បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការស្វែងយល់ពីកត្តាសំខាន់ៗដែលជះឥទ្ធិពល និងជំរុញការសម្រេចចិត្តទិញទំនិញតាមប្រព័ន្ធអនឡាញរបស់អតិថិជន ពិសេសនៅក្នុងបរិបទទីផ្សារនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈវិធីសាស្ត្របរិមាណ (Quantitative Approach) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកចូលរួម និងធ្វើការវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Multiple Regression Analysis ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ |
អាចកំណត់កម្រិតឥទ្ធិពលនៃអថេរឯករាជ្យច្រើនទៅលើអថេរអាស្រ័យតែមួយក្នុងពេលតែមួយបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ វាជួយឲ្យដឹងថាកត្តាណាមួយមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ | ទាមទារទិន្នន័យមានទំហំធំល្មម (Sample size ធំ) និងត្រូវបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌសន្មតនៃការចែកចាយទិន្នន័យ (Normal Distribution) ជាមុនសិន។ | ម៉ូដែលតំរែតំរង់នេះអាចពន្យល់ពីបម្រែបម្រួលនៃឥរិយាបថទិញទំនិញតាមអនឡាញបានរហូតដល់ ៦៤.៥% (Adjusted R² = 0.645)។ |
| Pearson Correlation Analysis ការវិភាគទំនាក់ទំនង Pearson |
មានភាពងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីកម្រិតព្រមទាំងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ (វិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន)។ | មិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងជាលក្ខណៈហេតុនិងផល (Causality) បានទេ គឺត្រឹមតែប្រាប់ថាអថេរទាំងពីរប្រែប្រួលទន្ទឹមគ្នាឬអត់ប៉ុណ្ណោះ។ | រកឃើញថាទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាចិត្តសាស្ត្រ និងការទិញមានកម្រិតខ្ពស់ (r = 0.766) ចំណែកកត្តាហានិភ័យមានកម្រិតទាប (r = 0.251) មិនមានលក្ខណៈសំខាន់ខាងស្ថិតិ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្ដោតលើវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (Quantitative) ដែលទាមទារធនធានតិចតួចក្នុងការប្រមូល និងកុំព្យូទ័រធម្មតាសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្ដោតទៅលើប្រជាជននៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីដែលមានអាយុចាប់ពី ១៨ឆ្នាំឡើង ដោយប្រើវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកតាមភាពងាយស្រួល (Convenience Sampling) ដែលភាគច្រើនជាអ្នកមានការងារធ្វើ និងមានកម្រិតវប្បធម៌បរិញ្ញាបត្រ។ ទិន្នន័យនេះអាចមិនតំណាងពេញលេញសូម្បីតែសម្រាប់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីទាំងមូល។ សម្រាប់កម្ពុជា ការបកស្រាយទិន្នន័យនេះត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះកម្រិតនៃការយល់ដឹងពីបច្ចេកវិទ្យា អក្ខរកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធទូទាត់តាមអ៊ីនធឺណិតរវាងប្រជាជនកម្ពុជា និងម៉ាឡេស៊ីនៅមានកម្រិតខុសគ្នា។
ទោះបីជាការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅបរទេស ប៉ុន្តែទ្រឹស្តីនិងលទ្ធផលរបស់វាមានតម្លៃខ្លាំងសម្រាប់ការអនុវត្តន៍ក្នុងទីផ្សារអនឡាញនៅប្រទេសកម្ពុជាដែលកំពុងរីកចម្រើន។
ជារួម អាជីវកម្មនៅកម្ពុជាគួរតែដាក់គោលដៅចម្បងលើការផ្តល់ជូនអត្ថប្រយោជន៍ជាក់ស្តែង និងការកសាងទំនុកចិត្តជាមួយអតិថិជន ជាជាងការបារម្ភហួសហេតុពីការភ័យខ្លាចហានិភ័យរបស់អតិថិជនដែលកំពុងមានការថយចុះ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Purchase abandonment | គឺជាសកម្មភាពដែលអតិថិជនជ្រើសរើសទំនិញដាក់ចូលក្នុងកន្ត្រកអនឡាញរួចរាល់ ប៉ុន្តែមិនព្រមបន្តធ្វើការទូទាត់ប្រាក់នៅជំហានចុងក្រោយ ដោយសារកត្តាផ្សេងៗដូចជាអសន្តិសុខ ឬរចនាសម្ព័ន្ធគេហទំព័រមិនមានភាពងាយស្រួល។ | ដូចជាពេលយើងដើររើសអីវ៉ាន់ដាក់ពេញរទេះក្នុងផ្សារទំនើប រួចក៏ទុកចោលមិនព្រមគិតលុយ ហើយដើរចេញទៅវិញអញ្ចឹងដែរ។ |
| S–O–R model | ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលកត្តាខាងក្រៅ (Stimulus/កត្តាជម្រុញ) ជះឥទ្ធិពលដល់ស្ថានភាពផ្លូវចិត្តខាងក្នុង (Organism/សារពាង្គកាយ) ដែលឈានទៅដល់ការសម្រេចចិត្តធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ (Response/ការឆ្លើយតប)។ | ដូចជាពេលយើងធុំក្លិនម្ហូបឆ្ងាញ់ (កត្តាជម្រុញ) ធ្វើឱ្យយើងឃ្លាន (កត្តាផ្លូវចិត្តខាងក្នុង) ហើយយើងក៏សម្រេចចិត្តទិញញ៉ាំ (ការឆ្លើយតប)។ |
| Perceived Benefits | គឺជាការយល់ឃើញឬការវាយតម្លៃរបស់អតិថិជនទៅលើអត្ថប្រយោជន៍ដែលពួកគេរំពឹងថានឹងទទួលបានពីការទិញទំនិញ ឬប្រើប្រាស់សេវាកម្មណាមួយ ដូចជាចំណេញពេល ចំណេញថវិកា ឬទទួលបានទំនិញច្រើនជម្រើស។ | ដូចជាការគិតទុកជាមុនថា បើទិញអីវ៉ាន់តាមអនឡាញ យើងនឹងចំណេញសាំងមិនបាច់ជិះម៉ូតូទៅផ្សារផ្ទាល់។ |
| Perceived Risk | គឺជាក្តីបារម្ភឬការគិតទុកជាមុនរបស់អតិថិជនអំពីហានិភ័យ ឬផលវិបាកអវិជ្ជមានដែលអាចកើតមាននៅពេលទិញទំនិញតាមអនឡាញ ដូចជាការបាត់បង់ប្រាក់ ទទួលបានទំនិញក្លែងក្លាយ ឬលេចធ្លាយព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន។ | ដូចជាការបារម្ភថា "ចុះបើវេលុយឱ្យគេហើយ គេអត់ផ្ញើអីវ៉ាន់ឱ្យ ឬផ្ញើខុសម៉ូតតើគិតយ៉ាងម៉េច?" មុនពេលសម្រេចចិត្តទិញ។ |
| Multiple Regression Analysis | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីស្វែងយល់និងវាស់វែងពីកម្រិតឥទ្ធិពលនៃអថេរឯករាជ្យច្រើន (ឧទាហរណ៍៖ អត្ថប្រយោជន៍ និងហានិភ័យ) ទៅលើអថេរអាស្រ័យតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ការសម្រេចចិត្តទិញ) ក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាការរកមើលថាតើកត្តាណាខ្លះ (សាំង ម៉ាស៊ីន កង់) ដែលធ្វើឱ្យឡានមួយរត់លឿនជាងគេ ហើយកត្តាណាមានឥទ្ធិពលធំជាងគេបំផុត។ |
| Convenience Sampling | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកតំណាងក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវជ្រើសរើសយកអ្នកចូលរួមណាដែលងាយស្រួលរកបំផុត ឬនៅជិតខ្លួនបំផុត ដោយមិនមានការជ្រើសរើសតាមលក្ខណៈចៃដន្យតាមក្បួនខ្នាតប្រូបាប៊ីលីតេនោះទេ។ | ដូចជាការចង់ដឹងថាសិស្សក្នុងសាលាទាំងមូលចូលចិត្តញ៉ាំអី តែយើងសួរតែមិត្តភក្តិដែលអង្គុយជិតយើងក្នុងថ្នាក់ ព្រោះងាយស្រួលសួរជាងគេ។ |
| Reliability Analysis | គឺជាការធ្វើតេស្តផ្នែកស្ថិតិ ដើម្បីធានាថាសំណួរនៅក្នុងកម្រងសំណួរវាស់វែងពីកត្តាអ្វីមួយ មានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា និងអាចជឿទុកចិត្តបាន ទោះបីជាយកទៅសួរលើកក្រោយៗទៀតក៏ទទួលបានលទ្ធផលស្រដៀងគ្នាដែរ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់លើជញ្ជីងមួយ បើឡើងថ្លឹង៣ដងចេញលេខដដែល នោះមានន័យថាជញ្ជីងនោះអាចជឿទុកចិត្តបាន (Reliable)។ |
| Psychological contract | គឺជាការយល់ព្រម ឬការរំពឹងទុកដែលមិនមានលាយលក្ខណ៍អក្សររវាងអតិថិជន និងអ្នកលក់ ដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍កន្លងមក ដូចជារំពឹងថាសេវាកម្មនឹងល្អនិងស្មោះត្រង់ដូចមុន។ | ដូចជាការដែលយើងទិញកាហ្វេនៅហាងដែលធ្លាប់ទិញរាល់ដង ហើយយើងរំពឹងក្នុងចិត្តស្រាប់ថាវានឹងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ដូចមុន ទោះគ្មានក្រដាសធានាក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
