
មានបរិមាណប្រេងជាប់ផ្ទៃសំបកខាងក្រៅទាបជាងវិធីសាស្ត្រលាយខាប់ ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយការខូចគុណភាពប្រេងនៅលើផ្ទៃ។ | ត្រូវការសូលុយស្យុងរំលាយ (Ethanol) ប្រើរយៈពេលយូរក្នុងការកូរ (៤ម៉ោង) និងរង់ចាំឱ្យកក (២៤ម៉ោង) ព្រមទាំងផ្តល់ទិន្នផលនិងបរិមាណផ្ទុកប្រេងទាប។ | ផ្តល់ទិន្នផលអតិបរមាត្រឹមតែ ៨០.២% (Treatment 3) និងបរិមាណប្រេងផ្ទុកទាបជាមធ្យម ៨៦.០ mg/g បើធៀបនឹងវិធីសាស្ត្រលាយខាប់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាមិនបានបញ្ជាក់ពីតម្លៃជាទឹកប្រាក់ជាក់លាក់នៅក្នុងឯកសារ ប៉ុន្តែការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋាន និងសារធាតុគីមីមួយចំនួនដែលអាចរកបានទូទៅ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសថៃ (សាកលវិទ្យាល័យ Assumption) ដោយប្រើប្រាស់ប្រេង Litsea cubeba មកពីមជ្ឈមណ្ឌល Royal Project ក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ។ លទ្ធផលនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសាររុក្ខជាតិនេះនិងរុក្ខជាតិផ្តល់ប្រេងសំខាន់ៗផ្សេងទៀត មានដុះលូតលាស់ច្រើននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយអាចមានលក្ខណៈរូបគីមីស្រដៀងគ្នា។
វិធីសាស្ត្រលាយខាប់ (Paste method) មានសក្តានុពលខ្ពស់និងអាចយកមកអនុវត្តបាននៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារវាមានភាពសាមញ្ញ និងមិនតម្រូវឱ្យមានម៉ាស៊ីនថ្លៃៗ។
ជារួម បច្ចេកទេសរុំព័ទ្ធខ្នាតតូចនេះគឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពចំណាយខ្ពស់ ក្នុងការជួយលើកកម្ពស់គុណភាព អាយុកាលរក្សាទុក និងតម្លៃបន្ថែមនៃផលិតផលប្រេងសំខាន់ៗនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Microencapsulation (ការរុំព័ទ្ធខ្នាតតូច) | ដំណើរការនៃការប្រើប្រាស់សារធាតុមួយ (សំបក) ដើម្បីរុំព័ទ្ធសារធាតុមួយទៀត (ស្នូល ដូចជាប្រេងសំខាន់) ក្នុងទម្រង់ជាភាគល្អិតតូចៗបំផុត ដើម្បីការពារវាពីកត្តាខាងក្រៅដូចជាកម្តៅ ពន្លឺ និងអុកស៊ីហ្សែន ព្រមទាំងជួយរក្សាគុណភាពបានយូរនិងអាចគ្រប់គ្រងការបញ្ចេញសារធាតុនោះបាន។ | ដូចជាការដាក់ថ្នាំក្នុងសំបកកន្សោម (capsule) តូចៗ ដើម្បីការពារកុំឲ្យថ្នាំនោះរលាយមុនពេលចូលដល់ក្រពះ និងជួយកាត់បន្ថយក្លិនក្រពុល។ |
| β-cyclodextrin (បេតា-ស៊ីក្លូដិចស្ត្រីន) | ជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាតទម្រង់ជារង្វង់ដែលមានប្រហោងកណ្តាល អាចចាប់យកម៉ូលេគុលមិនរលាយក្នុងទឹក (ដូចជាប្រេង) មកដាក់បញ្ចូលក្នុងប្រហោងរបស់វា ដើម្បីបង្កើតជាកុំផ្លិច (Inclusion complex) ដែលជួយបង្កើនភាពរលាយ និងស្ថិរភាពនៃប្រេងនោះ។ | ដូចជាពែងកាហ្វេតូចមួយដែលអាចផ្ទុកដំណក់ប្រេងនៅខាងក្នុងកែវនោះ ដើម្បីការពារកុំឱ្យប្រេងនោះហួត ឬត្រូវកម្តៅខូចគុណភាព។ |
| Paste method (វិធីសាស្ត្រលាយខាប់ / វិធីសាស្ត្រច្របាច់) | ជាវិធីសាស្ត្រមួយនៃការរុំព័ទ្ធខ្នាតតូច ដោយលាយសារធាតុរុំព័ទ្ធជាមួយទឹកបន្តិចបន្តួចឱ្យទៅជាម្សៅខាប់ រួចបន្ថែមសារធាតុស្នូល (ប្រេង) ហើយច្របាច់បញ្ចូលគ្នាដោយប្រើកម្លាំង ដើម្បីបង្ខំឱ្យប្រេងចូលទៅក្នុងប្រហោងនៃម៉ូលេគុលសំបក។ | ដូចជាការច្របាច់ម្សៅនំប៉័ងដោយលាយស្នូលចូលទៅក្នុងសាច់ម្សៅឱ្យសព្វល្អ ទាល់តែស្នូលនោះលាក់ខ្លួនកប់ក្នុងសាច់ម្សៅ។ |
| Co-precipitation method (វិធីសាស្ត្រសហកំណក) | ជាវិធីសាស្ត្ររុំព័ទ្ធដែលគេរំលាយសារធាតុរុំព័ទ្ធក្នុងទឹកក្តៅ រួចបន្ថែមប្រេងចូលនិងកូរឱ្យសព្វ បន្ទាប់មកបញ្ចុះសីតុណ្ហភាពដើម្បីឱ្យកុំផ្លិចដែលផ្សំពីប្រេងនិងសំបករុំព័ទ្ធនោះធ្លាក់ជាកំណកចុះមកក្រោមដើម្បីយកទៅសម្ងួត។ | ដូចជាការលាយស្ករក្នុងទឹកក្តៅ រួចទុកឱ្យត្រជាក់ដើម្បីឱ្យស្ករកកជាដុំគ្រីស្តាល់ឡើងវិញ ដោយចាប់យកពណ៌ឬក្លិនដែលយើងបានលាយបញ្ចូលនោះមកជាមួយ។ |
| Oxidative stability (ស្ថិរភាពអុកស៊ីតកម្ម) | សមត្ថភាពរបស់សារធាតុមួយ (ជាពិសេសប្រេង ឬខ្លាញ់) ក្នុងការទប់ទល់នឹងប្រតិកម្មជាមួយអុកស៊ីហ្សែន ដែលជាមូលហេតុធ្វើឱ្យប្រេងខូចគុណភាព បាត់បង់ក្លិនឈ្ងុយ ឬមានក្លិនស្អុយ (rancid) នៅពេលរក្សាទុកយូរ។ | ដូចជាសមត្ថភាពរបស់ដែកដែលត្រូវបានលាបថ្នាំការពារ ធ្វើឱ្យវាមិនងាយច្រេះទោះបីជាត្រូវខ្យល់អាកាសក៏ដោយ។ |
| Peroxide value (តម្លៃពែរអុកស៊ីត) | ជាសូចនាករគីមីសម្រាប់វាស់បរិមាណសមាសធាតុពែរអុកស៊ីតនៅក្នុងប្រេង ឬខ្លាញ់ ដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃការខូចគុណភាពដំបូងដោយសារប្រតិកម្មអុកស៊ីតកម្ម។ តម្លៃកាន់តែទាបមានន័យថាប្រេងកាន់តែមានគុណភាពល្អ និងស្រស់។ | ដូចជាទែម៉ូម៉ែត្រវាស់កម្តៅអ្នកជំងឺអញ្ចឹងដែរ បើលេខកាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាប្រេងនោះកំពុងតែចាប់ផ្តើមខូចគុណភាពហើយ។ |
| Water activity (សកម្មភាពទឹក / aw) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណទឹកសេរីដែលមាននៅក្នុងផលិតផល (មិនមែនជាទឹកដែលជាប់ចំណងគីមីទេ) ដែលទឹកសេរីនេះអាចចូលរួមក្នុងប្រតិកម្មគីមី ដូចជាការធ្វើអុកស៊ីតកម្ម ឬជួយដល់ការលូតលាស់របស់មេរោគ។ | ដូចជាបរិមាណសំណើមដែលមាននៅក្នុងត្រីងៀត បើសំណើមកាន់តែច្រើន ត្រីងៀតនោះកាន់តែងាយដុះផ្សិត និងឆាប់ខូច។ |
| Oil loading (បរិមាណប្រេងផ្ទុក) | បរិមាណសរុបនៃប្រេងដែលត្រូវបានរុំព័ទ្ធដោយជោគជ័យចូលទៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធរបស់សារធាតុរុំព័ទ្ធ (មិនរាប់បញ្ចូលប្រេងដែលប្រឡាក់ជាប់សំបកខាងក្រៅទេ) គិតក្នុងមួយឯកតានៃទម្ងន់ម្សៅសរុប។ | ដូចជាចំនួនអ្នកដំណើរដែលអាចចូលទៅអង្គុយក្នុងឡានក្រុងមួយគ្រឿងបាន មិនរាប់អ្នកដែលតោងរថយន្តពីខាងក្រៅនោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
