បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស្វែងយល់ពីយន្តការជាប្រព័ន្ធក្នុងការបំប្លែងនវានុវត្តន៍កម្រិតមីក្រូទៅជាអត្ថប្រយោជន៍សន្តិសុខស្បៀងកម្រិតម៉ាក្រូ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យស្ទង់មតិកាត់ទទឹង និងអនុវត្តការធ្វើម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធដើម្បីធ្វើតេស្តទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Direct Effect Analysis (Baseline) ការវិភាគឥទ្ធិពលផ្ទាល់ (ម៉ូដែលគោល) |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងបង្ហាញឱ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីឥទ្ធិពលភ្លាមៗនៃការអនុវត្តនវានុវត្តន៍របស់កសិករទៅលើសន្តិសុខស្បៀង។ | មិនអាចពន្យល់ពីយន្តការជាប្រព័ន្ធ ឬកត្តាអន្តរការីក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតម៉ាក្រូ ដែលជួយពង្រីក ឬកម្រិតលទ្ធផលចុងក្រោយនោះទេ។ | បង្ហាញពីឥទ្ធិពលផ្ទាល់វិជ្ជមានជាអតិបរមា (β = 0.394) ពីនវានុវត្តន៍សហគ្រិនភាពបៃតងទៅកាន់សន្តិសុខស្បៀងសរុប។ |
| Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) for Mediation ការធ្វើម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ (PLS-SEM) សម្រាប់ការវិភាគអន្តរការី (វិធីសាស្ត្រស្នើឡើង) |
មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការវាស់វែងទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញដែលមានអថេរច្រើន និងអាចពន្យល់ពីយន្តការពិតប្រាកដ (ម៉ាក្រូ-មីក្រូ) ក្នុងការអភិវឌ្ឍដោយចីរភាព។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំ (ក្នុងករណីនេះ ៣៩៨ សំណាក) និងតម្រូវឱ្យមានចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ក្នុងការវិភាគ និងវាយតម្លៃសុពលភាព។ | ម៉ូដែលនេះអាចពន្យល់បានរហូតដល់ ៦១.២% នៃវ៉ារ្យង់សន្តិសុខស្បៀង ដោយកត្តាអន្តរការីស្រូបយក ៤១.៦% នៃឥទ្ធិពលសរុប។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានច្រើនគួរសមសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅមូលដ្ឋានដោយផ្ទាល់ និងតម្រូវឱ្យមានកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ធ្វើការវិភាគស្ថិតិស្មុគស្មាញ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅក្នុងស្រុក Deli Serdang ខេត្តស៊ូម៉ាត្រាខាងជើង ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយផ្តោតលើកសិករខ្នាតតូចដែលមានអាយុមធ្យម ៤២ឆ្នាំ តាមរយៈទិន្នន័យស្ទង់មតិកាត់ទទឹង (Cross-sectional data) ដែលអាចមានភាពលម្អៀងក្នុងការរាយការណ៍ពីខ្លួនឯង (Self-reported bias)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាប្រព័ន្ធកសិកម្មខ្នាតតូចមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ក៏របកគំហើញទាំងនេះត្រូវការការផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញនៅតាមបរិបទមូលដ្ឋាន ដោយសារភាពខុសគ្នានៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រស្ថាប័ន និងការយល់ដឹងអំពីបរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ និងក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តីនៃការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អ សម្រាប់ការរចនាគោលនយោបាយកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាពនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការតភ្ជាប់នវានុវត្តន៍របស់កសិករកម្រិតមូលដ្ឋាន ទៅកាន់ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចបៃតងកម្រិតម៉ាក្រូ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ចាំបាច់បំផុត ដើម្បីធានាសន្តិសុខស្បៀងរយៈពេលវែងនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Partial Least Squares Structural Equation Modeling (ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធបំណែកការ៉េតូចបំផុត ឬ PLS-SEM) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយប្រភេទដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីវាស់វែង និងវិភាគទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញរវាងអថេរដែលមិនអាចមើលឃើញផ្ទាល់ (Latent variables) ដូចជា 'ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច' ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីសូចនាករដែលអាចវាស់វែងបាន។ | វាប្រៀបដូចជាការប្រើប្រាស់តម្រុយតូចៗជាច្រើន (ឧទាហរណ៍ ចម្លើយក្នុងកម្រងសំណួរ) ដើម្បីផ្គុំជាផ្ទាំងរូបភាពធំមួយ ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាផ្សេងៗ។ |
| Green Entrepreneurial Innovation (នវានុវត្តន៍សហគ្រិនភាពបៃតង) | សំដៅលើការបង្កើត និងការអនុវត្តគំនិតថ្មីៗ ផលិតផលថ្មី ឬដំណើរការអាជីវកម្មដែលជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ព្រមទាំងផ្តល់ផលចំណេញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដល់កសិករ (ឧ. ការប្រើប្រាស់ជីសរីរាង្គ ការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី និងការស្វែងរកទីផ្សារថ្មីៗ)។ | ដូចជាការច្នៃប្រឌិតរកស៊ីតាមរបៀបថ្មីដែលចំណេញលុយផង និងមិនបំផ្លាញធម្មជាតិផង។ |
| Green Economy Transformation (ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចបៃតង) | ដំណើរការនៃការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតមូលដ្ឋាន ឬថ្នាក់ជាតិ ឱ្យងាកមកប្រើប្រាស់ធនធានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព កាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នពុល និងមានការគាំទ្រពីគោលនយោបាយបរិស្ថាន ដើម្បីឈានទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ | ដូចជាការប្តូរទម្លាប់សហគមន៍ទាំងមូលពីការធ្វើស្រែចម្ការដែលបំផ្លាញគុណភាពដី ទៅជាការធ្វើកសិកម្មដែលឆ្លាតវៃ និងថែរក្សាបរិស្ថានវិញ។ |
| Sustainable Food Security (សន្តិសុខស្បៀងប្រកបដោយចីរភាព) | ស្ថានភាពដែលប្រជាជនមានអាហារបរិភោគគ្រប់គ្រាន់ មានជីវជាតិ និងងាយស្រួលរកទិញ ព្រមទាំងធានាថាការផលិតអាហារទាំងនោះមិនបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពផលិតនៅថ្ងៃអនាគត។ | ដូចជាការមានបាយហូបឆ្អែតរាល់ថ្ងៃ ហើយដឹងប្រាកដថានៅឆ្នាំក្រោយៗទៀតក៏នៅតែមានដីល្អសម្រាប់ដាំស្រូវហូបបន្តទៀតដែរ។ |
| Mediation Analysis (ការវិភាគអន្តរការី) | ជាការវិភាគស្ថិតិដើម្បីស្វែងយល់ថាតើអថេរមួយ (កត្តាអន្តរការី) ជួយពន្យល់ពីទំនាក់ទំនង ឬជាស្ពានចម្លងឥទ្ធិពលពីកត្តាដើម ទៅកាន់លទ្ធផលចុងក្រោយក្នុងកម្រិតណា។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ 'ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចបៃតង' គឺជាស្ពានចម្លងឥទ្ធិពលពី 'នវានុវត្តន៍' ទៅ 'សន្តិសុខស្បៀង'។ | ដូចជាការស្វែងយល់ថា តើថ្នាំពេទ្យ (កត្តាដើម) ជួយព្យាបាលជំងឺ (លទ្ធផល) ដោយផ្ទាល់ ឬត្រូវឆ្លងកាត់ការជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ (អន្តរការី) ជាមុនសិន។ |
| Bootstrapping (ការបង្កើតសំណាកឡើងវិញ / ប៊ូតស្ត្រេបពីង) | ជាបច្ចេកទេសស្ថិតិដែលទាញយកសំណាកតូចៗរាប់ពាន់ដងពីទិន្នន័យដើម (ដោយមានការជំនួស) ដើម្បីគណនា និងប៉ាន់ស្មានពីភាពជាក់លាក់ ឬកម្រិតជឿជាក់នៃលទ្ធផល ដោយមិនចាំបាច់ផ្អែកលើការសន្មតថាទិន្នន័យមានទម្រង់ចែកចាយធម្មតា (Normal distribution) នោះទេ។ | វាប្រៀបដូចជាការចាប់ឆ្នោតម្តងហើយម្តងទៀតរាប់ពាន់ដងចេញពីធុងតែមួយ ដើម្បីចង់ដឹងថាតើលទ្ធផលដែលយើងទទួលបានជារឿងចៃដន្យ ឬជារឿងពិតប្រាកដ។ |
| Variance Accounted For / VAF (ភាគរយនៃបំរែបំរួលដែលបានពន្យល់ដោយអន្តរការី) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីទំហំនៃឥទ្ធិពលប្រយោលធៀបនឹងឥទ្ធិពលសរុប នៅក្នុងម៉ូដែលអន្តរការី។ វាបញ្ជាក់ថាប៉ុន្មានភាគរយនៃឥទ្ធិពលពីកត្តាដើមទៅកត្តាចុងក្រោយ ត្រូវបានបញ្ជូនតាមរយៈកត្តាកណ្តាល។ | ដូចជាការគណនាថាក្នុងចំណោមប្រាក់ចំណេញ ១០០ដុល្លារ តើមានប៉ុន្មានដុល្លារដែលរកបានតាមរយៈអ្នកតំណាងចែកចាយ (អន្តរការី) និងប៉ុន្មានដុល្លារដែលរកបានដោយការលក់ផ្ទាល់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
