Original Title: Rapid Method in Identification of Clostridium perfringens in Foods by Reverse CAMP Test
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

វិធីសាស្ត្ររហ័សក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណបាក់តេរី Clostridium perfringens ក្នុងអាហារដោយប្រើតេស្ត Reverse CAMP

ចំណងជើងដើម៖ Rapid Method in Identification of Clostridium perfringens in Foods by Reverse CAMP Test

អ្នកនិពន្ធ៖ Siriporn Stonsaovapak (Institute of Food Research and Product Development, Kasetsart University), Supannee Chitpinityol (Biological Science Division, Department of Science Service), Wannee Somporn (Biological Science Division, Department of Science Service)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 1993, Agriculture and Natural Resources

វិស័យសិក្សា៖ Food Microbiology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការចំណាយពេលយូរ (៨ ទៅ ១០ថ្ងៃ) និងការចំណាយខ្ពស់ក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណបាក់តេរីបង្កការពុលអាហារ Clostridium perfringens តាមរយៈវិធីសាស្ត្រមន្ទីរពិសោធន៍ស្តង់ដារ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្ត និងប្រៀបធៀបប្រសិទ្ធភាពនៃតេស្ត Reverse CAMP ជាមួយនឹងវិធីសាស្ត្រមន្ទីរពិសោធន៍ស្តង់ដារ ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណបាក់តេរីក្នុងសំណាកអាហារផ្សេងៗ។

ការធ្វើតេស្ត Reverse CAMP (Reverse CAMP Test) ដោយប្រើបាក់តេរី Streptococcus agalactiae លើចាហួយឈាមចៀម (Sheep blood agar)។
ការផ្ទៀងផ្ទាត់លទ្ធផល (Standard laboratory method) ដោយប្រើប្រាស់ការរារាំងអង់ស៊ីម Lecithinase និងការធ្វើតេស្តជីវគីមី (Biochemical tests)។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

តេស្ត Reverse CAMP បានបង្ហាញលទ្ធផលវិជ្ជមានចំនួន ៩៧,៣% (១៤២ លើ ១៤៦ សំណាក) នៃបាក់តេរី Clostridium perfringens ដែលបានបំបែកចេញពីអាហារ។
លទ្ធផលវិជ្ជមានត្រូវបានកត់សម្គាល់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈការបង្កើតលំនាំរាងក្បាលព្រួញ (Arrowhead-shaped hemolytic pattern) នៅចន្លោះបណ្តុំបាក់តេរីទាំងពីរ។
វិធីសាស្ត្រ Reverse CAMP នេះមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ និងអាចកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើតេស្តមកត្រឹម ៣ ថ្ងៃ បើធៀបនឹងវិធីស្តង់ដារដែលត្រូវការពេលពី ៨ ទៅ ១០ ថ្ងៃ។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Standard Laboratory Method (Nagler test & Biochemical tests) វិធីសាស្ត្រមន្ទីរពិសោធន៍ស្តង់ដារ (តេស្ត Nagler និងតេស្តជីវគីមី)	មានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាស្តង់ដារអន្តរជាតិសម្រាប់ការផ្ទៀងផ្ទាត់។	ចំណាយពេលយូរ (៨ ទៅ ១០ថ្ងៃ) សម្រាប់ការអានលទ្ធផល និងមានតម្លៃថ្លៃដោយសារត្រូវទិញអង់ទីតុកស៊ីន A (Antitoxin A) ពីបរទេស។	អាចកំណត់អត្តសញ្ញាណបាក់តេរី Clostridium perfringens វិជ្ជមានចំនួន ១៤៦ សំណាកចេញពីអាហារចម្រុះ។
Reverse CAMP Test ការធ្វើតេស្ត Reverse CAMP	ចំណាយពេលខ្លី (ត្រឹមតែ ៣ថ្ងៃ) កាត់បន្ថយការចំណាយបានច្រើន និងងាយស្រួលអនុវត្តដោយមិនបាច់ប្រើអង់ទីតុកស៊ីន។	អាចមានករណីអវិជ្ជមានមិនពិត (False negative) តិចតួច ប្រសិនបើបាក់តេរីបង្កើត Alpha toxin ក្នុងបរិមាណតិចតួចពេក។	មានអត្រាជោគជ័យ ៩៧,៣% (១៤២ លើ ១៤៦ សំណាក) បើធៀបនឹងវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការធ្វើតេស្តទាំងពីរនេះតម្រូវឱ្យមានសម្ភារៈមន្ទីរពិសោធន៍មីក្រូជីវសាស្ត្រមូលដ្ឋាន ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រ Reverse CAMP ជួយសន្សំសំចៃថវិកាបានច្រើនជាងយ៉ាងកត់សម្គាល់។

Hardware: ទូភ្ញាស់ (Incubator) ដែលអាចកំណត់សីតុណ្ហភាព 35-37°C និងឧបករណ៍បណ្ដុះមេរោគក្នុងបរិយាកាសគ្មានអុកស៊ីហ្សែន (Anaerobic incubator ឬ Anaerobic jar)។
Reagents: ចាហួយឈាមចៀម ៥% (5% Sheep blood agar) និងមជ្ឈដ្ឋានបណ្តុះផ្សេងៗទៀត (Cooked meat medium, Trypticase soy agar)។ ចំណែកវិធីស្តង់ដារតម្រូវឱ្យមាន C. perfringens antitoxin A ដែលមានតម្លៃខ្ពស់ (ប្រមាណ ៤០០០ បាត ក្នុង ១០ មីលីលីត្រ នាសម័យនោះ)។
Biological Material: ចាំបាច់ត្រូវមានបាក់តេរីស្តង់ដារ Streptococcus agalactiae ATCC 12386 ដើម្បីធ្វើជាភ្នាក់ងារបង្កើតប្រតិកម្ម Reverse CAMP ។
Expertise: ទាមទារអ្នកបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ដែលមានជំនាញផ្នែកមីក្រូជីវសាស្ត្រ ក្នុងការបណ្តុះមេរោគគ្មានអុកស៊ីហ្សែន និងការសង្កេតមើលទម្រង់នៃការបំបែកគ្រាប់ឈាមក្រហម (Hemolysis pattern)។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃ (វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវចំណីអាហារ និងសាកលវិទ្យាល័យកសិសាស្ត្រ) ដោយប្រើប្រាស់សំណាកអាហារចម្រុះជាច្រើនប្រភេទដែលមានក្នុងស្រុក (ដូចជា សាច់ គ្រឿងទេស អាហារកំប៉ុង ទឹកដោះគោ)។ ដោយសារកម្ពុជាមានប្រភេទអាហារ អាកាសធាតុ និងបរិបទស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសថៃ លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅតាមមន្ទីរពិសោធន៍ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយមិនបារម្ភពីគម្លាតទិន្នន័យ (Data Bias)។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រ Reverse CAMP នេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងភាពជាក់ស្តែងខ្ពស់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ។

អគ្គនាយកដ្ឋាន ការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (CCF) និងវិទ្យាស្ថានស្តង់ដារកម្ពុជា (ISC): មន្ទីរពិសោធន៍របស់ស្ថាប័នទាំងនេះ អាចប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រនេះដើម្បីធ្វើតេស្តរហ័សរកមេរោគ Clostridium perfringens ក្នុងចំណីអាហារដែលចរាចរណ៍លើទីផ្សារ ដោយចំណាយពេលតិច និងសន្សំសំចៃថវិការដ្ឋបានច្រើន។
វិស័យឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ និងភោជនីយដ្ឋាន: រោងចក្រកែច្នៃសាច់ ឬក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់អាហារធំៗនៅកម្ពុជា អាចអនុវត្តតេស្តនេះក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ផ្ទៃក្នុង គ្រប់គ្រងគុណភាព (QC) ដើម្បីធានាថាផលិតផលរបស់ពួកគេគ្មានបាក់តេរីបង្កការពុលអាហារមុនពេលចែកចាយដល់អ្នកបរិភោគ។
គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា (ឧ. សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម - RUA): អាចបញ្ចូលវិធីសាស្ត្រនេះទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាផ្នែកមីក្រូជីវសាស្ត្រចំណីអាហារ (Food Microbiology) សម្រាប់និស្សិតអនុវត្តផ្ទាល់ ដោយសារវាមានតម្លៃថោក ងាយស្រួលធ្វើ និងផ្តល់លទ្ធផលរហ័ស ធៀបនឹងការប្រើអង់ទីតុកស៊ីន។

ការផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់តេស្ត Reverse CAMP ជាវិធីសាស្ត្រពិនិត្យជំហានដំបូង នឹងជួយលើកកម្ពស់សមត្ថភាពរបស់កម្ពុជាក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺពុលអាហារបានទាន់ពេលវេលា និងប្រកបដោយនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

រៀបចំទីតាំង និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍: ធានាថាមន្ទីរពិសោធន៍មានបំពាក់ឧបករណ៍បណ្តុះបាក់តេរីក្នុងលក្ខខណ្ឌគ្មានអុកស៊ីហ្សែន (Anaerobic jar ឬ Anaerobic chamber) និងទូភ្ញាស់ (Incubator) ដែលអាចកែសម្រួលសីតុណ្ហភាពនៅចន្លោះ 35-37°C បានយ៉ាងជាក់លាក់។
ត្រៀមមជ្ឈដ្ឋានបណ្តុះ (Culture Media) និងបាក់តេរីគោល: រៀបចំចាហួយឈាមចៀម ៥% (5% Sheep blood agar - Trypticase soy agar base) ឱ្យបានរួចរាល់ និងត្រូវទិញ/រក្សាទុកនូវបាក់តេរីស្តង់ដារ Streptococcus agalactiae ATCC 12386 ទុកសម្រាប់ធ្វើតេស្ត។
អនុវត្តការធ្វើតេស្ត Reverse CAMP: យកបាក់តេរី S. agalactiae មកគូសជាបន្ទាត់ត្រង់លើចាហួយឈាម បន្ទាប់មកយកសំណាកដែលសង្ស័យថាមាន Clostridium perfringens មកគូស (Streak) ជារាងកែង (មុំ ៩០ ដឺក្រេ) ឆ្ពោះទៅរកខ្សែបន្ទាត់ទីមួយ ដោយទុកចន្លោះប្រហែល ១-២ មីលីម៉ែត្រ កុំឱ្យប៉ះគ្នា រួចយកទៅភ្ញាស់ក្នុងទូគ្មានអុកស៊ីហ្សែនរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។
អានលទ្ធផល និងបកស្រាយទម្រង់នៃការរលាយគ្រាប់ឈាម (Hemolysis): សង្កេតមើលលទ្ធផលនៅលើចានប៉េទ្រី ប្រសិនបើឃើញមានរាងក្បាលព្រួញ ឬរាងអឌ្ឍចន្ទ (Arrowhead-shaped zone of synergistic hemolysis) ភ្លឺថ្លានៅចន្លោះបន្ទាត់បាក់តេរីទាំងពីរ នោះមានន័យថាសំណាកនោះផ្តល់លទ្ធផលវិជ្ជមាន (មានផ្ទុក Clostridium perfringens)។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Reverse CAMP Test (តេស្ត Reverse CAMP)	វិធីសាស្ត្រមន្ទីរពិសោធន៍មួយដែលប្រើដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណបាក់តេរី C. perfringens យ៉ាងរហ័ស ដោយសង្កេតមើលការរលាយគ្រាប់ឈាមក្រហមដែលបង្កើតជារាងក្បាលព្រួញ នៅពេលវាត្រូវបានបណ្តុះកាត់កែងជាមួយបាក់តេរី S. agalactiae។	ដូចជាការយកជនសង្ស័យពីរនាក់មកដាក់ក្បែរគ្នា បើពួកគេបញ្ចេញប្រតិកម្មពិសេសរួមគ្នា នោះយើងដឹងច្បាស់ថាពួកគេជានរណា។
Synergistic hemolysis (ការរលាយគ្រាប់ឈាមក្រហមរួមគ្នា)	បាតុភូតដែលជាតិពុល (Toxins) ពីបាក់តេរីពីរប្រភេទផ្សេងគ្នា (Alpha toxin និង CAMP factor) ធ្វើសកម្មភាពបំពេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក បណ្តាលឱ្យកោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហមបែកធ្លាយទាំងស្រុងបង្កើតជាតំបន់ថ្លា។	ដូចជាមនុស្សពីរនាក់ដែលម្នាក់ឯងមិនអាចរុញរថយន្តរួច តែពេលរួមសហការគ្នា ពួកគេអាចរុញរថយន្តនោះឱ្យរំកិលបានយ៉ាងងាយ។
Alpha toxin (អាល់ហ្វាតុកស៊ីន)	ជាអង់ស៊ីមដែលផលិតដោយ C. perfringens ដែលមានសមត្ថភាពធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ភ្នាសកោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហមដោយការបំបែកធាតុផ្សំរបស់វា តែមិនទាន់ធ្វើឱ្យកោសិកានោះបែកទាំងស្រុងភ្លាមៗនោះទេ។	ដូចជាការចាក់ម្ជុលទម្លុះសំបកកង់ឡានឱ្យមានប្រហោងតូចៗ ធ្វើឱ្យវាងាយនឹងផ្ទុះបែកនៅពេលមានសម្ពាធបន្ថែម។
CAMP factor (កត្តា CAMP)	ជាប្រូតេអ៊ីនគ្មានសកម្មភាពអង់ស៊ីម ដែលផលិតដោយ Streptococcus agalactiae វាទៅភ្ជាប់ជាមួយនឹងកោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហមដែលរងការខូចខាតស្រាប់ពី Alpha toxin បណ្តាលឱ្យកោសិកានោះបែកធ្លាយ (Lysis) ទាំងស្រុង។	ដូចជាការផ្លុំខ្យល់បន្ថែមចូលទៅក្នុងប៉េងប៉ោងដែលស្តើងខូចគុណភាពស្រាប់ ធ្វើឱ្យវាផ្ទុះបែកភ្លាមៗ។
Anaerobic bacteria (បាក់តេរីមិនត្រូវការអុកស៊ីហ្សែន)	ប្រភេទអតិសុខុមប្រាណ (ដូចជា C. perfringens) ដែលអាចលូតលាស់ បន្តពូជ និងរស់រានមានជីវិតបានតែនៅក្នុងបរិស្ថានដែលគ្មានអុកស៊ីហ្សែន ឬមានកម្រិតអុកស៊ីហ្សែនទាបបំផុត។	ដូចជាសត្វដែលរស់នៅបាតសមុទ្រជ្រៅ ដែលមិនត្រូវការខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធលើផ្ទៃទឹកដើម្បីដកដង្ហើមឡើយ។
Lecithinase (អង់ស៊ីមឡេស៊ីទីណាស)	ជាប្រភេទអង់ស៊ីមផលិតដោយបាក់តេរី ដែលបំបែកសារធាតុខ្លាញ់ Lecithin នៅក្នុងស៊ុត ឬឈាម បង្កើតបានជាតំបន់ល្អក់នៅជុំវិញបណ្តុំបាក់តេរីនៅលើចាហួយបណ្តុះមេរោគ ដែលប្រើក្នុងការធ្វើតេស្ត Nagler។	ដូចជាសាប៊ូដែលទៅបំបែកម៉ូលេគុលខ្លាញ់នៅលើចាន ធ្វើឱ្យទឹកថ្លាប្រែជាល្អក់កករ។
Nagler test (តេស្តណាក្លឺ)	វិធីសាស្ត្រមន្ទីរពិសោធន៍ស្តង់ដារ ដែលប្រើប្រាស់អង់ទីតុកស៊ីន (Antitoxin A) ដើម្បីរារាំងសកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីម Lecithinase ក្នុងគោលបំណងបញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់ C. perfringens ប៉ុន្តែវាចំណាយពេលយូរ និងមានតម្លៃថ្លៃ។	ដូចជាការបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណឧក្រិដ្ឋជនតាមរយៈការធ្វើតេស្ត DNA ដែលច្បាស់លាស់ តែត្រូវរង់ចាំយូរ និងអស់ប្រាក់ច្រើន។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖