បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីឥទ្ធិពលនៃការព្យាបាលតាមបែបគីមី ជីវគីមី និងរូបវន្តទៅលើការបំបែកកោសិកា (Lysis) របស់មេដំបែធ្វើនំប៉័ង ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការផលិតសារធាតុចម្រាញ់ពីមេដំបែ (Yeast extract)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើតេស្តរកលក្ខខណ្ឌស្តង់ដារសម្រាប់ការបំបែកកោសិកាដោយខ្លួនឯង (Autolysis) នៅកម្រិត pH ៥,២ សីតុណ្ហភាព ៥៤ អង្សាសេ និងប្រៀបធៀបប្រសិទ្ធភាពនៃវិធីសាស្ត្រព្យាបាលទាំងបីប្រភេទផ្សេងគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Chemical Treatment (5% Ethanol + 5% NaCl) ការព្យាបាលតាមបែបគីមី (អេតាណុល ៥% គិតជាមាត្រ + អំបិល NaCl ៥% គិតជាទម្ងន់) |
ទទួលបានទិន្នផលប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់បំផុត និងចំណាយដើមទុនលើសារធាតុគីមីទាប។ | ការប្រើប្រាស់អេតាណុលកំហាប់ខ្ពស់អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្លិន និងរសជាតិនៃផលិតផលសម្រេច។ | ទិន្នផលប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់បំផុត (៦១,៩០%) |
| Biochemical Treatment (0.1% Papain Enzyme) ការព្យាបាលតាមបែបជីវគីមី (អង់ស៊ីម Papain ០,១%) |
ផ្តល់នូវគុណភាពសារធាតុចម្រាញ់ល្អបំផុត (ប្រូតេអ៊ីន និងអាស៊ីតអាមីណូខ្ពស់) មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ចំណីអាហារ និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការផលិតកម្រិតឧស្សាហកម្ម។ | តម្លៃនៃអង់ស៊ីមអាចមានកម្រិតខ្ពស់ជាងសារធាតុគីមីធម្មតា។ | ទិន្នផល Autolysate ៤៦,៥៣% និងប្រូតេអ៊ីនសរុប ៥៧,៥០ g/១០០g នៃទម្ងន់ស្ងួត |
| Physical Treatment (Homogenization at 8,000 psi) ការព្យាបាលតាមលក្ខណៈរូបវន្ត (ម៉ាស៊ីនបំបែកកោសិកា Homogenizer ក្នុងសម្ពាធ ៨០០០ psi ចំនួន ២ដង) |
មិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដែលបន្សល់ទុកសំណល់ និងទទួលបានទិន្នផលកាបូអ៊ីដ្រាតខ្ពស់។ | ទាមទារការវិនិយោគទុនខ្ពស់លើម៉ាស៊ីនដែលមានសម្ពាធខ្លាំង ហើយប្រសិនបើសម្ពាធខ្ពស់ពេក (១០០០០ psi) អាចធ្វើឱ្យប្រូតេអ៊ីនខូចគុណភាព។ | ទិន្នផលកាបូអ៊ីដ្រាតខ្ពស់ជាងគេ (៤២,៤៥%) |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រទាំងនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ជីវគីមីស្តង់ដារ និងសារធាតុគីមី ឬអង់ស៊ីមមួយចំនួនសម្រាប់ការបំបែកកោសិកា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសថៃ (សាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart) ដោយប្រើប្រាស់មេដំបែធ្វើនំប៉័ងក្នុងស្រុករបស់ក្រុមហ៊ុន Thai Meiji។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះគឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តបានដោយផ្ទាល់ ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ វត្ថុធាតុដើម និងប្រភេទមេដំបែដែលមានលក់ក្នុងទីផ្សារមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាច្រើន។
វិធីសាស្ត្រនៃការបំបែកកោសិកាមេដំបែនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មចំណីអាហារ និងកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការប្រើប្រាស់អង់ស៊ីម Papain ក្នុងបរិមាណតិចតួច (០,១%) គឺជាជម្រើសដ៏ល្អ និងជាក់ស្តែងបំផុតសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការផលិតសារធាតុចម្រាញ់ពីមេដំបែដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងអាចពង្រីកដល់ការផលិតក្នុងកម្រិតឧស្សាហកម្មបានយ៉ាងងាយស្រួល។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Autolysis (ការរំលាយកោសិកាដោយខ្លួនឯង) | ដំណើរការជីវគីមីដែលកោសិកាប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមផ្ទាល់ខ្លួន (Endogenous enzymes) ដើម្បីបំបែក និងរំលាយរចនាសម្ព័ន្ធកោសិការបស់វាពីខាងក្នុង នៅពេលដែលកោសិកាងាប់ ឬស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌបរិស្ថានជាក់លាក់ណាមួយ។ | វាប្រៀបដូចជាអាគារមួយដែលមានយន្តការកម្ទេចខ្លួនឯងពីខាងក្នុងដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ |
| Yeast extract (សារធាតុចម្រាញ់ពីមេដំបែ) | ផលិតផលដែលទទួលបានពីការបំបែកកោសិកាមេដំបែ ហើយបំបែកយកកាកសំណល់កោសិកាចេញ ទុកតែសារធាតុចិញ្ចឹមរាវ (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន អាស៊ីតអាមីណូ កាបូអ៊ីដ្រាត និងវីតាមីន) ដែលគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅដើម្បីបន្ថែមរសជាតិអ៊ូម៉ាមី (Umami) ក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ។ | ដូចជាទឹកស៊ុបខាប់ៗដែលគេរម្ងាស់ចេញពីសាច់និងឆ្អឹង ដើម្បីយកមកធ្វើជាម្សៅស៊ុបខ្នរ ប៉ុន្តែនេះចម្រាញ់ចេញពីមេដំបែ។ |
| Homogenization (ការបំបែកកោសិកាដោយសម្ពាធរូបវន្ត) | ដំណើរការរូបវន្តដែលប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនមានសម្ពាធខ្ពស់ខ្លាំង (High-pressure homogenizer) ដើម្បីបង្ខំឲ្យកោសិកាឆ្លងកាត់ចន្លោះតូចចង្អៀត ដែលបង្កើតជាកម្លាំងកកិត និងកាត់ (Shear force) ធ្វើឲ្យភ្នាសកោសិកាបែកធ្លាយ និងបញ្ចេញសារធាតុខាងក្នុងមកក្រៅ។ | ដូចជាការច្របាច់ប៉េងប៉ោះកាត់តាមស្បៃតម្រងដ៏តូចមួយដោយប្រើកម្លាំងសង្កត់ខ្លាំង ដែលធ្វើឲ្យសាច់និងសំបកវាបែកម៉ត់ចូលគ្នា។ |
| Papain (អង់ស៊ីមប៉ាប៉ែន) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមប្រូតេអាស (Protease) ដែលចម្រាញ់ចេញពីជ័រផ្លែល្ហុងខ្ចី មានសមត្ថភាពក្នុងការកាត់ផ្តាច់ និងរំលាយប្រូតេអ៊ីនទៅជាម៉ូលេគុលតូចៗ (ប៉ិបទីត និងអាស៊ីតអាមីណូ)។ ក្នុងអត្ថបទនេះ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីជួយពន្លឿនការរំលាយប្រូតេអ៊ីនរបស់កោសិកាមេដំបែ។ | ដូចជាកន្ត្រៃដ៏មុតស្រួចដែលជួយកាត់ខ្សែអំបោះវែងៗ (ប្រូតេអ៊ីន) ឲ្យទៅជាកំណាត់ខ្លីៗ ងាយស្រួលរលាយក្នុងទឹក។ |
| Plasmolysis (ប្លាស្មូលីស៊ីស / ការស្វិតកោសិកាដោយបាត់បង់ទឹក) | ដំណើរការដែលទឹកហូរចេញពីក្នុងកោសិកាទៅមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅតាមរយៈអូស្មូស (Osmosis) ដោយសារតែការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីកំហាប់ខ្ពស់ (ដូចជាអំបិល NaCl) ដែលធ្វើឲ្យភ្នាសកោសិកាថយចុះសម្ពាធ ស្វិត និងងាយបែកធ្លាយពេលមានប្រតិកម្មរំលាយ។ | ដូចជាផ្លែទំពាំងបាយជូរដែលស្រកទឹកប្រែទៅជាទំពាំងបាយជូរក្រៀមស្វិត នៅពេលត្រូវគេយកទៅត្រាំក្នុងទឹកអំបិលប្រៃ។ |
| Fraction of release / FR (ប្រភាគនៃការបញ្ចេញ) | ជារង្វាស់គណិតវិទ្យាដែលបង្ហាញពីសមាមាត្រនៃបរិមាណសារធាតុ (ឧទាហរណ៍ ប្រូតេអ៊ីន) ដែលបានបែកធ្លាយចេញពីក្នុងកោសិកាមកក្រៅ ធៀបទៅនឹងបរិមាណសារធាតុសរុបដែលមាននៅក្នុងកោសិកាទាំងអស់ (តម្លៃ 1.0 មានន័យថាបញ្ចេញបាន 100%)។ | ដូចជាការគណនាថាតើយើងអាចច្របាច់យកទឹកក្រូចចេញពីផ្លែក្រូចមួយបានប៉ុន្មានភាគរយនៃបរិមាណទឹកក្រូចសរុបដែលមានក្នុងផ្លែនោះ។ |
| Cell debris (កាកសំណល់កោសិកា) | បំណែកតូចៗនៃជញ្ជាំង និងភ្នាសកោសិកាដែលនៅសេសសល់ បន្ទាប់ពីកោសិកាត្រូវបានបំបែក និងបញ្ចេញសារធាតុរាវខាងក្នុងអស់។ កាកសំណល់ទាំងនេះមិនរលាយក្នុងទឹកទេ ហើយត្រូវបំបែកចេញតាមរយៈការបង្វិល (Centrifugation)។ | ដូចជាកាកដូងដែលនៅសល់ បន្ទាប់ពីយើងពូតយកទឹកខ្ទិះដូងចេញអស់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
