បញ្ហា (The Problem)៖ ក្រដាសកាតុងមានចំណុចខ្សោយនៅពេលប្រើប្រាស់ក្នុងបរិយាកាសដែលមានសំណើមខ្ពស់ ដែលទាមទារឱ្យមានការកែលម្អផ្ទៃខាងក្រៅ។ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងប្រើប្រាស់លីកនីន (Lignin) ដែលជាអនុផលពីការផលិតក្រដាស ដើម្បីស្រោបលើក្រដាសកាតុង និងបង្កើនភាពធន់នឹងសំណើមរបស់វា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ដំណើរការពង្រីកយ៉ាងលឿននៃសូលុយស្យុងក្រោមចំណុចវិបត្តិ (RESS) ដើម្បីស្រោបលីកនីនលើផ្ទៃក្រដាសកាតុង ព្រមទាំងធ្វើការវាយតម្លៃទៅលើរូបសណ្ឋានផ្ទៃ និងកម្រិតរារាំងសំណើម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Uncoated Paperboard (Baseline) ក្រដាសកាតុងធម្មតា (មិនបានស្រោប) |
ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ មិនមានការចំណាយបន្ថែមលើការកែច្នៃបច្ចេកទេស និងមានតម្លៃថោក។ | មិនមានភាពធន់នឹងសំណើម ងាយស្រូបទឹក និងឆាប់ខូចទ្រង់ទ្រាយនៅពេលប្រើក្នុងបរិយាកាសសើម។ | អត្រាបញ្ជូនចំហាយទឹក (WVTR) ខ្ពស់រហូតដល់ ៥០៤ ក្រាម/ម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ |
| RESS Coating with 0.25% Lignin ការស្រោបដោយ RESS ជាមួយលីកនីនកំហាប់ ០,២៥% |
ជួយកាត់បន្ថយភាពគគ្រើមនៃផ្ទៃក្រដាសបានខ្លះ និងអាចបង្កើតជាស្រទាប់ហ្វីលស្តើងនៅលក្ខខណ្ឌសីតុណ្ហភាពទាប។ | ផ្ទៃស្រោបមិនសូវមានភាពស្មើគ្នាល្អនៅលក្ខខណ្ឌសីតុណ្ហភាពនិងសម្ពាធខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យប្រសិទ្ធភាពរារាំងសំណើមនៅមានកម្រិត។ | អត្រាបញ្ជូនចំហាយទឹកថយចុះមកនៅចន្លោះពី ៤៦០ ទៅ ៤៨៩ ក្រាម/ម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ |
| RESS Coating with 0.50% Lignin (Optimal: Tpre=100°C, Ppre=13.8 MPa) ការស្រោបដោយ RESS ជាមួយលីកនីនកំហាប់ ០,៥០% (លក្ខខណ្ឌល្អបំផុត) |
បង្កើតបានជាស្រទាប់ហ្វីលស្តើងគ្របដណ្ដប់ផ្ទៃបានល្អឥតខ្ចោះ និងកាត់បន្ថយភាពគគ្រើមបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទាមទារការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព និងសម្ពាធឱ្យបានច្បាស់លាស់ (១០០°C, ១៣,៨ MPa) ដែលតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ទំនើប។ | ធន់នឹងសំណើមកើនឡើង ២០% ដោយអត្រាបញ្ជូនចំហាយទឹក (WVTR) ទាបបំផុតត្រឹម ៤១០,៦៧ ក្រាម/ម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេស RESS ទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់ទៅលើប្រព័ន្ធទប់សម្ពាធ និងឧបករណ៍វិភាគមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ក្រដាសកាតុងពីឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក និងលីកនីនពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ទោះបីជាបរិបទភូមិសាស្ត្រស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ គុណភាពនៃវត្ថុធាតុដើមនៅកម្ពុជា (ដូចជាប្រភពលីកនីនពីកាកសំណល់កសិកម្ម) អាចមានលក្ខណៈគីមីខុសប្លែក ដែលទាមទារការធ្វើតេស្តផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញជាមួយនឹងធនធានក្នុងស្រុក។
បច្ចេកទេសស្រោបនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការអភិវឌ្ឍគុណភាពសម្ភារៈវេចខ្ចប់បែបជីវសាស្រ្ត (Biodegradable packaging)។
សរុបមក ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា RESS និងលីកនីន មិនត្រឹមតែជួយបង្កើនសមត្ថភាពវេចខ្ចប់ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងគាំទ្រដល់គំរូសេដ្ឋកិច្ចចក្រា (Circular Economy) នៅកម្ពុជាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Rapid expansion of subcritical solutions (RESS) (ដំណើរការពង្រីកយ៉ាងលឿននៃសូលុយស្យុងក្រោមចំណុចវិបត្តិ) | ជាបច្ចេកទេសដែលប្រើប្រាស់សូលុយស្យុងដែលមានសម្ពាធខ្ពស់ (ជាទូទៅជាល្បាយនៃកាបូនឌីអុកស៊ីត និងសារធាតុរំលាយ) រួចបាញ់បញ្ចេញយ៉ាងលឿនតាមរយៈរន្ធតូចមួយ ធ្វើឱ្យសម្ពាធធ្លាក់ចុះភ្លាមៗ និងបណ្តាលឱ្យសារធាតុរលាយចាប់ផ្តើមផ្ដុំគ្នាបង្កើតជាភាគល្អិតតូចៗបំផុតដើម្បីស្រោបលើផ្ទៃ។ | ដូចជាការបាញ់ស្ព្រាយទឹកអប់ ដែលសារធាតុរាវក្នុងដបមានសម្ពាធខ្ពស់ ពេលបាញ់ចេញមកក្រៅប្រែជាល្អិតៗដូចផ្សែងអ័ព្ទ។ |
| Lignin (លីកនីន) | ជាសារធាតុប៉ូលីមែរធម្មជាតិដែលមានច្រើនបំផុតទីពីរក្នុងរុក្ខជាតិ (បន្ទាប់ពីសែលុយឡូស) ដែលដើរតួជាកាវផ្សារភ្ជាប់សរសៃរុក្ខជាតិ។ នៅក្នុងឧស្សាហកម្មផលិតក្រដាស វាជាកាកសំណល់ដែលត្រូវបានគេបោះបង់ចោល ប៉ុន្តែការសិក្សានេះទាញយកវាប្រើប្រាស់ជាសារធាតុស្រោបដើម្បីទប់ស្កាត់ការជ្រាបទឹក។ | ប្រៀបដូចជាស៊ីម៉ងត៍នៅក្នុងបេតុង ដែលជួយចងភ្ជាប់គ្រាប់ខ្សាច់និងថ្មឱ្យរឹងមាំនៅក្នុងដើមឈើ។ |
| Water vapor transmission rate (WVTR) (អត្រាបញ្ជូនចំហាយទឹក) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីបរិមាណនៃចំហាយទឹកដែលអាចសាយភាយឆ្លងកាត់សម្ភារៈណាមួយក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយ។ អត្រា WVTR កាន់តែទាប មានន័យថាសម្ភារៈនោះមានសមត្ថភាពការពារសំណើមបានកាន់តែល្អ។ | ដូចជាការវាស់ថាតើទឹកប៉ុន្មានតំណក់អាចជ្រាបកាត់អាវភ្លៀងរបស់អ្នកក្នុងមួយម៉ោង។ |
| Cloud-point pressure (សម្ពាធចំណុចពពក) | ជាចំណុចសម្ពាធជាក់លាក់មួយដែលសូលុយស្យុងរាវថ្លា ចាប់ផ្តើមប្រែជាល្អក់នៅពេលសម្ពាធធ្លាក់ចុះ។ ការប្រែជាល្អក់នេះកើតឡើងដោយសារសារធាតុដែលរលាយចូលគ្នា បានចាប់ផ្តើមបំបែកខ្លួនជាពីរស្រទាប់ (ដំណាក់កាល) ផ្សេងគ្នាមិនរលាយចូលគ្នា។ | ដូចជាពេលសីតុណ្ហភាពចុះត្រជាក់ ធ្វើឱ្យខ្លាញ់ជ្រូកដែលធ្លាប់តែរាវថ្លា ចាប់ផ្តើមកកជាកករពណ៌សល្អក់។ |
| Glass-transition temperature (Tg) (សីតុណ្ហភាពបំប្លែងកញ្ចក់) | ជាសីតុណ្ហភាពដែលសារធាតុប៉ូលីមែរ (ដូចជាលីកនីន) ផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពពីសភាពរឹង និងស្រួយ (ដូចកញ្ចក់) ទៅជាសភាពទន់ និងអាចបត់បែនបាន។ ការដឹងពីចំណុចនេះជួយការពារកុំឱ្យភាគល្អិតរឹង និងស្ទះក្បាលបាញ់ពេលកំពុងដំណើរការ។ | ប្រៀបដូចជាការយកប្លាស្ទិករឹងទៅហាលថ្ងៃក្ដៅខ្លាំង ធ្វើឱ្យវាប្រែជាទន់ និងអាចពត់បាន។ |
| Supercritical carbon dioxide (កាបូនឌីអុកស៊ីតលើសចំណុចវិបត្តិ) | ជាស្ថានភាពរបស់ឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតដែលត្រូវបានដាក់ក្រោមសីតុណ្ហភាព និងសម្ពាធខ្ពស់ហួសពីចំណុចវិបត្តិរបស់វា (Critical point) ធ្វើឱ្យវាមានលក្ខណៈចម្រុះ ពោលគឺអាចជ្រាបចូលតាមចន្លោះប្រហោងបានដូចឧស្ម័ន និងអាចរំលាយសារធាតុបានដូចអង្គធាតុរាវ។ | ដូចជាតួអង្គខ្មោចដែលអាចដើរទម្លុះជញ្ជាំងបានផង (ដូចឧស្ម័ន) និងអាចចាប់កាន់របស់របរបានផង (ដូចអង្គធាតុរាវ)។ |
| Submicron particles (ភាគល្អិតតូចៗកម្រិតសាប់មីក្រូន) | ជាភាគល្អិតដែលមានទំហំតូចជាង ១ មីក្រូម៉ែត្រ (តូចជាងមួយភាគលាននៃមួយម៉ែត្រ)។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ ភាគល្អិតលីកនីនទំហំប៉ុននេះជួយកាត់បន្ថយភាពគគ្រើម ធ្វើឱ្យផ្ទៃក្រដាសមានភាពរលោង និងស្រោបបានជិតល្អ។ | គឺតូចជាងសរសៃសក់មនុស្សដល់ទៅជាង ១០០ ដង ដែលភ្នែកទទេមិនអាចមើលឃើញនោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
