បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាទាក់ទងនឹងការព្រួយបារម្ភនិងកង្វះចំណេះដឹងរបស់អ្នកប្រើប្រាស់អំពីប្រព័ន្ធសន្តិសុខនៃការទូទាត់ប្រាក់តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (E-Payment) ក្នុងបរិបទពាណិជ្ជកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបពណ៌នា (Descriptive Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីយុវជនក្នុងតំបន់គោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistical Analysis (Frequency & Percentage) ការវិភាគស្ថិតិពណ៌នា (ប្រេកង់ និងភាគរយ) |
ងាយស្រួលក្នុងការយល់ដឹង និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការសង្ខេបទិន្នន័យប្រជាសាស្ត្រ និងទម្រង់នៃការប្រើប្រាស់។ | មិនអាចប្រើដើម្បីធ្វើការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានស៊ីជម្រៅ ឬបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរបានទេ។ | បានបង្ហាញថា ៩០% នៃអ្នកឆ្លើយតបចូលចិត្តសុវត្ថិភាព E-Payment ហើយ ៨៨.៥% ប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃសម្រាប់ប្រតិបត្តិការ។ |
| Chi-Square Analysis ការវិភាគ Chi-Square (ការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម) |
អាចកំណត់ថាតើមានទំនាក់ទំនងប្រកបដោយអត្ថន័យ (Significant Relationship) រវាងអថេរពីរប្រភេទ (ឧ. កម្រិតវប្បធម៌ និងការយល់ដឹងពីសន្តិសុខ) ដែរឬទេ។ | បង្ហាញត្រឹមតែទំនាក់ទំនងប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ជាក់ពីភាពជាហេតុនិងផល (Causality) បានឡើយ។ | រកឃើញថាមិនមានទំនាក់ទំនងគួរឱ្យកត់សម្គាល់រវាងកម្រិតវប្បធម៌និងការយល់ដឹងពីសន្តិសុខទេ (តម្លៃ X2=0.22 ធៀបនឹងតម្លៃតារាង 5.99)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានតិចតួច ដោយផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យបឋមតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីវិភាគស្ថិតិជាមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅស្រុក Udupi ប្រទេសឥណ្ឌា ដោយមានអ្នកចូលរួមត្រឹមតែ ២០០នាក់ និងមានស្ត្រីភាគច្រើនលើសលប់រហូតដល់ ៧៧.៥%។ ទិន្នន័យនេះផ្តោតតែលើអ្នកមានកម្រិតវប្បធម៌បរិញ្ញាបត្រ និងអនុបណ្ឌិត ដែលអាចមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពយុវជនទូទៅនៅកម្ពុជា ជាពិសេសយុវជននៅតំបន់ជនបទ ឬអ្នកដែលមិនបានរៀនដល់កម្រិតឧត្តមសិក្សា។
ទោះបីជាទិន្នន័យមានការកម្រិត វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការវាយតម្លៃលើវិស័យទូទាត់ប្រាក់ឌីជីថលដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តការសិក្សានេះនៅកម្ពុជា នឹងជួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុបង្កើតយុទ្ធនាការអប់រំសន្តិសុខអនឡាញបានចំគោលដៅ និងធ្វើឱ្យកម្មវិធីទូទាត់ប្រាក់កាន់តែមានទំនុកចិត្តសម្រាប់ប្រជាជន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| E-Payment system | ប្រព័ន្ធសម្រាប់ធ្វើការទូទាត់ប្រាក់ ឬផ្ទេរប្រាក់តាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដោយមិនប្រើប្រាស់សាច់ប្រាក់ផ្ទាល់ ដើម្បីសម្រួលដល់ការដោះដូរទំនិញនិងសេវាកម្ម។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់កម្មវិធី ABA Mobile ឬ Bakong ដើម្បីបង់លុយថ្លៃកាហ្វេដោយមិនបាច់ហុចលុយក្រដាស។ |
| E-Commerce | ការទិញនិងលក់ទំនិញ ព័ត៌មាន ឬសេវាកម្មផ្សេងៗតាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនអាចលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនទៅកាន់អតិថិជនដោយមិនចាំបាច់មានតូបលក់ផ្ទាល់។ | ដូចជាការបញ្ជាទិញខោអាវ ឬម្ហូបអាហារតាមរយៈ Facebook ឬ Nham24 ជំនួសឱ្យការធ្វើដំណើរទៅទិញផ្ទាល់នៅហាង។ |
| Chi-Square Analysis | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយប្រភេទដែលប្រើសម្រាប់សាកល្បងថាតើមានទំនាក់ទំនងគួរឱ្យកត់សម្គាល់រវាងអថេរពីរប្រភេទ (ឧទាហរណ៍ កម្រិតវប្បធម៌ និងការយល់ដឹងពីសន្តិសុខ) ដែរឬទេ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តគណិតវិទ្យាដើម្បីមើលថាតើមនុស្សដែលចូលចិត្តញ៉ាំផ្អែម និងមនុស្សដែលធាត់ គឺពិតជាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធគ្នា ឬគ្រាន់តែជាការចៃដន្យ។ |
| Null hypothesis | ការសន្មតបឋមក្នុងការវិភាគស្ថិតិដែលបញ្ជាក់ថា គ្មានទំនាក់ទំនង ឬគ្មានឥទ្ធិពលអ្វីឡើយរវាងអថេរដែលកំពុងសិក្សា (ឧទាហរណ៍ កម្រិតវប្បធម៌មិនមានឥទ្ធិពលលើការយល់ដឹងពីសន្តិសុខទេ)។ | ដូចជាការសន្មតជាមុនថា "ការរៀនគួរ និងពិន្ទុប្រឡង គឺមិនមានជាប់ពាក់ព័ន្ធគ្នាទេ" មុនពេលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីមករកការពិត។ |
| Technology Acceptance Model | ទ្រឹស្តីប្រព័ន្ធព័ត៌មានដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីពន្យល់ និងទស្សន៍ទាយពីកត្តាដែលធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់សម្រេចចិត្តទទួលយក និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីមួយ (ផ្តោតលើភាពងាយស្រួល និងអត្ថប្រយោជន៍នៃការប្រើប្រាស់)។ | ដូចជាការសិក្សាស្វែងយល់ថាហេតុអ្វីបានជាមនុស្សចាស់មួយចំនួនពិបាកនឹងប្តូរមកប្រើស្មាតហ្វូន (Smartphone) ជំនួសទូរស័ព្ទចុចប៊ូតុងធម្មតា។ |
| Descriptive research | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីពណ៌នាពីលក្ខណៈ ឬអាកប្បកិរិយារបស់ក្រុមគោលដៅនៅពេលវេលាណាមួយដោយមិនមានការកែប្រែ ឬគ្រប់គ្រងអថេរណាមួយឡើយ។ | ដូចជាការថតរូបសកម្មភាពមនុស្សនៅតាមដងផ្លូវ ដើម្បីពណ៌នាពីស្ថានភាពចរាចរណ៍ជាក់ស្តែង ដោយមិនបានទៅបញ្ជាឱ្យពួកគេបើកបរលឿនឬយឺតឡើយ។ |
| Smart card | កាតប្លាស្ទិកដែលមានបង្កប់បន្ទះឈីបអេឡិចត្រូនិកខាងក្នុង សម្រាប់រក្សាទុកទិន្នន័យអត្តសញ្ញាណ ឬធ្វើប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុដោយសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ | ដូចជាកាត ATM ជំនាន់ថ្មី ឬកាតគ្រី ដែលមានបន្ទះឈីបពណ៌មាសតូចមួយនៅខាងមុខសម្រាប់ការពារការលួចចម្លងទិន្នន័យ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
