បញ្ហា (The Problem)៖ តំបន់ព្រំដែនរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីមានការអភិវឌ្ឍយឺតយ៉ាវ និងប្រឈមមុខនឹងភាពឯកោ ភាពក្រីក្រ និងកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បើទោះបីជាសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិក៏ដោយ។ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាគម្លាតនៃការអភិវឌ្ឍដោយស្នើឡើងនូវយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ផ្អែកលើសក្តានុពលកសិកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់អភិក្រមនៃការអភិវឌ្ឍតំបន់ចម្រុះ (Integrated Regional Development) ដោយផ្តោតលើការវាយតម្លៃសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម និងការធ្វើគំរូទិន្នន័យលើឧស្សាហកម្មកែច្នៃកសិផល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Agro-industrial Value Addition (Cassava Flour Processing) ការកែច្នៃម្សៅដំឡូងមី (Cassava Flour) |
ផ្តល់ឱកាសការងារខ្ពស់បំផុតដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងជួយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទាមទារកម្លាំងពលកម្មច្រើនជាងចំនួនដែលមានក្នុងមូលដ្ឋាន និងត្រូវការបច្ចេកវិទ្យាព្រមទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំជាង។ | បង្កើតតម្លៃបន្ថែម ១១,៤ ប៊ីលានរូពៀ និងការងារ ២៩៥.២០០ ថ្ងៃ-មនុស្ស ក្នុងមួយភូមិ (ផ្ទៃដីដាំដុះ ៥០០ ហិកតា)។ |
| Agro-industrial Value Addition (Tapioca Processing) ការកែច្នៃម្សៅមីកម្រិតខ្ពស់ (Tapioca) |
ផ្តល់តម្លៃបន្ថែមខ្ពស់បំផុតផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងមានប្រសិទ្ធភាពទិន្នផលខ្ពស់។ | បង្កើតឱកាសការងារបានតិចតួច ដែលមិនសូវឆ្លើយតបខ្លាំងដល់គោលដៅស្រូបយកកម្លាំងពលកម្មសរុបប្រចាំតំបន់។ | បង្កើតតម្លៃបន្ថែមរហូតដល់ ២១,៩ ប៊ីលានរូពៀ ប៉ុន្តែផ្តល់ការងារត្រឹមតែ ១១.៨០៨ ថ្ងៃ-មនុស្សប៉ុណ្ណោះ។ |
| Dried Cassava Production (Baseline/Traditional) ការផលិតដំឡូងមីក្រៀម (បែបប្រពៃណី) |
ងាយស្រួលក្នុងការផលិត មិនត្រូវការបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញ និងត្រូវការទុនវិនិយោគតិចតួច។ | ផ្តល់តម្លៃបន្ថែមទាបបំផុត ដែលធ្វើឱ្យសហគមន៍នៅតែបន្តស្ថិតក្នុងវដ្តនៃភាពក្រីក្រដដែល។ | បង្កើតតម្លៃបន្ថែមត្រឹមតែ ២,៩ ប៊ីលានរូពៀ និងការងារ ៥៩.០៤០ ថ្ងៃ-មនុស្ស។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគំរូអភិវឌ្ឍន៍តំបន់កសិ-ឧស្សាហកម្មនេះ ទាមទារការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីរដ្ឋាភិបាលក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត និងស្ថាប័នជាមុនសិន។
ការសិក្សានេះផ្អែកលើការធ្វើគំរូទ្រឹស្តី (Theoretical Modeling) នៅក្នុងបរិបទប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយសន្មតទិន្នន័យពីភូមិដាំដំឡូងមីមួយជាឧទាហរណ៍ មិនមែនជាការវាយតម្លៃគម្រោងដែលបានអនុវត្តរួចរាល់នោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទ្រឹស្តីនៃការបាត់បង់តម្លៃដោយសារការនាំចេញវត្ថុធាតុដើម គឺមានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នាយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងបរិបទតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា ដែលជួបបញ្ហាហូរចេញវត្ថុធាតុដើមកសិកម្មកម្រិតទាបទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង (ថៃ វៀតណាម) ដោយខ្វះការកែច្នៃកម្រិតស្រុក។
យុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ព្រំដែនតាមរយៈសមាហរណកម្មកសិ-ឧស្សាហកម្មនេះ គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធនិងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រពីការជាតំបន់ទ្រនាប់នាំចេញវត្ថុធាតុដើម ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលកែច្នៃកសិ-ឧស្សាហកម្មតំបន់ព្រំដែន នឹងជួយកម្ពុជាបង្កើតការងារ និងទាញយកតម្លៃបន្ថែមសេដ្ឋកិច្ចបានជាអតិបរមាពីធនធានរបស់ខ្លួន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Agro-industry | ការកែច្នៃផលិតផលកសិកម្មដោយប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន និងបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីបង្កើតជាផលិតផលសម្រេច ឬពាក់កណ្តាលសម្រេច ដែលជួយបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចលើសពីការលក់វត្ថុធាតុដើមស្រស់ៗ ឬធម្មតា។ | ដូចជាការយកផ្លែស្វាយដែលបេះពីដើម ទៅច្នៃធ្វើជាដំណាប់ស្វាយកំប៉ុងដើម្បីអាចលក់បានថ្លៃជាង និងទុកបានយូរ។ |
| Integrated Regional Development | ផែនការអភិវឌ្ឍន៍ដែលគិតគូរគ្រប់ជ្រុងជ្រោយលើតំបន់មួយ ដោយតភ្ជាប់និងសម្របសម្រួលទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សង្គម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបរិស្ថាន ចូលគ្នាជាធ្លុងមួយ ដើម្បីធានាថាគ្រប់វិស័យលូតលាស់ទៅមុខស្របគ្នានិងមាននិរន្តរភាព។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះមួយដែលតម្រូវឱ្យមានជាងភ្លើង ជាងទឹក និងជាងសំណង់ ធ្វើការសម្របសម្រួលរួមគ្នាដើម្បីឱ្យផ្ទះនោះរឹងមាំនិងអាចរស់នៅបានស្រួលពិតប្រាកដ។ |
| Economies of scale | ការសម្រេចបាននូវទំហំនៃការផលិតដ៏ធំមួយ ដែលធ្វើឱ្យចំណាយលើការផលិតក្នុងមួយឯកតាមានការធ្លាក់ចុះ ពោលគឺផលិតកាន់តែច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ចំណាយកាន់តែតិច និងចំណេញកាន់តែច្រើន ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់។ | ដូចជាការជួលឡានក្រុងមួយជិះគ្នា ៥០នាក់ នោះម្នាក់ៗនឹងចេញលុយតិចជាងការជួលឡានប្រភេទនោះមកជិះតែ ២នាក់។ |
| Added Value | ដំណើរការនៃការបង្កើនតម្លៃផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៃទំនិញ ឬផលិតផលមួយ តាមរយៈការកែច្នៃបំប្លែងរូបរាង ការវេចខ្ចប់ ឬការផ្តល់សេវាកម្មបន្ថែម មុននឹងលក់ចេញទៅកាន់ទីផ្សារ។ | ដូចជាការយកម្សៅមី និងស្ករមកដុតធ្វើជានំប៉័ង ដែលនំប៉័ងនោះមានតម្លៃថ្លៃជាងតម្លៃម្សៅនិងស្ករឆៅបូកបញ្ចូលគ្នា។ |
| Region Delineation | ដំណើរការនៃការកំណត់ព្រំដែន ឬរៀបចំផែនទីតំបន់គោលដៅជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ដោយផ្អែកលើការវិភាគទៅលើលក្ខណៈសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច ធនធាន ភូមិសាស្ត្រ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមាន។ | ដូចជាការគូសរង្វង់លើផែនទីដើម្បីប្រាប់យ៉ាងច្បាស់ថា តំបន់ដីនេះជាកន្លែងដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់សាងសង់រោងចក្រកែច្នៃកសិផល។ |
| Forward and backward linkages | ការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចទៅមុខ (Forward: ឧ. ការបញ្ជូនផលិតផលដែលកែច្នៃរួចទៅកាន់ទីផ្សារធំៗ ឬក្រុមហ៊ុនលក់រាយ) និងត្រឡប់ក្រោយ (Backward: ឧ. ការទិញវត្ថុធាតុដើម និងការធានាទីផ្សារដល់កសិករ) នៅក្នុងខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្ម។ | ដូចជាដើមឈើដែលមានឫសចាំបូមស្រូបទឹកពីដី (Backward) ហើយបញ្ជូនថាមពលទៅកាន់មែកធាងដើម្បីបង្កើតជាផ្លែផ្កាផ្តល់លទ្ធផល (Forward)។ |
| Farmers' Group Association (FGA) | ការចងក្រងកសិករ និងក្រុមសហគមន៍តូចៗជាច្រើនបញ្ចូលគ្នាជាសមាគមធំមួយដែលស្របច្បាប់ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានអំណាចក្នុងការចរចាតម្លៃទីផ្សារ ទទួលបានឥណទាន និងអាចរៀបចំកិច្ចសន្យាផ្គត់ផ្គង់រឹងមាំជាមួយរោងចក្រធំៗ។ | ដូចជាចង្កឹះមួយបាច់ដែលពិបាកកាច់បំបាក់ជាងចង្កឹះតែមួយដើម វាជួយឱ្យកសិករតូចតាចមានសំឡេងធំក្នុងការតថ្លៃទីផ្សារនិងការពារផលប្រយោជន៍ខ្លួនឯង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
