បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហានៃការកើនឡើងនៃការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់ប្រព័ន្ធរកឃើញការឈ្លានពាន (Intrusion Detection Systems) ដើម្បីការពារធនធានបណ្តាញដែលជញ្ជាំងភ្លើង (Firewalls) មិនអាចការពារបានទាំងស្រុង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញ (Review) លើប្រភេទនៃប្រព័ន្ធរកឃើញការឈ្លានពាន និងវិភាគលើបច្ចេកវិទ្យាស្រាវជ្រាវថ្មីៗដើម្បីប្រៀបធៀបប្រសិទ្ធភាពរបស់វា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Misuse based IDS ប្រព័ន្ធរកឃើញផ្អែកលើការប្រើប្រាស់ខុស (Signature-based) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការរកឃើញការវាយប្រហារដោយមិនបញ្ចេញសញ្ញាព្រមានខុស (Low false positive) និងងាយស្រួលប្រើប្រាស់។ | មិនអាចរកឃើញការវាយប្រហារប្រភេទថ្មីៗ (Zero-day attacks) ឡើយ ហើយប្រព័ន្ធត្រូវតែធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទិន្នន័យហត្ថលេខាជានិច្ច។ | អាចស្គាល់ និងទប់ស្កាត់រាល់ទម្រង់នៃការវាយប្រហារដែលបានកត់ត្រាទុកក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យបានយ៉ាងរហ័ស។ |
| Anomaly based IDS ប្រព័ន្ធរកឃើញផ្អែកលើភាពមិនប្រក្រតី |
អាចរកឃើញការវាយប្រហារថ្មីៗដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់ពីមុនមក ទោះបីជាគ្មានព័ត៌មានលម្អិតពីការវាយប្រហារក៏ដោយ។ | បញ្ចេញសញ្ញាព្រមានខុស (False positives) ច្រើន ដោយសារអាកប្បកិរិយាអ្នកប្រើប្រាស់តែងតែប្រែប្រួល និងទាមទារទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាលច្រើន។ | រកឃើញការគំរាមកំហែងថ្មីៗតាមរយៈការប្រៀបធៀបទិន្នន័យចរាចរណ៍បណ្តាញថ្មីទៅនឹងទម្រង់ធម្មតារបស់ប្រព័ន្ធ។ |
| Hybrid IDS ប្រព័ន្ធរកឃើញកូនកាត់ (Misuse + Anomaly) |
អាចបង្កើតហត្ថលេខាថ្មីដោយស្វ័យប្រវត្តិពីលំនាំដែលប្រមូលបាន កាត់បន្ថយការអន្តរាគមន៍ពីអ្នកគ្រប់គ្រង និងមានភាពបត់បែនខ្ពស់។ | ទាមទារធនធានប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រច្រើន (Excessive system resources) និងនៅតែពិបាកក្នុងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលដង្កូវកុំព្យូទ័រ (Polymorphic worms)។ | ផ្តល់នូវការរកឃើញការឈ្លានពានដែលរឹងមាំ ដោយរួមបញ្ចូលចំណុចខ្លាំងនៃប្រព័ន្ធទាំងពីរ ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ធនធានខ្ពស់។ |
| Multiagent Technology បច្ចេកវិទ្យាភ្នាក់ងារច្រើន (Multiagent Technology) |
មានភាពរឹងមាំ មិនពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការតែមួយ ងាយស្រួលពង្រីកមាត្រដ្ឋាន (Scalable) និងកាត់បន្ថយការពន្យាពេលឆ្លើយតប។ | ទាមទារការរៀបចំស្ថាបត្យកម្មបណ្តាញស្មុគស្មាញ និងការគ្រប់គ្រងភ្នាក់ងារចល័ត (Mobile agents) ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ | ជាបច្ចេកវិទ្យាអនាគតដ៏មានសក្តានុពលបំផុតសម្រាប់ការកាត់បន្ថយចរាចរណ៍បណ្តាញ និងការឆ្លើយតបរហ័សប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហារ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ប្រព័ន្ធផ្សេងៗទាមទារធនធាន និងចំណេះដឹងខុសៗគ្នា ឧទាហរណ៍ ប្រព័ន្ធកូនកាត់ត្រូវការធនធានកុំព្យូទ័រច្រើន ចំណែកឯប្រព័ន្ធខ្លះទាមទារជំនាញកូដកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះគឺជាការពិនិត្យឡើងវិញ (Review Paper) ទៅលើប្រព័ន្ធនិងការស្រាវជ្រាវដែលមានស្រាប់ មិនមានការផ្តោតលើទិន្នន័យប្រជាសាស្ត្រ ឬតំបន់ជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ គោលការណ៍សុវត្ថិភាពបណ្តាញ (Network Security) ទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលកំពុងធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថល ព្រោះការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតកើតឡើងជាសកល និងមិនរើសមុខតំបន់ឬប្រទេសនោះទេ។
បច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសដោយសារតែឧបករណ៍ដូចជា Snort និង Bro គឺជាប្រព័ន្ធកូដចំហដែលឥតគិតថ្លៃ។
សរុបមក ការចាប់ផ្តើមអនុវត្តប្រព័ន្ធរកឃើញការឈ្លានពានប្រភេទកូដចំហ គឺជាជំហានដ៏ចាំបាច់ និងសន្សំសំចៃបំផុតសម្រាប់ស្ថាប័ននានានៅកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរបស់ខ្លួន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Intrusion Detection System (IDS) | ប្រព័ន្ធកម្មវិធីឬឧបករណ៍ដែលតាមដានចរាចរណ៍បណ្តាញកុំព្យូទ័រ ដើម្បីស្វែងរកសកម្មភាពគួរឱ្យសង្ស័យ ការវាយប្រហារ ឬការបំពានគោលការណ៍សុវត្ថិភាព រួចបញ្ជូនសញ្ញាព្រមានដល់អ្នកគ្រប់គ្រងបណ្តាញ។ | ដូចជាកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពនិងឆ្មាំយាមច្រកទ្វារ ដែលចាំពិនិត្យមើលរាល់អ្នកចេញចូល និងរាយការណ៍ពេលមានជនសង្ស័យលួចចូលក្នុងអគារ។ |
| Anomaly based IDS | ប្រព័ន្ធរកឃើញការឈ្លានពានដែលកត់ត្រានូវទម្រង់សកម្មភាពធម្មតារបស់ប្រព័ន្ធជាមុន (Baseline) ហើយនឹងបញ្ចេញសញ្ញាព្រមានរាល់ពេលមានសកម្មភាពថ្មីណាដែលខុសប្លែកពីទម្រង់ធម្មតាទាំងនោះ ទោះបីជាវាមិនស្គាល់ប្រភេទនៃការវាយប្រហារនោះក៏ដោយ។ | ដូចជាម្ចាស់ផ្ទះដែលដឹងពីទម្លាប់ធម្មតារបស់សមាជិកគ្រួសារ ហើយមានការសង្ស័យភ្លាមៗនៅពេលមាននរណាម្នាក់បើកទ្វារដើរចូលផ្ទះនៅម៉ោង ៣ ទៀបភ្លឺ។ |
| Signature-based approach | វិធីសាស្ត្ររកឃើញការវាយប្រហារដែលដំណើរការដោយការប្រៀបធៀបចរាចរណ៍បណ្តាញកុំព្យូទ័រ ទៅនឹងទម្រង់កូដនៃការវាយប្រហារចាស់ៗ (Signatures) ដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុកក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យរបស់វា។ | ដូចជាប៉ូលីសដែលផ្ទៀងផ្ទាត់ស្នាមម្រាមដៃរបស់ជនសង្ស័យ ទៅនឹងបញ្ជីស្នាមម្រាមដៃរបស់ឧក្រិដ្ឋជនដែលធ្លាប់មានកំណត់ត្រាក្នុងប្រព័ន្ធ។ |
| False positive | គឺជាករណីដែលប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព ឬ IDS ចេញសញ្ញាព្រមានខុស ដោយចាត់ទុកសកម្មភាពធម្មតារបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ថាជាការវាយប្រហារឬជាការគំរាមកំហែងដល់ប្រព័ន្ធ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរាវរកលោហៈនៅព្រលានយន្តហោះលោតសំឡេងរោទ៍ ដោយសារតែកាក់ក្នុងហោប៉ៅរបស់អ្នកដំណើរ មិនមែនដោយសារមានអាវុធគ្រោះថ្នាក់នោះទេ។ |
| IP Spoofing | បច្ចេកទេសដែលអ្នកវាយប្រហារប្រើប្រាស់អាសយដ្ឋាន IP ក្លែងក្លាយដើម្បីបន្លំខ្លួនថាជាកុំព្យូទ័រឬប្រភពដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត ក្នុងគោលបំណងឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធការពារ និងចូលទៅប្រើប្រាស់ធនធានបណ្តាញដោយខុសច្បាប់។ | ដូចជាចោរដែលពាក់ឯកសណ្ឋាន និងប្រើកាតសម្គាល់ខ្លួនក្លែងក្លាយជានិយោជិតក្រុមហ៊ុន ដើម្បីដើរចូលក្នុងទីស្នាក់ការដោយមិនឱ្យគេសង្ស័យ។ |
| Denial-of-Service attack (DoS) | ការវាយប្រហារដែលគោលដៅធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ឬម៉ាស៊ីនមេ (Server) មិនអាចដំណើរការបាន ដោយការផ្ញើសំណើចូលជាច្រើនលើសលប់រហូតដល់ប្រព័ន្ធអស់ធនធានគាំង និងមិនអាចបម្រើអ្នកប្រើប្រាស់ស្របច្បាប់បាន។ | ដូចជាការបញ្ជូនមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ឱ្យតេទៅលេខទូរស័ព្ទហាងមួយក្នុងពេលតែមួយ ដែលធ្វើឱ្យអតិថិជនពិតប្រាកដមិនអាចតេចូលទិញអីវ៉ាន់បានដោយសារទូរស័ព្ទរវល់រហូត។ |
| SQL Injection attack | ការវាយប្រហារលើកម្មវិធីវេបសាយ ដែលជនខិលខូចបញ្ចូលកូដបញ្ជា SQL ទៅក្នុងប្រអប់វាយបញ្ចូលទិន្នន័យ ដើម្បីបញ្ជាឱ្យមូលដ្ឋានទិន្នន័យ (Database) លាតត្រដាង កែប្រែ ឬលុបទិន្នន័យសម្ងាត់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ | ដូចជាការដែលអ្នកសរសេរពាក្យបញ្ជាបន្ថែមដោយលួចលាក់នៅលើមូលប្បទានប័ត្រ (សែកធនាគារ) ដែលធ្វើឱ្យបុគ្គលិកច្រឡំប្រគល់ប្រាក់ទាំងអស់ក្នុងទូដែកមកឱ្យអ្នក។ |
| Multiagent Technology | បច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រតូចៗជាច្រើនដែលហៅថាភ្នាក់ងារ (Agents) ដែលអាចធ្វើការវិភាគទិន្នន័យដោយឯករាជ្យ និងអាចផ្លាស់ទីទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងបណ្តាញ ដើម្បីសហការគ្នារកឃើញការវាយប្រហារយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ឆ្កែហិតក្លិនជាច្រើនក្បាលដែលដើរល្បាតតាមតំបន់ផ្សេងៗគ្នា ហើយព្រុសប្រាប់គ្នាទៅវិញទៅមកពេលរកឃើញគ្រឿងញៀន ជំនួសឱ្យការប្រើប៉ូលីសតែម្នាក់ដើររកសព្វកន្លែង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
