Original Title: Strengthening Agribusiness Sustainability through Civil Service Organizations: Key Factors, Challenges, and a Localized Action Plan
Source: doi.org/10.36956/rwae.v6i3.1824
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការពង្រឹងនិរន្តរភាពអាជីវកម្មកសិកម្មតាមរយៈអង្គការសង្គមស៊ីវិល៖ កត្តាសំខាន់ៗ បញ្ហាប្រឈម និងផែនការសកម្មភាពមូលដ្ឋាន

ចំណងជើងដើម៖ Strengthening Agribusiness Sustainability through Civil Service Organizations: Key Factors, Challenges, and a Localized Action Plan

អ្នកនិពន្ធ៖ Kim Edward S. Santos (Nueva Ecija University of Science and Technology), Angelo R. Santos (Nueva Ecija University of Science and Technology)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2025, Research on World Agricultural Economy

វិស័យសិក្សា៖ Agricultural Economics

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលពីតួនាទី បញ្ហាប្រឈម និងកត្តាសំខាន់ៗដែលមានឥទ្ធិពលលើប្រសិទ្ធភាពរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល (CSO) ក្នុងការជួយគាំទ្រដល់និរន្តរភាពអាជីវកម្មកសិកម្មនៅក្នុងទីក្រុង Palayan ប្រទេសហ្វីលីពីន។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាស្រាវជ្រាវបរិមាណនិងការទាក់ទងគ្នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកចូលរួមចំនួន ៦២ នាក់តាមរយៈការស្ទង់មតិ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Policy and Institutional Support Intervention
ការអន្តរាគមន៍តាមរយៈការគាំទ្រផ្នែកគោលនយោបាយ និងស្ថាប័ន
មានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតក្នុងការធានាប្រតិបត្តិការស្របច្បាប់ និងនិរន្តរភាពយូរអង្វែងរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល (CSOs) តាមរយៈការលើកទឹកចិត្តពីរដ្ឋាភិបាល។ ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ ហើយនីតិវិធីស្មុគស្មាញអាចបង្កការលំបាកដល់ CSOs ដែលមានធនធានតិចតួច។ មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានខ្លាំងជាងគេ និងមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិខ្ពស់បំផុតលើនិរន្តរភាពអាជីវកម្មកសិកម្ម (β = 0.38, p = 0.0003)។
Social Factors & Engagement Strategy
យុទ្ធសាស្ត្រពង្រឹងកត្តាសង្គម និងការចូលរួមពីសហគមន៍
ជួយជំរុញការចែករំលែកចំណេះដឹង ការកសាងទំនុកចិត្ត និងពង្រឹងភាពជាម្ចាស់របស់សហគមន៍នៅក្នុងគម្រោងកសិកម្ម។ កម្រិតនៃការចូលរួមអាចមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងអាស្រ័យលើបរិបទមូលដ្ឋាន ហើយត្រូវការការខិតខំប្រឹងប្រែងខ្ពស់ក្នុងការកសាងបណ្តាញទំនាក់ទំនង។ មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានលំដាប់ទីពីរយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញប្រសិទ្ធភាពអាជីវកម្មកសិកម្ម (β = 0.34, p = 0.001)។
Economic Resources Expansion
ការពង្រីកធនធានសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
ដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទាល់ពាក់ព័ន្ធនឹងកង្វះខាតទុន និងជួយពង្រីកឱកាសទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផលកសិកម្ម។ ជារឿយៗត្រូវបានរឹតត្បិតដោយភាពមិនច្បាស់លាស់នៃទីផ្សារ ការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ និងលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងពីម្ចាស់ជំនួយ។ បង្ហាញពីឥទ្ធិពលវិជ្ជមានកម្រិតមធ្យម ប៉ុន្តែមានសារៈសំខាន់ផ្នែកស្ថិតិ (β = 0.29, p = 0.005)។
Technological Adoption Push
ការជំរុញការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាទំនើប
មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការបង្កើនផលិតភាពកសិកម្ម និងប្រសិទ្ធភាពតាមរយៈការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថល និងពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក។ ជួបប្រទះការរារាំងខ្ពស់ដោយសារកង្វះចំណេះដឹង តម្លៃឧបករណ៍ថ្លៃ និងភាពស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ចាស់។ មានឥទ្ធិពលខ្សោយជាងគេ និងស្ទើរតែគ្មានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិជាក់លាក់ (β = 0.21, p = 0.061) ដោយសារការអនុវត្តនៅមានកម្រិត។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវតាមរយៈការស្ទង់មតិបរិមាណ ដូច្នេះវាមិនទាមទារធនធានកុំព្យូទ័រធំដុំទេ ប៉ុន្តែត្រូវការកម្មវិធីស្ថិតិ និងការវិនិយោគពេលវេលាក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីសហគមន៍។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុង Palayan ខេត្ត Nueva Ecija ប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយផ្អែកលើទំហំគំរូអ្នកចូលរួមត្រឹមតែ ៦២ នាក់ (បុរស ៦៤.៥២%) តាមរយៈវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូតាមគោលដៅ (Purposive sampling)។ ទិន្នន័យនេះមានភាពលំអៀងទៅនឹងបរិបទភូមិសាស្ត្រ នយោបាយ និងកសិកម្មជាក់លាក់របស់តំបន់នោះ ដែលធ្វើឱ្យការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានទូទៅសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវធ្វើឡើងដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយសាររចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្ររបស់រដ្ឋ និងកម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍន៍អង្គការសង្គមស៊ីវិលមានភាពខុសគ្នា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ទោះបីជាមានដែនកំណត់នៃទំហំគំរូក៏ដោយ របកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម និងមានបណ្តាញអង្គការសង្គមស៊ីវិលយ៉ាងសកម្ម។

សរុបមក ការជំរុញអាជីវកម្មកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាពនៅកម្ពុជា ទាមទារឱ្យមានអភិក្រមពហុភាគី ដោយផ្តោតជាចម្បងលើការកែលម្អគោលនយោបាយគាំទ្រ និងការចូលរួមពីសហគមន៍ ស្របតាមភស្តុតាងដែលបង្ហាញនៅក្នុងការសិក្សានេះ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ធ្វើការវាយតម្លៃតម្រូវការមូលដ្ឋាន (Baseline Needs Assessment): រៀបចំការស្ទង់មតិដើម្បីកំណត់ពីបញ្ហាប្រឈម និងកម្រិតនៃការយល់ដឹងរបស់សមាជិកសហគមន៍កសិកម្ម ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ប្រមូលទិន្នន័យឌីជីថលដូចជា KoboToolboxGoogle Forms
  2. វិភាគទិន្នន័យដើម្បីកំណត់អាទិភាព (Data Analysis & Prioritization): ប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSSJASP ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន (តាមរយៈ Multiple Regression) ដើម្បីកំណត់ថាតើកត្តាណា (សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ស្ថាប័ន ឬបច្ចេកវិទ្យា) ដែលទាមទារការអន្តរាគមន៍បន្ទាន់ជាងគេក្នុងសហគមន៍គោលដៅ។
  3. រៀបចំផែនការសកម្មភាពថ្នាក់មូលដ្ឋាន និងកៀរគរភាគីពាក់ព័ន្ធ (Localized Action Plan & PPP): ផ្អែកលើលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ ត្រូវរៀបចំសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអាជ្ញាធរដែនដី មន្ទីរកសិកម្មខេត្ត និងក្រុមហ៊ុនឯកជន ដើម្បីបង្កើតយន្តការគាំទ្ររួមគ្នា (ជាពិសេសការផ្តល់ឥណទាន និងការធានាទីផ្សារ)។
  4. អនុវត្តកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្ម (Tech & Digital Training): សហការជាមួយក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាបច្ចេកវិទ្យា (AgriTech Startups) ដើម្បីរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលជាក់ស្តែងដល់កសិករ អំពីរបៀបប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូរស័ព្ទសម្រាប់ការស្វែងរកទីផ្សារពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក (E-commerce) និងតាមដានអាកាសធាតុ។
  5. តាមដាន និងវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់ (Monitoring and Evaluation): បង្កើតសូចនាករវាស់វែងភាពជោគជ័យ (KPIs) ដូចជាកំណើនប្រាក់ចំណូល និងអត្រានៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ហើយប្រើប្រាស់កម្មវិធីដូចជា Power BITableau ដើម្បីបង្កើតផ្ទាំងគ្រប់គ្រង (Dashboard) តាមដានលទ្ធផលប្រចាំត្រីមាស។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Civil Society Organizations (អង្គការសង្គមស៊ីវិល) ក្រុមដែលមិនមែនជារដ្ឋាភិបាល ឬស្ថាប័នអាជីវកម្ម ដែលធ្វើការដើម្បីផលប្រយោជន៍សង្គម ដូចជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល (NGOs) សមាគម និងសហគមន៍កសិកម្ម ដើម្បីជួយគាំទ្រដល់ប្រជាជនតាមមូលដ្ឋាន។ ដូចជាអ្នកជិតខាងដែលរួបរួមគ្នាបង្កើតក្រុមជួយឈឺធុរៈគ្នាក្នុងភូមិ ដោយមិនសង្ឃឹមប្រាក់ចំណេញ។
Agribusiness Sustainability (និរន្តរភាពអាជីវកម្មកសិកម្ម) ការធ្វើអាជីវកម្មលើវិស័យកសិកម្មដែលធានាបាននូវប្រាក់ចំណេញយូរអង្វែង ការពារបរិស្ថាន និងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សង្គម ដោយមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ធនធានសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ។ ដូចជាការដាំដើមឈើហូបផ្លែដែលយើងអាចបេះផ្លែហូបរាល់ឆ្នាំ ព្រមទាំងថែរក្សាដីឱ្យមានជីជាតិល្អ ជាជាងការកាប់ដើមលក់យកលុយតែម្តង។
Purposive Sampling (ការជ្រើសរើសគំរូតាមគោលដៅ) វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យជាក់លាក់ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់បាន និងដឹងច្បាស់ថាពួកគេមានព័ត៌មានដែលត្រូវការ មិនមែនជ្រើសរើសដោយចៃដន្យនោះទេ។ ដូចជាការរើសយកតែសិស្សដែលពូកែគណិតវិទ្យាទៅប្រឡងប្រជែង មិនមែនចាប់ឆ្នោតរើសសិស្សណាម្នាក់ក្នុងថ្នាក់នោះទេ។
Multiple Linear Regression (តំរែតំរង់លីនេអ៊ែរពហុគុណ) វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យច្រើន (ដូចជា កត្តាសង្គម សេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា) ទៅលើអថេរអាក្រ័យមួយ (ដូចជា និរន្តរភាពកសិកម្ម) ដើម្បីមើលថាកត្តាណាមួយមានឥទ្ធិពលជម្រុញខ្លាំងជាងគេ។ ដូចជាការប្រើរូបមន្តគណិតវិទ្យាដើម្បីរកមើលថា តើការខិតខំរៀន ម៉ោងគេង ឬរបបអាហារ មួយណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្ស។
Cronbach's alpha (អាល់ហ្វារបស់ Cronbach) រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា ឬភាពជឿជាក់បាន (Reliability) នៃសំណុំសំណួរនៅក្នុងការស្ទង់មតិ (តម្លៃចាប់ពី 0.70 ឡើងទៅចាត់ទុកថាអាចទទួលយកបាន)។ ដូចជាការថ្លឹងរបស់មួយនៅលើជញ្ជីង៣ដង ហើយជញ្ជីងបង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នាទាំង៣ដង ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះអាចទុកចិត្តបាន។
Public-Private Partnerships (ភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ និងឯកជន) កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនឯកជន ដើម្បីរួមគ្នាផ្តល់មូលនិធិ ចែករំលែកហានិភ័យ ឬអនុវត្តគម្រោងដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់សង្គម ដូចជាវិស័យកសិកម្មជាដើម។ ដូចជារដ្ឋាភិបាលផ្តល់ដី និងច្បាប់អនុញ្ញាត ហើយក្រុមហ៊ុនឯកជនចេញលុយ និងបច្ចេកទេសសាងសង់ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ដើម្បីផ្តល់ទឹកដល់កសិកររួមគ្នា។
Sustainable Livelihoods Framework (ក្របខ័ណ្ឌជីវភាពរស់នៅប្រកបដោយនិរន្តរភាព) ទ្រឹស្តីវិភាគដែលសិក្សាពីរបៀបដែលមនុស្សប្រើប្រាស់ធនធានជាមូលដ្ឋានទាំង៥ (មនុស្ស សង្គម សេដ្ឋកិច្ច ធម្មជាតិ រូបវន្ត) ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតនិងទប់ទល់នឹងភាពងាយរងគ្រោះ ឬបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗ។ ដូចជាការពិនិត្យមើលកញ្ចប់ឧបករណ៍រស់រានមានជីវិត (លុយ ចំណេះដឹង បណ្តាញមិត្តភក្តិ) ថាតើមនុស្សម្នាក់មានអ្វីខ្លះដើម្បីអាចក្រោកឈរវិញពេលជួបគ្រោះធម្មជាតិ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖