Original Title: PRISMA-S: an extension to the PRISMA Statement for Reporting Literature Searches in Systematic Reviews
Source: doi.org/10.1186/s13643-020-01542-z
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

PRISMA-S៖ ការពង្រីកសេចក្តីថ្លែងការណ៍ PRISMA សម្រាប់ការរាយការណ៍អំពីការស្វែងរកឯកសារក្នុងការត្រួតពិនិត្យជាប្រព័ន្ធ

ចំណងជើងដើម៖ PRISMA-S: an extension to the PRISMA Statement for Reporting Literature Searches in Systematic Reviews

អ្នកនិពន្ធ៖ Melissa L. Rethlefsen (University of Florida), Shona Kirtley (UK EQUATOR Centre), Siw Waffenschmidt (Institute for Quality and Efficiency in Health Care), Ana Patricia Ayala (University of Toronto), David Moher (Ottawa Hospital Research Institute), Matthew J. Page (Monash University), Jonathan B. Koffel (University of Minnesota)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2021, Systematic Reviews

វិស័យសិក្សា៖ Research Methodology / Information Science

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្វែងរកឯកសារគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការត្រួតពិនិត្យជាប្រព័ន្ធ (Systematic Reviews) ប៉ុន្តែដំណើរការនេះជារឿយៗមិនត្រូវបានរាយការណ៍ឱ្យបានល្អឡើយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវផ្សេងទៀតពិបាកក្នុងការធ្វើឡើងវិញ ឬវាយតម្លៃភាពលំអៀងដោយសារតែគោលការណ៍ណែនាំដែលមានស្រាប់មិនមានលម្អិតគ្រប់គ្រាន់។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ក្រុមអ្នកនិពន្ធបានបង្កើតបញ្ជីត្រួតពិនិត្យ (Checklist) ថ្មីមួយដោយប្រើដំណើរការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអ្នកជំនាញ និងការឯកភាពគ្នាជាដំណាក់កាល។

ការស្ទង់មតិ Delphi ៣ ដំណាក់កាល (3-stage Delphi survey process)
សន្និសីទឯកភាពគ្នា (Consensus conference)
ការពិនិត្យនិងផ្តល់យោបល់ជាសាធារណៈ (Public review process)

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

បញ្ជីត្រួតពិនិត្យ PRISMA-S ចុងក្រោយមាន ១៦ ចំណុចសម្រាប់ការរាយការណ៍ ដែលគ្របដណ្តប់លើឈ្មោះទិន្នន័យ យុទ្ធសាស្ត្រស្វែងរក និងការគ្រប់គ្រងកំណត់ត្រា។
ឧបករណ៍នេះត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបំពេញបន្ថែមលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ PRISMA ដោយជួយអ្នកនិពន្ធ និងអ្នកត្រួតពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ថាធាតុផ្សំនីមួយៗនៃការស្វែងរកត្រូវបានរាយការណ៍យ៉ាងពេញលេញ និងច្បាស់លាស់។
ការប្រើប្រាស់ PRISMA-S នឹងជួយបង្កើនតម្លាភាព និងលទ្ធភាពនៃការធ្វើឡើងវិញ (Reproducibility) នៃការស្វែងរកឯកសារ ដែលកាត់បន្ថយភាពលំអៀងក្នុងការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
PRISMA 2009 Statement (Baseline) សេចក្តីថ្លែងការណ៍ PRISMA ឆ្នាំ ២០០៩ (ស្តង់ដារចាស់)	ជាស្តង់ដារដែលត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ និងមានភាពសាមញ្ញក្នុងការរាយការណ៍ជាមូលដ្ឋាន។	មានតែ ៣ ចំណុចប៉ុណ្ណោះដែលទាក់ទងនឹងការស្វែងរកឯកសារ (Items 7, 8, 17) ដែលមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធានាបាននូវលទ្ធភាពនៃការធ្វើឡើងវិញ (Reproducibility)។	ការសិក្សាមុនៗបានបង្ហាញថាមានតែ ៦៤% នៃការត្រួតពិនិត្យជាប្រព័ន្ធប៉ុណ្ណោះដែលអាចធ្វើឡើងវិញបាននៅពេលប្រើស្តង់ដារនេះ។
PRISMA-S Extension (Proposed) ការពង្រីក PRISMA-S (ស្តង់ដារថ្មី)	ផ្តល់នូវបញ្ជីត្រួតពិនិត្យលម្អិតចំនួន ១៦ ចំណុច ដែលគ្របដណ្តប់លើប្រភពព័ត៌មានចម្រុះដូចជា បញ្ជីឈ្មោះការសិក្សា (Registries) និងវេបសាយ។	ទាមទារពេលវេលាច្រើនជាងមុនក្នុងការកត់ត្រា និងតម្រូវឱ្យមានឯកសារបន្ថែម (Supplementary materials) ច្រើន។	បង្កើនតម្លាភាព និងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកអាន ឬអ្នកត្រួតពិនិត្យអាចវាយតម្លៃគុណភាពនៃការស្វែងរកបានយ៉ាងពេញលេញ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តតាមគោលការណ៍ណែនាំនេះមិនតម្រូវឱ្យចំណាយថវិកាលើឧបករណ៍ថ្លៃៗទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលា និងជំនាញជាក់លាក់ក្នុងការកត់ត្រា។

Expertise: ត្រូវការអ្នកជំនាញព័ត៌មាន ឬបណ្ណារក្ស (Librarian/Information Specialist) ដើម្បីរចនាយុទ្ធសាស្ត្រស្វែងរកដែលមានគុណភាព។
Time: ចំណាយពេលបន្ថែមក្នុងការចម្លង និងរក្សាទុកយុទ្ធសាស្ត្រស្វែងរក (Search strategies) ពីគ្រប់ទិន្នន័យទាំងអស់យ៉ាងលម្អិត។
Repository: ត្រូវការកន្លែងផ្ទុកទិន្នន័យអនឡាញ (ដូចជា OSF ឬ Figshare) ដើម្បីបង្ហោះឯកសារយុទ្ធសាស្ត្រស្វែងរកពេញលេញ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

គោលការណ៍ណែនាំនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍឡើងដោយក្រុមអ្នកជំនាញមកពីប្រទេសលោកខាងលិច (អាមេរិកខាងជើង និងអឺរ៉ុប) ដែលអាចផ្តោតសំខាន់លើមូលដ្ឋានទិន្នន័យអន្តរជាតិធំៗ (ដូចជា MEDLINE, Embase)។ សម្រាប់កម្ពុជា ការប្រើប្រាស់អាចមានកម្រិតដោយសារលទ្ធភាពចូលប្រើទិន្នន័យបង់ប្រាក់ទាំងនេះមានកំណត់ ប៉ុន្តែគោលការណ៍នេះនៅតែអាចអនុវត្តបានចំពោះធនធានបើកចំហ (Open Access)។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

PRISMA-S មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាដែលចង់បោះពុម្ពផ្សាយក្នុងកម្រិតអន្តរជាតិ ជាពិសេសក្នុងវិស័យសុខាភិបាល។

University of Health Sciences (UHS): និស្សិត និងសាស្ត្រាចារ្យអាចប្រើវាដើម្បីធានាថាការត្រួតពិនិត្យជាប្រព័ន្ធ (Systematic Reviews) របស់ពួកគេមានស្តង់ដារខ្ពស់ និងអាចទទួលយកបានដោយទស្សនាវដ្តីអន្តរជាតិ។
Social Science Research: ដោយសារ PRISMA-S គ្របដណ្តប់លើការស្វែងរកក្រៅពីមូលដ្ឋានទិន្នន័យ (ដូចជាការស្វែងរកតាម Google ឬទំនាក់ទំនងផ្ទាល់) វាស័ក្តិសមសម្រាប់បរិបទកម្ពុជាដែលមានទិន្នន័យជាច្រើននៅក្នុងទម្រង់ Grey Literature។

ការអនុម័តប្រើប្រាស់ PRISMA-S នឹងជួយលើកកម្ពស់ទំនុកចិត្ត និងគុណភាពនៃការស្រាវជ្រាវដែលផលិតចេញពីប្រទេសកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

ទាញយកបញ្ជីត្រួតពិនិត្យ: ចូលទៅកាន់គេហទំព័រ equator-network.org ដើម្បីទាញយកឯកសារ PRISMA-S Checklist និងឯកសារពន្យល់ (Explanation & Elaboration) មកសិក្សា។
សហការជាមួយបណ្ណារក្ស: ពិគ្រោះជាមួយបណ្ណារក្សដែលមានជំនាញនៅសាកលវិទ្យាល័យ ដើម្បីជួយរៀបចំឃ្លាស្វែងរក (Search syntax) និងធានាថាបានប្រើប្រាស់ប្រភពព័ត៌មានត្រឹមត្រូវ។
កត់ត្រាដំណើរការស្វែងរក: ប្រើប្រាស់កម្មវិធីគ្រប់គ្រងឯកសារយោងដូចជា (EndNote) ឬ (Zotero) ហើយចម្លងយុទ្ធសាស្ត្រស្វែងរក (Copy-paste search strategy) ដាក់ក្នុងឯកសារ Word ភ្លាមៗពេលស្វែងរក។
ត្រួតពិនិត្យគុណភាព (Peer Review): មុននឹងបញ្ចប់ការស្វែងរក សូមប្រើប្រាស់គោលការណ៍ណែនាំ (PRESS Guideline) ដើម្បីឱ្យអ្នកជំនាញផ្សេងទៀតជួយត្រួតពិនិត្យយុទ្ធសាស្ត្រស្វែងរករបស់អ្នក។
រៀបចំឯកសារបន្ថែម: បង្ហោះយុទ្ធសាស្ត្រស្វែងរកពេញលេញទៅកាន់ឃ្លាំងទិន្នន័យសាធារណៈដូចជា (Open Science Framework) ដើម្បីទទួលបានតំណភ្ជាប់សម្រាប់ដាក់បញ្ចូលក្នុងអត្ថបទស្រាវជ្រាវ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Systematic review	ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រមូល វាយតម្លៃ និងវិភាគរាល់ការសិក្សាដែលមានស្រាប់ទាំងអស់លើប្រធានបទជាក់លាក់មួយ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសំណួរស្រាវជ្រាវដោយកាត់បន្ថយភាពលំអៀង (Bias)។	ដូចជាចៅក្រមដែលប្រមូលភស្តុតាងទាំងអស់ពីគ្រប់ប្រភពដែលមាន មុននឹងធ្វើការសន្និដ្ឋានជាចុងក្រោយ ជាជាងសួរតែមនុស្សម្នាក់។
Search strategy	ជាការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធនៃពាក្យគន្លឹះ សញ្ញាភ្ជាប់ (Boolean operators) និងតម្រង (Filters) យ៉ាងជាក់លាក់ដើម្បីស្វែងរកឯកសារក្នុងប្រព័ន្ធទិន្នន័យ។ វាត្រូវតែកត់ត្រាឱ្យច្បាស់លាស់ដើម្បីឱ្យអ្នកផ្សេងអាចធ្វើឡើងវិញបាន។	ប្រៀបដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូបដ៏ជាក់លាក់មួយ ដែលប្រាប់ពីគ្រឿងផ្សំ និងជំហានចម្អិន បើអ្នកប្តូរតែបន្តិច លទ្ធផលនឹងប្រែប្រួល។
Syntax	ជាច្បាប់ ឬសញ្ញាពិសេសដែលប្រព័ន្ធទិន្នន័យនីមួយៗ (ដូចជា PubMed ឬ Embase) ប្រើដើម្បីបកស្រាយពាក្យស្វែងរក។ ឧទាហរណ៍ ការប្រើសញ្ញា * ឬ $ ដើម្បីតំណាងឱ្យតួអក្សរ។	ដូចជាវេយ្យាករណ៍នៃភាសាមួយ អ្នកត្រូវនិយាយឱ្យត្រូវតាមច្បាប់របស់កុំព្យូទ័រ ទើបវាអាចយល់ពីអ្វីដែលអ្នកចង់រក។
Grey literature	សំដៅលើឯកសារស្រាវជ្រាវដែលមិនត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តីពាណិជ្ជកម្មផ្លូវការ ដូចជារបាយការណ៍រដ្ឋាភិបាល សារណានិស្សិត ឬឯកសារសន្និសីទ។ ការស្វែងរកប្រភពនេះជួយកាត់បន្ថយភាពលំអៀងនៃការបោះពុម្ពផ្សាយ។	ដូចជាការស្វែងរកព័ត៌មានពីការប្រកាសតាមសហគមន៍ ឬរបាយការណ៍ផ្ទៃក្នុង ដែលមិនទាន់បានចុះផ្សាយក្នុងកាសែតធំៗ។
Subject headings	ជាពាក្យស្តង់ដារដែលអ្នកជំនាញកំណត់ឱ្យអត្ថបទនីមួយៗនៅក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីខ្លឹមសាររបស់វា ទោះបីជាអ្នកនិពន្ធប្រើពាក្យផ្សេងគ្នាក៏ដោយ (ឧទាហរណ៍ MeSH ក្នុង PubMed)។	ដូចជាការប្រើ Hashtag (#) លើ Facebook ដើម្បីប្រមូលផ្តុំអត្ថបទដែលមានប្រធានបទដូចគ្នា មិនថាអ្នកសរសេរប្រើពាក្យអ្វីនោះទេ។
Deduplication	ជាដំណើរការនៃការកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងលុបចោលកំណត់ត្រាដែលស្ទួនគ្នា នៅពេលស្វែងរកពីមូលដ្ឋានទិន្នន័យច្រើនផ្សេងគ្នា ដើម្បីធានាថាការសិក្សាមួយត្រូវបានរាប់តែម្តងប៉ុណ្ណោះ។	ដូចជាការសម្អាតបញ្ជីឈ្មោះក្នុងទូរស័ព្ទរបស់អ្នក ដោយលុបលេខដែលកត់ឈ្មោះស្ទួនគ្នាចេញ។
Study registries	ជាមូលដ្ឋានទិន្នន័យដែលកត់ត្រាការសិក្សាស្រាវជ្រាវ (ជាពិសេសការពិសោធន៍ព្យាបាល) តាំងពីមុនពេលចាប់ផ្តើម រហូតដល់បញ្ចប់។ វាជួយឱ្យរកឃើញការសិក្សាដែលមិនទាន់បានបោះពុម្ពផ្សាយលទ្ធផល។	ដូចជាបញ្ជីចុះឈ្មោះសិស្សដែលបានចុះឈ្មោះចូលរៀន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យយើងដឹងថាមានអ្នកណាកំពុងរៀន ទោះបីជាពួកគេមិនទាន់ប្រឡងបញ្ចប់ក៏ដោយ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖