បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទនេះសិក្សាពីបញ្ហាប្រឈម យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយ និងកម្រិតនៃការគាំទ្រពីស្ថាប័ន សម្រាប់និស្សិតដែលមានពិការភាពរាងកាយ នៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យនីហ្សេរីយ៉ា (University of Nigeria, Nsukka)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតមានពិការភាពរាងកាយកម្រិតបរិញ្ញាបត្រចំនួន ៩២នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Coping Strategy: Relying on Roommates/Friends យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយ៖ ការពឹងផ្អែកលើមិត្តរួមបន្ទប់ ឬមិត្តភក្តិ |
ងាយស្រួលទទួលបានជំនួយភ្លាមៗសម្រាប់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងបរិវេណសាលា ឬអន្តេវាសិកដ្ឋាន។ | អាចបង្កើតអារម្មណ៍រំខានដល់មិត្តភក្តិ ឬមិនមាននិរន្តរភាពយូរអង្វែងនៅពេលរដូវកាលប្រឡង។ | និស្សិតប្រុស (៦៤.៧%) មាននិន្នាការពឹងផ្អែកលើយុទ្ធសាស្ត្រនេះច្រើនជាងនិស្សិតស្រី (៣៥.៣%) ក៏ដូចជានិស្សិតឆ្នាំទី១ និងទី២។ |
| Coping Strategy: Relying on Relations/Family យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយ៖ ការពឹងផ្អែកលើសាច់ញាតិ ឬគ្រួសារ |
ទទួលបានការថែទាំប្រកបដោយការយកចិត្តទុកដាក់ និងទំនុកចិត្តខ្ពស់ពីសំណាក់សមាជិកគ្រួសារ។ | ទាមទារឱ្យសាច់ញាតិត្រូវផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅមកជាមួយ ដែលបង្កជាការចំណាយ និងបន្ទុកសេដ្ឋកិច្ចដល់គ្រួសារ។ | និស្សិតស្រី (៥១.៣%) ពឹងផ្អែកលើសាច់ញាតិសម្រាប់សកម្មភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃច្រើនជាងនិស្សិតប្រុស។ |
| Coping Strategy: Self-Reliance / Independent Coping យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយ៖ ការរស់នៅដោយការពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង |
ជួយកសាងភាពឯករាជ្យ ទំនុកចិត្ត និងការសម្របខ្លួនបានល្អសម្រាប់ការរស់នៅពេលអនាគត។ | ជួបការលំបាក និងហានិភ័យខ្ពស់នៅពេលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាកលវិទ្យាល័យមិនមានលក្ខណៈអំណោយផល (គ្មានជម្រាល ផ្លូវដើរពិបាក)។ | និស្សិតរៀនឆ្នាំទី៣ និងទី៤ (៦៣.២%) ងាកមកពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯងច្រើនជាងនិស្សិតចំណូលថ្មី។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារធនធានមនុស្សសម្រាប់ប្រមូលទិន្នន័យ និងកញ្ចប់ថវិកាស្ថាប័នដើម្បីកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យនីហ្សេរីយ៉ា (Nsukka) ទៅលើនិស្សិតពិការចំនួន ៩២នាក់ ដែលក្នុងនោះមាន ៦០.៩% ជាជនពិការភ្នែក។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលស្រដៀងនឹងប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែដោយសារទំហំគំរូតូច និងផ្តោតខ្លាំងលើពិការភាពភ្នែក វាអាចនឹងមិនតំណាងឱ្យជនពិការគ្រប់ប្រភេទ ឬឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពនៅគ្រប់សាកលវិទ្យាល័យទាំងអស់នោះទេ។
លទ្ធផល និងអនុសាសន៍នៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយបរិយាបន្ន (Inclusive Education) នៅក្នុងគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៃប្រទេសកម្ពុជា។
ការរៀបចំយន្តការគាំទ្រជាប្រព័ន្ធនៅតាមសាកលវិទ្យាល័យ មិនត្រឹមតែកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើមិត្តភក្តិ ឬគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងលើកកម្ពស់សមធម៌ និងគុណភាពនៃការអប់រំសម្រាប់ជនពិការនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Physical disability (ពិការភាពរាងកាយ) | ស្ថានភាពដែលបុគ្គលម្នាក់មានការរឹតត្បិត ឬបាត់បង់សមត្ថភាពផ្នែករាងកាយជាមូលដ្ឋាន ដូចជាការដើរ ការឈោងចាប់ ឬការលើកដាក់ ដែលធ្វើឱ្យមានការលំបាកក្នុងការអនុវត្តមុខងាររស់នៅប្រចាំថ្ងៃប្រៀបធៀបទៅនឹងមនុស្សទូទៅ។ | ដូចជារថយន្តដែលខូចម៉ាស៊ីន ឬបែកកង់ ដែលធ្វើឱ្យវាពិបាកធ្វើដំណើរទៅមុខដូចរថយន្តធម្មតា។ |
| Impairment (ការចុះខ្សោយ ឬវិបត្តិមុខងារសរីរាង្គ) | បញ្ហាឬការខូចខាតដែលអាចវាស់វែងបានទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធ ឬមុខងារនៃរាងកាយ (ឧទាហរណ៍៖ ការមើលមិនច្បាស់, ការខូចទ្រង់ទ្រាយអវយវៈ, ឬបញ្ហាសោតវិញ្ញាណ) ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះឈានទៅរកពិការភាព។ | ដូចជាកែវវ៉ែនតាដែលប្រេះ ដែលធ្វើឱ្យរូបភាពដែលយើងមើលឃើញមានភាពព្រិល ឬមិនច្បាស់ល្អ។ |
| Handicap (ឧបសគ្គ ឬពិការភាពក្នុងសង្គម) | គុណវិបត្តិ ឬឧបសគ្គដែលកើតចេញពីភាពចុះខ្សោយរបស់រាងកាយ រួមផ្សំជាមួយនឹងកត្តាបរិស្ថានខាងក្រៅ (ដូចជាអាគារគ្មានជម្រាល ឬការរើសអើងក្នុងសង្គម) ដែលរារាំងបុគ្គលនោះមិនឱ្យចូលរួមក្នុងសង្គមបានពេញលេញ។ | ដូចជាអ្នកជិះកង់ដែលត្រូវបង្ខំឱ្យជិះលើផ្លូវដែលមានសុទ្ធតែជណ្តើរ ធ្វើឱ្យគាត់មិនអាចបន្តដំណើរទៅមុខបានដោយសារបរិស្ថានមិនអំណោយផល។ |
| Activities of daily living - ADL (សកម្មភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ) | សកម្មភាពជាមូលដ្ឋានដែលមនុស្សទូទៅត្រូវធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីរស់នៅ និងថែរក្សាខ្លួនឯង ដូចជាការងូតទឹក ការស្លៀកពាក់ ការញ៉ាំអាហារ ការដងទឹក បោកគក់ និងការធ្វើដំណើរទីជិតៗ។ | ដូចជាកិច្ចការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃ ដែលអ្នកត្រូវធ្វើតាំងពីពេលក្រោកពីគេង រហូតដល់ពេលចូលគេងវិញ។ |
| Coping strategies (យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហា) | វិធីសាស្ត្រ សកម្មភាព ឬការគិតដែលបុគ្គលម្នាក់ៗប្រើប្រាស់ដើម្បីគ្រប់គ្រង កាត់បន្ថយ ឬស៊ូទ្រាំនឹងស្ថានភាពតានតឹង ឬការលំបាកផ្សេងៗក្នុងជីវិត (ឧទាហរណ៍៖ ការពឹងពាក់មិត្តភក្តិឱ្យជួយ)។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តប្រើឆ័ត្រ ឬពាក់អាវភ្លៀងនៅពេលមេឃភ្លៀង ដើម្បីការពារខ្លួនកុំឱ្យទទឹក។ |
| Institutional support (ការគាំទ្រពីស្ថាប័ន) | ជំនួយ ធនធាន គោលនយោបាយ ឬយន្តការដែលផ្តល់ដោយស្ថាប័ន (ដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ ឬរដ្ឋាភិបាល) ដើម្បីជួយសម្រួលដល់សិស្ស ដូចជាការផ្តល់អាហារូបករណ៍ ការសាងសង់ជម្រាលរទេះរុញ ឬការរៀបចំបន្ទប់ទឹកពិសេស។ | ដូចជាការដែលសាលារៀនរៀបចំកុំព្យូទ័រ និងសេវាអ៊ីនធឺណិតឥតគិតថ្លៃនៅក្នុងបណ្ណាល័យ ដើម្បីឱ្យសិស្សទាំងអស់អាចសិក្សាស្រាវជ្រាវបានដោយងាយស្រួល។ |
| Problem-focused coping (យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយផ្តោតលើបញ្ហា) | ការព្យាយាមផ្លាស់ប្តូរ ឬដោះស្រាយប្រភពនៃភាពតានតឹងដោយផ្ទាល់ ឧទាហរណ៍ដូចជាការស្វែងរកជំនួយពីអ្នកដទៃនៅពេលធ្វើដំណើរមិនរួច ឬការទិញឧបករណ៍ជំនួយផ្សេងៗ។ | ដូចជាពេលដំបូលផ្ទះលិចទឹក អ្នកយកញញួរ និងដែកគោលទៅជួសជុលដំបូលនោះឱ្យជិតវិញដោយផ្ទាល់តែម្តង។ |
| Emotion-focused coping (យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយផ្តោតលើអារម្មណ៍) | ការព្យាយាមគ្រប់គ្រង ឬកាត់បន្ថយអារម្មណ៍មិនល្អ ឬភាពតានតឹងដែលកើតចេញពីបញ្ហា ជំនួសឱ្យការទៅដោះស្រាយប្រភពនៃបញ្ហានោះដោយផ្ទាល់ (ឧទាហរណ៍៖ ការអត់ធ្មត់ ការកំប្លែងលេង ឬការបួងសួង)។ | ដូចជាពេលដំបូលផ្ទះលិចទឹក ហើយអ្នកមិនអាចឡើងទៅជួសជុលបាន អ្នកជ្រើសរើសការបើកចម្រៀងស្តាប់ដើម្បីបន្ធូរអារម្មណ៍កុំឱ្យធុញថប់ជំនួសវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
