បញ្ហា (The Problem)៖ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណប្រភេទផ្សិត Chaetomium ដោយផ្អែកលើសៀវភៅណែនាំ ឬការសង្កេតដោយអ្នកជំនាញត្រូវចំណាយពេលយូរ និងងាយនឹងមានកំហុស។ ដូច្នេះ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតអ្នកជំនាញដោយបង្កើតប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដើម្បីជួយក្នុងការវិនិច្ឆ័យយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញ (Expert System) ដោយប្រើប្រាស់ភាសាកម្មវិធី Prolog ដើម្បីទាញយកចំណេះដឹង និងវិភាគទិន្នន័យដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណផ្សិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Manual Identification using Keys/Manuals ការកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយដៃតាមសៀវភៅណែនាំ |
មិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍កុំព្យូទ័រ ឬចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាឡើយ។ | ចំណាយពេលយូរ ងាយនឹងមានកំហុសដោយសារភាពស្រដៀងគ្នានៃផ្សិត និងទាមទារអ្នកជំនាញដែលមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់។ | យឺត និងមានឱកាសភាន់ច្រឡំច្រើនក្នុងការកំណត់ប្រភេទផ្សិត។ |
| Prolog-based Expert System ប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញផ្អែកលើកម្មវិធី Prolog |
ផ្តល់លទ្ធផលលឿន ត្រឹមត្រូវ ច្បាស់លាស់ និងអាចប្រើប្រាស់ជំនួសអ្នកជំនាញនៅតំបន់ដែលខ្វះខាតធនធានមនុស្សបាន។ | ត្រូវការកុំព្យូទ័រ និងការបញ្ចូលទិន្នន័យមូលដ្ឋានចំណេះដឹង (Knowledge base) ពីអ្នកជំនាញជាមុន។ | កំណត់អត្តសញ្ញាណប្រភេទផ្សិត Chaetomium បានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងលឿនជាងវិធីសាស្ត្រប្រពៃណី។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះបានបញ្ជាក់ពីតម្រូវការផ្នែករឹង និងផ្នែកទន់កម្រិតមូលដ្ឋានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធនាសម័យនោះ។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យរោគសញ្ញា និងលក្ខណៈរបស់ផ្សិត Chaetomium ដែលមានក្នុងសៀវភៅណែនាំនៅប្រទេសថៃកាលពីឆ្នាំ១៩៩០។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកប្រព័ន្ធនេះមកប្រើប្រាស់ផ្ទាល់អាចត្រូវការការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទិន្នន័យផ្សិតក្នុងស្រុក ព្រោះប្រភេទរុក្ខជាតិ និងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុអាចធ្វើឱ្យមានបម្រែបម្រួលលក្ខណៈផ្សិតមួយចំនួន។
ប្រព័ន្ធនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការគ្រប់គ្រងជំងឺរុក្ខជាតិដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា។
សរុបមក ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញ (Expert System) បែបនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើអ្នកជំនាញផ្ទាល់ និងពន្លឿនការឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្ទុះឡើងនូវជំងឺរុក្ខជាតិនៅកម្ពុជាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Expert System (ប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញ) | ជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតដើម្បីត្រាប់តាមសមត្ថភាពធ្វើការសម្រេចចិត្ត និងដោះស្រាយបញ្ហារបស់មនុស្សដែលមានជំនាញពិតប្រាកដក្នុងវិស័យណាមួយ។ វារួមបញ្ចូលចំណេះដឹង និងវិធានការវិភាគដើម្បីផ្តល់ចម្លើយ និងការណែនាំ។ | ដូចជាការយកខួរក្បាល និងបទពិសោធន៍របស់គ្រូពេទ្យ ឬវិស្វករដ៏ចំណានម្នាក់ ទៅដំឡើងក្នុងកុំព្យូទ័រ ដើម្បីឱ្យវាអាចជួយឆ្លើយសំណួរជំនួសគាត់បានគ្រប់ពេលវេលា។ |
| Backward chaining (យន្តការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានបែបថយក្រោយ) | ជានីតិវិធីស្រាវជ្រាវរកការពិតនៅក្នុងប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញ ដែលចាប់ផ្តើមពីការកំណត់គោលដៅ ឬសេចក្តីសន្និដ្ឋាន (ឧទាហរណ៍៖ ការទាយទុកជាមុនថាជាផ្សិតប្រភេទ A) រួចទើបប្រព័ន្ធធ្វើការសាកសួររកភស្តុតាង ឬលក្ខណៈដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើសេចក្តីសន្និដ្ឋាននោះពិតឬអត់។ | ដូចជាប៉ូលីសសង្ស័យថាជននេះជាចោរ (សេចក្តីសន្និដ្ឋាន) រួចទើបដើររកភស្តុតាង ឬសាក្សីបញ្ជាក់ថាគាត់ពិតជាចោរមែន (ការរកភស្តុតាងថយក្រោយ)។ |
| Knowledge base (មូលដ្ឋានចំណេះដឹង) | ជាបណ្ដុំនៃទិន្នន័យ ច្បាប់ (Rules) និងព័ត៌មានលម្អិតទាក់ទងនឹងប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ដែលត្រូវបានចងក្រងទុកក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធនោះមាន "ចំណេះដឹង" សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការវិភាគរករោគសញ្ញា ឬដោះស្រាយបញ្ហា។ | ដូចជាបណ្ណាល័យ ឬសៀវភៅធំមួយក្បាលនៅក្នុងខួរក្បាលកុំព្យូទ័រ ដែលផ្ទុកទៅដោយរូបមន្ត និងច្បាប់សម្រាប់បើកមើលពេលត្រូវការដោះស្រាយបញ្ហា។ |
| Inference engine (ម៉ាស៊ីនទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋាន) | ជាសមាសធាតុស្នូលនៃប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញដែលធ្វើការអនុវត្តច្បាប់តក្កវិទ្យា (Logic rules) ទៅលើទិន្នន័យដែលមានក្នុងមូលដ្ឋានចំណេះដឹង ដើម្បីទាញរកការសន្និដ្ឋាន បង្កើតជាព័ត៌មានថ្មី ឬសម្រេចចិត្តថាត្រូវសួរសំណួរអ្វីបន្តទៀត។ | ដូចជាចៅក្រមដែលស្តាប់សេចក្តីរាយការណ៍ និងមើលភស្តុតាង (Knowledge Base) រួចប្រើប្រាស់ច្បាប់ដើម្បីកាត់ក្ដីរកខុសត្រូវ។ |
| Chaetomium (ផ្សិត Chaetomium) | ជាប្រភេទផ្សិតមួយក្រុមដែលជាទូទៅត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានសមត្ថភាពក្នុងការផលិតសារធាតុដែលអាចកម្ចាត់ និងទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់មេរោគផ្សិតផ្សេងៗទៀតដែលបង្កជំងឺដល់រុក្ខជាតិ។ វាដើរតួជាភ្នាក់ងារប្រឆាំងមេរោគតាមបែបធម្មជាតិ។ | ដូចជាទាហានការពារស្រុក (មិត្តរបស់កសិករ) ដែលជួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងសត្រូវ (មេរោគផ្សេងៗ) មិនឱ្យមកបំផ្លាញដំណាំ។ |
| Prolog (ភាសាកម្មវិធី Prolog) | មកពីពាក្យ Programming in Logic វាជាភាសាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលផ្អែកលើតក្កវិទ្យា ដែលត្រូវបានគេនិយមប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញដោយផ្តោតលើទំនាក់ទំនងរវាងហេតុនិងផល។ | ដូចជាភាសាពិសេសមួយដែលយើងប្រើដើម្បីបង្រៀនកុំព្យូទ័រឱ្យចេះគិតតាមបែបហេតុ និងផល ជំនួសឱ្យការប្រាប់វាឱ្យធ្វើតាមជំហាន១២៣ ធម្មតា។ |
| Biological control (ការគ្រប់គ្រងជីវសាស្រ្ត) | ជាវិធីសាស្រ្តកសិកម្មដែលប្រើប្រាស់សត្រូវធម្មជាតិ ដូចជាសត្វល្អិត ឬអតិសុខុមប្រាណ (ឧទាហរណ៍ផ្សិត Chaetomium) ដើម្បីទៅគ្រប់គ្រង កាត់បន្ថយ ឬកម្ចាត់ពពួកសត្វល្អិតចង្រៃ និងជំងឺរុក្ខជាតិដោយមិនពឹងផ្អែកលើការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី។ | ដូចជាការចិញ្ចឹមឆ្មាដើម្បីឱ្យវាជួយចាប់កណ្តុរក្នុងផ្ទះ ជាជាងការប្រើប្រាស់ថ្នាំបំពុលកណ្តុរដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នករស់នៅជុំវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
