បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការជ្រើសរើសបច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនងឥតខ្សែចម្ងាយឆ្ងាយដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់កម្មវិធីបណ្តាញអគ្គិសនីឆ្លាតវៃ (Smart Grids) ដើម្បីធានាបាននូវប្រតិបត្តិការលឿន ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងចំណាយតិច។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគ និងប្រៀបធៀបលក្ខណៈបច្ចេកទេសរវាងបច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនងឥតខ្សែផ្សេងៗគ្នា ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យប្រតិបត្តិការសំខាន់ៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 5G បច្ចេកវិទ្យា 5G |
មានភាពយឺតយ៉ាវទាបបំផុត (< 1 ms) កម្រិតបញ្ជូនខ្ពស់ និងមានមុខងារកាត់បំបែកបណ្តាញ (Network Slicing) សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។ | ទាមទារការពឹងផ្អែកលើប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ (Telecom operators) សម្រាប់ការដាក់ពង្រាយ ហើយការប្រើប្រាស់ថាមពលស្ថិតក្នុងកម្រិតមធ្យមនៅឡើយ។ | Latency: < 1 ms | Bandwidth: High | Energy: Medium |
| WiMAX បច្ចេកវិទ្យា WiMAX |
មានកម្រិតបញ្ជូនខ្ពស់ គ្របដណ្តប់ចម្ងាយឆ្ងាយ និងអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនអគ្គិសនីមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញទាំងស្រុងដោយខ្លួនឯង។ | ស៊ីថាមពលខ្ពស់ខ្លាំង និងមានការចំណាយខ្ពស់លើការដំឡើងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (អង់តែន វិទ្យុ) សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអគ្គិសនី។ | Latency: < 100 ms | Bandwidth: High | Energy: High |
| LoRa បច្ចេកវិទ្យា LoRa (LPWAN) |
ប្រើប្រាស់ថាមពលទាបបំផុត អាចបញ្ជូនទិន្នន័យបានចម្ងាយឆ្ងាយ និងមានតម្លៃថោកក្នុងការថែទាំ។ | មានកម្រិតបញ្ជូនទាបខ្លាំង និងភាពយឺតយ៉ាវខ្ពស់ (អាចលើសពី 10 វិនាទី) ដែលមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ទិន្នន័យធំ។ | Latency: > 10 s | Bandwidth: Low | Energy: Low |
| Sigfox បច្ចេកវិទ្យា Sigfox (LPWAN) |
ប្រើប្រាស់ថាមពលទាប គ្របដណ្តប់ចម្ងាយឆ្ងាយ និងស័ក្តិសមសម្រាប់ការបញ្ជូនទិន្នន័យតូចៗកម្រិតបៃ (Bytes)។ | កម្រិតបញ្ជូនទាបបំផុត (ត្រឹមតែ 12-byte packets) និងមិនមានមុខងារទំនាក់ទំនងទ្វេទិស (Bidirectional communication) ពេញលេញនោះទេ។ | Latency: < 2 s | Bandwidth: Low | Energy: Low |
| NB-IoT បច្ចេកវិទ្យា NB-IoT (LPWAN) |
ប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ LTE ដែលមានស្រាប់ ប្រើថាមពលទាប និងអាចភ្ជាប់ឧបករណ៍បានច្រើន។ | ត្រូវពឹងផ្អែកលើបណ្តាញរបស់ប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ ហើយនៅតែមានកម្រិតបញ្ជូនទាប បើធៀបនឹង 5G ឬ WiMAX។ | Latency: < 10 s | Bandwidth: Low | Energy: Low |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការដាក់ពង្រាយបណ្តាញទាំងនេះទាមទារការវិនិយោគខុសៗគ្នា ដោយ 5G និង NB-IoT ពឹងផ្អែកលើការជួលសេវាពីប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ ចំណែក WiMAX និង LoRa ទាមទារឱ្យក្រុមហ៊ុនអគ្គិសនីកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដោយខ្លួនឯង។
ការសិក្សានេះគឺជាការវិភាគតាមបែបទ្រឹស្តី ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈបច្ចេកទេសស្តង់ដារអន្តរជាតិ ធ្វើឡើងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវនៅប្រទេសប្រេស៊ីល ដោយមិនមានការសាកល្បងផ្ទាល់ក្នុងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នេះមានន័យថាការសន្មតអំពីអត្ថិភាពនៃបណ្តាញ 5G យ៉ាងទូលំទូលាយពីប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ អាចត្រឹមត្រូវតែនៅតាមទីក្រុងធំៗប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនទាន់អាចអនុវត្តបានពេញលេញនៅតំបន់ជនបទនោះទេ។
ការប្រៀបធៀបបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះគឺមានសារៈសំខាន់ និងស័ក្តិសមណាស់សម្រាប់គម្រោងធ្វើទំនើបកម្មបណ្តាញអគ្គិសនីជាតិ (Smart Grid) នៅកម្ពុជា។
ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងបច្ចេកវិទ្យា 5G សម្រាប់តំបន់ទីក្រុងដែលត្រូវការល្បឿនលឿន និង LPWAN សម្រាប់តំបន់ជនបទ នឹងផ្តល់នូវប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងចំណាយតិចសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអគ្គិសនីកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Smart Grid | វាជាបណ្តាញចែកចាយអគ្គិសនីដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល សេនស័រ និងប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង ដើម្បីតាមដាន គ្រប់គ្រង និងធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់និងការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ | ដូចជាផ្លូវថ្នល់វៃឆ្លាតដែលអាចប្រាប់អ្នកបញ្ជាចរាចរណ៍ពីការកកស្ទះ និងបញ្ជូនរថយន្តទៅផ្លូវផ្សេងដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដើម្បីកុំឱ្យស្ទះផ្លូវ។ |
| Network Slicing | វាជាបច្ចេកវិទ្យាក្នុង 5G ដែលបំបែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញរូបវន្តតែមួយ ទៅជាបណ្តាញនិម្មិតដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាច្រើន ដោយធានានូវល្បឿន និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រភេទការងារផ្សេងៗគ្នា។ | ដូចជាការយកផ្លូវជាតិមួយខ្សែមកគូសគំនូសបែងចែកគន្លងផ្លូវដាច់ដោយឡែកសម្រាប់តែរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់ មិនឱ្យរថយន្តផ្សេងចូលរំខានបាន។ |
| Latency | ជារយៈពេលដែលទិន្នន័យត្រូវចំណាយក្នុងការធ្វើដំណើរពីឧបករណ៍បញ្ជូនទៅកាន់ឧបករណ៍ទទួល។ ភាពយឺតយ៉ាវកាន់តែទាប មានន័យថាការបញ្ជាកាន់តែមានភាពរហ័សទាន់ចិត្ត។ | ដូចជារយៈពេលតាំងពីអ្នកចុចកុងតាក់ រហូតដល់អំពូលភ្លើងភ្លឺ។ |
| LPWAN | ជាប្រភេទបណ្តាញទំនាក់ទំនងឥតខ្សែដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបញ្ជូនទិន្នន័យក្នុងចម្ងាយឆ្ងាយៗ ដោយប្រើប្រាស់ថាមពលថ្មតិចតួចបំផុត ប៉ុន្តែវាអាចបញ្ជូនទិន្នន័យបានក្នុងទំហំតូចប៉ុណ្ណោះ។ | ដូចជាអ្នករត់សំបុត្រដែលដើរយឺតៗតែអាចដើរបានផ្លូវឆ្ងាយបំផុតដោយមិនបាច់ហូបបាយច្រើន គ្រាន់តែគាត់អាចយកបានតែសំបុត្រតូចៗ។ |
| Bandwidth | ជាទំហំអតិបរមានៃទិន្នន័យដែលអាចបញ្ជូនកាត់តាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងក្នុងរយៈពេលមួយកំណត់។ កម្រិតបញ្ជូនកាន់តែធំ ទិន្នន័យកាន់តែច្រើនអាចហូរឆ្លងកាត់បានក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាទំហំនៃបំពង់ទឹករដ្ឋាករ បើបំពង់កាន់តែធំ ទឹកកាន់តែច្រើនអាចហូរចេញបានក្នុងពេលតែមួយ។ |
| WiMAX | ជាបច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនងឥតខ្សែចម្ងាយឆ្ងាយ ដែលអាចផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិតល្បឿនលឿនក្នុងតំបន់ធំទូលាយ ប៉ុន្តែវាទាមទារការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនីច្រើនសម្រាប់ដំណើរការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់វា។ | ដូចជាឧគ្ឃោសនសព្ទ (មេក្រូ) ដ៏ធំមួយដែលអាចស្រែកប្រកាសប្រាប់មនុស្សក្នុងភូមិទាំងមូលបានឮ តែត្រូវប្រើកម្លាំងភ្លើងខ្លាំង។ |
| NB-IoT | ជាស្តង់ដារបណ្តាញទូរស័ព្ទសម្រាប់ឧបករណ៍ IoT ដែលប្រើប្រាស់រលកសញ្ញាតូចចង្អៀតនៃបណ្តាញ 4G/LTE ដើម្បីភ្ជាប់ឧបករណ៍រាប់ពាន់បញ្ចូលគ្នាដោយប្រើថាមពលទាបដោយមិនចាំបាច់បង្កើតបណ្តាញថ្មី។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ប្រេកង់វិទ្យុប៉ុស្តិ៍តូចមួយដាច់ដោយឡែក ដើម្បីឱ្យឧបករណ៍តូចៗរាប់ម៉ឺនអាចផ្ញើសារខ្លីៗទាក់ទងគ្នាបានដោយមិនរំខានដល់ទូរស័ព្ទអ្នកដទៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
