បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពក្នុងដំណើរការកែច្នៃសេរ៉ូមទឹកដោះគោ (Whey) ព្រមទាំងស្វែងរកកម្រិតអង់ស៊ីម និងកំហាប់សារធាតុរឹងដែលស័ក្តិសមបំផុតដើម្បីបង្កើនរសជាតិផលិតផល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដើម្បីគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពសម្រាប់ប្រតិកម្មអ៊ីដ្រូលីស និងធ្វើតេស្តវាយតម្លៃគុណភាពរសជាតិដោយអ្នកភ្លក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Computer-controlled temperature (with/without pump) ការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពដោយប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ (មាន និងគ្មានម៉ាស៊ីនបូមទឹក) |
ផ្តល់សីតុណ្ហភាពមានភាពសុក្រឹត និងមានស្ថិរភាពល្អប្រសើរ (រង្វាស់ប្រែប្រួលត្រឹម 0.25 ដល់ 0.35°C) ដែលល្អបំផុតសម្រាប់សកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីម។ | ទាមទារការសរសេរកូដកម្មវិធី និងការរៀបចំសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិចបញ្ជា (Relay, Transistor) ដែលមានភាពស្មុគស្មាញជាង។ | រក្សាសីតុណ្ហភាពមធ្យមបាន 37.05°C និង 36.98°C យ៉ាងត្រឹមត្រូវល្អ ធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពអ៊ីដ្រូលីសខ្ពស់។ |
| Thermostat-controlled temperature ការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពដោយប្រើឧបករណ៍ទែម៉ូស្តាត (Thermostat control) |
ជាវិធីសាស្ត្រប្រពៃណីដែលងាយស្រួលរៀបចំ ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ និងមិនត្រូវការចំណេះដឹងផ្នែកកុំព្យូទ័រ។ | មិនមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ ធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះ និងប្រែប្រួលខ្លាំង (ប្រែប្រួលរហូតដល់ ± 0.6°C)។ | សីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះដល់មធ្យមត្រឹម 35.09°C ដែលធ្វើឱ្យសកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីមធ្លាក់ចុះ និងខាតបង់ពេលវេលា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារចំណេះដឹងចម្រុះរួមមាន ផ្នែកអេឡិចត្រូនិច ការសរសេរកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ និងសម្ភារៈគីមី/ជីវសាស្ត្រសម្រាប់ការពិសោធន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យកាសេតសាត (ប្រទេសថៃ) ដោយប្រើប្រាស់បន្ទះវាយតម្លៃរសជាតិ (Taste panel) ក្នុងស្រុក។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកទិន្នន័យនេះមកអនុវត្តអាចតម្រូវឱ្យមានការសាកល្បងរសជាតិឡើងវិញ ដើម្បីតម្រូវតាមចំណូលចិត្ត (Sensory profile) របស់អ្នកបរិភោគកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រនៃការធ្វើអ៊ីដ្រូលីសលើកាកសំណល់សេរ៉ូមទឹកដោះគោនេះ ពិតជាមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃចំណីអាហារនៅកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ជាសីតុណ្ហភាពដោយប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិរួមជាមួយបច្ចេកទេសអង់ស៊ីម នឹងជួយលើកកម្ពស់គុណភាពផលិតផលអាហារក្នុងស្រុកឱ្យស្របតាមស្តង់ដារ និងមានភាពប្រកួតប្រជែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Whey (សេរ៉ូមទឹកដោះគោ) | វត្ថុរាវដែលនៅសល់ពីការផលិតឈីស ឬការកកនៃទឹកដោះគោ ដែលសំបូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីនរលាយ សារធាតុរ៉ែ និងជាតិស្ករឡាក់តូស។ ជាទូទៅវាត្រូវបានចាត់ទុកជាកាកសំណល់ ប៉ុន្តែអាចកែច្នៃជាអាហារមានតម្លៃបាន។ | ដូចជាទឹកថ្លាៗដែលលេចចេញមកពេលយើងទុកទឹកដោះគោជូរ (Yogurt) យូររហូតដល់វារួញដាច់ទឹក។ |
| Hydrolysis (ប្រតិកម្មអ៊ីដ្រូលីស) | ដំណើរការគីមីដែលប្រើប្រាស់ទឹក និងអង់ស៊ីមដើម្បីបំបែកម៉ូលេគុលធំៗ (ដូចជាឡាក់តូស) ទៅជាម៉ូលេគុលតូចៗ (គ្លុយកូស និងកាឡាក់តូស) ធ្វើឱ្យមានរសជាតិផ្អែមជាងមុន និងងាយស្រួលរំលាយ។ | ដូចជាការកាត់ខ្សែពួរវែងមួយជាពីរកំណាត់ខ្លីៗ ដើម្បីងាយស្រួលយកទៅប្រើប្រាស់។ |
| beta-galactosidase (អង់ស៊ីមបេតាកាឡាក់តូស៊ីដាស) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមជីវសាស្ត្រដែលជួយពន្លឿនប្រតិកម្មបំបែកជាតិស្ករឡាក់តូសនៅក្នុងទឹកដោះគោ។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីផលិតទឹកដោះគោគ្មានឡាក់តូស សម្រាប់អ្នកដែលមានបញ្ហាមិនរំលាយជាតិស្ករនេះ។ | ដូចជាកន្ត្រៃពិសេសមួយដែលបង្កើតមកសម្រាប់តែកាត់ផ្តាច់ជាតិស្ករនៅក្នុងទឹកដោះគោប៉ុណ្ណោះ។ |
| Specific activity (សកម្មភាពជាក់លាក់របស់អង់ស៊ីម) | រង្វាស់ដែលបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាព និងភាពបរិសុទ្ធរបស់អង់ស៊ីម ដោយគិតបរិមាណម៉ូលេគុលសារធាតុដែលវាអាចបំបែកបានក្នុងមួយនាទី ធៀបនឹងទម្ងន់ប្រូតេអ៊ីនសរុបរបស់វា (µmol/min/mg)។ | ដូចជាការវាស់ល្បឿនរបស់កម្មករម្នាក់ ថាតើគាត់អាចវេចខ្ចប់ឥវ៉ាន់បានប៉ុន្មានកេសក្នុងមួយម៉ោង។ |
| Organoleptic tests (ការវាយតម្លៃផ្នែកសោភ័ណភាព និងរសជាតិ) | ការធ្វើតេស្តគុណភាពផលិតផលអាហារដោយប្រើប្រាស់ញ្ញាណរបស់មនុស្ស ដូចជា ការភ្លក់រសជាតិ ការហិតក្លិន ការមើលពណ៌ និងការស្ទាប ដើម្បីវាស់វែងកម្រិតនៃការទទួលយករបស់អ្នកបរិភោគ។ | ដូចជាការឱ្យមិត្តភក្តិភ្លក់ម្ហូបដែលយើងទើបតែចម្អិនរួច ដើម្បីឱ្យគេប្រាប់ថាតើវាឆ្ងាញ់ ឬត្រូវថែមថយអ្វីទៀត។ |
| Hedonic scale (ខ្នាតរង្វាស់ ហេដូនិច) | ប្រព័ន្ធដាក់ពិន្ទុសម្រាប់វាយតម្លៃកម្រិតនៃចំណូលចិត្តរបស់អ្នកភ្លក់ទៅលើផលិតផលណាមួយ។ ភាគច្រើនគេប្រើខ្នាតពីលេខ ១ (មិនចូលចិត្តបំផុត) ដល់ ៩ (ចូលចិត្តបំផុត)។ | ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុផ្កាយ (១ ដល់ ៥ ផ្កាយ) ពេលយើងវាយតម្លៃភោជនីយដ្ឋានក្នុងកម្មវិធីទូរស័ព្ទ។ |
| Michalis-Menten Plot (ក្រាហ្វ មីកាអែលីស-មែនថេន) | ទម្រង់ក្រាហ្វកោង (Curve) ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងល្បឿននៃប្រតិកម្មអង់ស៊ីម និងកំហាប់សារធាតុ (Substrate) ដោយបង្ហាញថាប្រតិកម្មនឹងលែងកើនល្បឿនទៀត នៅពេលអង់ស៊ីមធ្វើការពេញទំហឹង (តិត្ថិភាព)។ | ដូចជាផ្លូវហាយវ៉េ ទោះបីជាមានឡានមកច្រើនប៉ុណ្ណាក៏ដោយ បើគន្លងផ្លូវមានកំណត់ ចរាចរណ៍នឹងស្ទះលែងអាចទៅលឿនជាងនេះបាន។ |
| Line Weaver-Burk Plot (ក្រាហ្វ ឡាញវីវើ-ប៊ើក) | វិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាដែលប្រើក្រាហ្វបន្ទាត់ត្រង់ (ដោយយកតម្លៃច្រាស 1/V ទល់នឹង 1/[S]) ដើម្បីងាយស្រួលទាញរកតម្លៃអតិបរមានៃល្បឿនអង់ស៊ីម (Vmax) និងកម្រិត Km នៃអង់ស៊ីម។ | ដូចជាការប្រើរូបមន្តដើម្បីទាញខ្សែខ្សែកោងដែលស្មុគស្មាញ ឱ្យក្លាយជាបន្ទាត់ត្រង់ ដើម្បីងាយស្រួលមើល និងគណនាចំណុចបញ្ចប់របស់វា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
