បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហាប្រឈមនៃភាពជឿជាក់ និងទំហំនៃប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណិតនៃវត្ថុ (IoT) ដោយផ្តោតលើតម្រូវការប្រព័ន្ធធ្វើតេស្តដោយស្វ័យប្រវត្តិដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ឧបករណ៍ចម្រុះក្នុងស្ថានភាពផ្សេងៗគ្នា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់គោលការណ៍វិស្វកម្មជាប្រព័ន្ធ ដោយរួមបញ្ចូលការបង្កើតគំរូស្ថាបត្យកម្ម និងការផ្ទៀងផ្ទាត់តាមរយៈការពិសោធន៍ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធដែលអាចពង្រីកបាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| MQTT (Message Queuing Telemetry Transport) ពិធីការ MQTT |
មានកម្រិតបញ្ជូនខ្ពស់បំផុត និងភាពយឺតយ៉ាវទាបបំផុត (Low Latency) ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការធ្វើតេស្តទិន្នន័យតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង (Real-time) និងការបញ្ជូនសាររហ័ស។ | ប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើនជាង CoAP បន្តិចនៅក្នុងឧបករណ៍ដែលមានទំហំតូច និងមានកម្រិតថាមពលថ្ម។ | សម្រេចបានកម្រិតបញ្ជូនខ្ពស់ដល់ 720 msg/s ភាពយឺតយ៉ាវត្រឹម 65 ms និងស៊ីថាមពល 5.9 mJ/s សម្រាប់ឧបករណ៍ចំនួន 50។ |
| CoAP (Constrained Application Protocol) ពិធីការ CoAP |
ស៊ីថាមពលទាបបំផុត និងមានរចនាសម្ព័ន្ធស្រាល ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់ឧបករណ៍ IoT ដែលមានធនធានផ្ទៃក្នុងនិងថាមពលមានកម្រិត។ | មានកម្រិតបញ្ជូនទាបជាង និងភាពយឺតយ៉ាវខ្ពស់ជាង MQTT បន្តិចនៅពេលមានទិន្នន័យឆ្លងកាត់ច្រើន (High-throughput)។ | សម្រេចបានកម្រិតបញ្ជូន 500 msg/s ភាពយឺតយ៉ាវ 78 ms និងស៊ីថាមពលត្រឹមតែ 5.5 mJ/s សម្រាប់ឧបករណ៍ចំនួន 50។ |
| HTTP/REST ពិធីការ HTTP/REST |
ងាយស្រួលយល់ និងអានដោយមនុស្ស (Human-readable) ព្រមទាំងមានការគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការរួមបញ្ចូលជាមួយ Web Services និង APIs ដទៃទៀត។ | មានបន្ទុកបន្ថែម (Overhead) ខ្ពស់ ភាពយឺតយ៉ាវច្រើន និងស៊ីថាមពលខ្ពស់ជាងគេ ដែលមិនមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ឧបករណ៍បង្កប់ (Embedded devices) នោះទេ។ | កម្រិតបញ្ជូនបានត្រឹម 400 msg/s ភាពយឺតយ៉ាវខ្ពស់ដល់ 120 ms និងស៊ីថាមពលច្រើនបំផុតដល់ 6.8 mJ/s សម្រាប់ឧបករណ៍ចំនួន 50។ |
| LoRaWAN បណ្តាញ LoRaWAN |
អាចបញ្ជូនទិន្នន័យបានចម្ងាយឆ្ងាយ (Long range) និងប្រើប្រាស់ថាមពលទាបបំផុត ស័ក្តិសមសម្រាប់ការតាមដានពីចម្ងាយក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ | ល្បឿនបញ្ជូនទិន្នន័យទាបខ្លាំងមានកម្រិត និងមានទំហំ Payload តូច មិនស័ក្តិសមសម្រាប់ការធ្វើតេស្តដែលត្រូវការល្បឿនលឿន និងទិន្នន័យធំនោះទេ។ | ផ្តល់អត្រាបញ្ជូនទិន្នន័យត្រឹមតែ 0.3–50 kbps ប៉ុណ្ណោះ និងមានកម្រិតថាមពលប្រើប្រាស់ទាបបំផុត (យោងតាមតារាងប្រៀបធៀបទី១)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធនេះទាមទារធនធានផ្នែកទន់ កូដកម្មវិធី និងផ្នែករឹងដើម្បីដំណើរការប្រព័ន្ធសេវាកម្មខ្នាតតូច (Microservices) ឱ្យបានរលូន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តដោយអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ ESIL ក្នុងប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន ដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធីក្លែងបន្លំទិន្នន័យ (Simulated sensors) ដើម្បីបង្កើតទិន្នន័យសីតុណ្ហភាព និងចង្វាក់បេះដូង ជាជាងការប្រើឧបករណ៍ Hardware ពិតប្រាកដក្នុងបរិយាកាសជាក់ស្តែង។ នេះជារឿងសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះប្រព័ន្ធនេះត្រូវតែកែសម្រួល និងធ្វើតេស្តបន្ថែមក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុក្តៅសើម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតដែលមិនសូវមានស្ថិរភាព ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទឬដាច់ស្រយាល។
ស្ថាបត្យកម្មប្រព័ន្ធធ្វើតេស្តដោយស្វ័យប្រវត្តិនេះ មានសក្តានុពល និងអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងគម្រោងឌីជីថលូបនីយកម្ម។
ជារួម ការរៀបចំស្ថាបត្យកម្មបែបនេះផ្តល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរទៅរកប្រព័ន្ធឌីជីថលប្រកបដោយទំនុកចិត្ត និងកាត់បន្ថយការធ្វើតេស្តដោយដៃនៅក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជននានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| MQTT | គឺជាពិធីការបណ្តាញទម្ងន់ស្រាលដែលត្រូវបានរចនាឡើងពិសេសសម្រាប់ឧបករណ៍តូចៗក្នុងការបញ្ជូនទិន្នន័យទៅវិញទៅមកតាមរយៈអ៊ីនធឺណិតយ៉ាងរហ័ស ទោះបីជាប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតខ្សោយក៏ដោយ ដោយប្រើប្រាស់គោលការណ៍បោះពុម្ពផ្សាយ និងជាវ (Publish/Subscribe)។ | ដូចជាប្រព័ន្ធកាសែត ដែលអ្នកសរសេរព័ត៌មាន (Sensor) បញ្ជូនរឿងទៅកាន់ការិយាល័យកណ្តាល (Broker) ហើយអ្នកអាន (User) ទទួលបានព័ត៌មាននោះដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅពេលពួកគេចុះឈ្មោះជាវ។ |
| CoAP | គឺជាពិធីការបណ្តាញដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ឧបករណ៍ IoT ដែលមានកម្រិតថាមពលថ្ម និងអង្គចងចាំតូចបំផុត ដើម្បីឱ្យពួកវាអាចទំនាក់ទំនងគ្នាតាមលំនាំស្រដៀងនឹងវ៉ិបសាយ (REST-like) តែស៊ីភ្លើងតិចបំផុត។ | ដូចជាការផ្ញើសារទូរស័ព្ទ (SMS) ខ្លីៗកាត់អត្ថន័យ ដើម្បីសន្សំលុយ និងថ្មទូរស័ព្ទ ជាជាងការផ្ញើអ៊ីមែលវែងៗរៀបរាប់ច្រើន។ |
| microservice-based design | គឺជាការរចនាប្រព័ន្ធកម្មវិធីដោយបំបែកវាទៅជាសេវាកម្មឬផ្នែកតូចៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដែលផ្នែកនីមួយៗបំពេញមុខងារតែមួយមុខជាក់លាក់ ហើយអាចកែប្រែ ឬពង្រីកដោយមិនប៉ះពាល់ដល់ផ្នែកផ្សេងទៀតនៃប្រព័ន្ធឡើយ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ដុំឡេហ្គោ (Lego) ជាច្រើនដុំមកផ្តុំគ្នាជារូបរាង ដែលយើងអាចដកចេញឬផ្លាស់ប្តូរដុំណាមួយបានយ៉ាងងាយស្រួលដោយមិនធ្វើឱ្យខូចរូបរាងទាំងមូល។ |
| Asynchronous communication | គឺជាវិធីសាស្ត្រទំនាក់ទំនងរវាងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ដែលភាគីបញ្ជូនទិន្នន័យរួចអាចបន្តធ្វើការងារផ្សេងទៀតបានភ្លាមៗ ដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំការឆ្លើយតបពីភាគីទទួលនោះទេ ដែលជួយកុំឱ្យកម្មវិធីគាំងឬស្ទះ។ | ដូចជាការផ្ញើសារតាមតេឡេក្រាម (Telegram) ដែលអ្នកអាចបិទទូរស័ព្ទទៅធ្វើការផ្សេងបានបន្ទាប់ពីផ្ញើរួច ដោយមិនបាច់ឈររង់ចាំគេតបភ្លាមៗដូចជាការខលទូរស័ព្ទនិយាយផ្ទាល់។ |
| Publish / Subscribe Model | គឺជាទម្រង់នៃការចែកចាយទិន្នន័យ ដែលឧបករណ៍បង្កើតទិន្នន័យបញ្ជូនសារទៅកាន់ប្រធានបទណាមួយនៅកណ្តាល (Broker) រួចប្រព័ន្ធកណ្តាលនោះនឹងបន្តចែករំលែកវាទៅកាន់គ្រប់ឧបករណ៍ណាដែលបានចុះឈ្មោះតាមដានប្រធានបទនោះ។ | ដូចជាការចុច Follow ផេក Facebook មួយ ដែលនៅពេលផេកនោះផុសវីដេអូថ្មី អ្នក Follow ទាំងអស់នឹងទទួលបានវីដេអូនោះនៅលើ Newsfeed របស់ពួកគេដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ |
| event-driven architecture | គឺជាទម្រង់រចនាប្រព័ន្ធដែលសកម្មភាពនីមួយៗ (ដូចជាការលោតសារព្រមាន ឬការបញ្ជូនទិន្នន័យ) កើតឡើងតែនៅពេលដែលមាន "ព្រឹត្តិការណ៍" (Event) ណាមួយត្រូវបានចាប់បានប៉ុណ្ណោះ ឧទាហរណ៍ដូចជាពេលសីតុណ្ហភាពឡើងកម្តៅខុសធម្មតា។ | ដូចជាអំពូលភ្លើងសេនស័រនៅតាមជណ្តើរ ដែលវានឹងភ្លឺដោយស្វ័យប្រវត្តិតែនៅពេលដែលមានមនុស្សដើរកាត់ប៉ុណ្ណោះ។ |
| CI/CD pipelines | គឺជាប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធី ដែលជួយឱ្យអ្នកសរសេរកូដអាចបញ្ជូលកូដថ្មីៗ ធ្វើតេស្តរកកំហុសដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងបានយ៉ាងលឿននិងមានសុវត្ថិភាព។ | ដូចជារោងចក្រដំឡើងរថយន្តទំនើប ដែលមានម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់បំពាក់គ្រឿងបន្លាស់ ធ្វើតេស្តសុវត្ថិភាព និងបញ្ចេញលក់ភ្លាមៗដោយមិនបាច់ប្រើកម្លាំងមនុស្សច្រើន។ |
| Service-Oriented Architecture (SOA) | គឺជាការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធកម្មវិធីជាលក្ខណៈសេវាកម្មខ្នាតធំ ដែលផ្តោតលើការផ្តល់សេវាចម្បងៗ (ដូចជាការផ្ទៀងផ្ទាត់ ការរក្សាទុកទិន្នន័យ) ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងកម្រិតស្ថាប័ន ដើម្បីអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងគ្រប់គ្រងបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាផ្សារទំនើបមួយដែលមានផ្នែកធំៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដូចជាផ្នែកលក់អាហារ ផ្នែកសម្លៀកបំពាក់ និងចំណតរថយន្ត ដែលផ្នែកនីមួយៗផ្តល់សេវាកម្មរួមគ្នាដើម្បីបម្រើអតិថិជន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖