Original Title: Agronomic Characteristics, Anthocyanin Content, and Antioxidant Activity of Anthocynins Extracted from the Seeds of Black Rice Accessions
Source: doi.org/10.31817/vjas.2018.1.3.02
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

លក្ខណៈក្សេត្រសាស្ត្រ បរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីន និងសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៃអង់តូស៊ីយ៉ានីនដែលចម្រាញ់ចេញពីគ្រាប់នៃពូជស្រូវខ្មៅ

ចំណងជើងដើម៖ Agronomic Characteristics, Anthocyanin Content, and Antioxidant Activity of Anthocynins Extracted from the Seeds of Black Rice Accessions

អ្នកនិពន្ធ៖ Phan Thi Thuy (Vietnam National University of Agriculture), Nguyen Quoc Trung (Vietnam National University of Agriculture), Do Thi Huong (Vietnam National University of Agriculture)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2018, Vietnam Journal of Agricultural Sciences

វិស័យសិក្សា៖ Agronomy

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតទិន្នន័យទូលំទូលាយទាក់ទងនឹងបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីន (Anthocyanins) និងសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៃពូជស្រូវខ្មៅ (Oryza sativa L.) ក្នុងស្រុកចម្រុះនៅប្រទេសវៀតណាម ដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ជំនួសអង្ករស និងលើកកម្ពស់សុខភាព។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយដាំដុះ និងវាយតម្លៃពូជស្រូវខ្មៅក្នុងស្រុកចំនួន ៣៦ ប្រភេទដោយវាស់ស្ទង់លក្ខណៈរូបសាស្ត្រ ទិន្នផល និងសមាសធាតុគីមី។

ការវាស់ស្ទង់លក្ខណៈរូបសាស្ត្រ និងទិន្នផល (Morphological and yield measurements)
ការកំណត់បរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុបដោយវិធីសាស្ត្រ pH អថេរ (Total Anthocyanin Content quantification via pH differential method)
ការធ្វើតេស្តសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដោយប្រើរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH (Antioxidant activity assay using DPPH method)

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

ទិន្នផលគ្រាប់នៃពូជស្រូវខ្មៅទាំង ៣៦ ប្រែប្រួលចន្លោះពី ២,៨ ទៅ ៨,៧ តោនក្នុងមួយហិកតា ខណៈកម្ពស់ដើមមានចន្លោះពី ៩១,៥ ទៅ ១៤៣,៦ សង់ទីម៉ែត្រ។
ពូជ BR7 មានបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនខ្ពស់ជាងគេបំផុត (០,១៤៣៨%) បន្ទាប់មកគឺពូជ BR5 (០,១៣១៧%) ហើយពូជចំនួន ១០ មានសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មខ្លាំងបំផុតដោយមានតម្លៃកំហាប់ទប់ស្កាត់ IC50 តិចជាង ២ µg/mL។
ពូជស្រូវខ្មៅសក្តានុពលចំនួន ៧ (BR1, BR14, BR17, BR25, BR30, BR34, និង BR35) ត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបន្តដោយផ្អែកលើទិន្នផលខ្ពស់ (៣,៦ ទៅ ៤,៥ តោន/ហិកតា) និងបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនច្រើនជាង ០,១%។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
pH Differential Method ការកំណត់បរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុបដោយវិធីសាស្ត្រ pH អថេរ	ងាយស្រួលអនុវត្ត ចំណាយតិច និងផ្តល់លទ្ធផលច្បាស់លាស់រហ័សសម្រាប់ការវាយតម្លៃបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុបនៅក្នុងគ្រាប់ស្រូវ។	មិនអាចបែងចែកប្រភេទរចនាសម្ព័ន្ធអង់តូស៊ីយ៉ានីននីមួយៗ (ដូចជា Cyanidin-3-glucoside) បានលម្អិតដូចការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន HPLC នោះទេ។	រកឃើញពូជ BR7 មានបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនខ្ពស់ជាងគេបំផុត (០,១៤៣៨%) បន្ទាប់មកគឺពូជ BR5 (០,១៣១៧%)។
DPPH Free Radical Scavenging Assay ការធ្វើតេស្តសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដោយប្រើរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH	ជានីតិវិធីស្តង់ដារដែលមានភាពរសើបខ្ពស់ ឆាប់រហ័ស និងពេញនិយមបំផុតសម្រាប់ការវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៃសារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិ។	អាចមានប្រតិកម្មរំខាន ឬការប៉ាន់ស្មានខ្ពស់ពេកដោយសារវត្តមាននៃសមាសធាតុគីមី ឬពណ៌ផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងសារធាតុចម្រាញ់។	ពូជចំនួន ១០ មានតម្លៃកំហាប់ទប់ស្កាត់ IC50 តិចជាង ២ µg/mL ដែលបញ្ជាក់ពីសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មកម្រិតខ្ពស់បំផុត។
Agronomic Evaluation (IRRI Standards) ការវាយតម្លៃលក្ខណៈក្សេត្រសាស្ត្រតាមស្តង់ដារ IRRI	ផ្តល់ទិន្នន័យជាក់ស្តែងនិងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសម្រាប់ការជ្រើសរើសពូជដែលមានទិន្នផលខ្ពស់ និងមានលក្ខណៈរូបសាស្ត្ររឹងមាំ (ធន់នឹងការដួលរលំ)។	លទ្ធផលងាយរងឥទ្ធិពលពីកត្តាបរិស្ថាន ដូចជាសីតុណ្ហភាពអាកាសធាតុ គុណភាពដី និងទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការដាំដុះលើទីវាល។	ទិន្នផលគ្រាប់នៃពូជស្រូវទាំង៣៦ ប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំងពី ២,៨ ទៅ ៨,៧ តោន/ហិកតា ហើយពូជល្អៗចំនួន ៧ ត្រូវបានជ្រើសរើសចុងក្រោយ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវផ្ទៃដីកសិកម្មសម្រាប់ការសាកល្បងដាំដុះ ព្រមទាំងឧបករណ៍និងសារធាតុគីមីមួយចំនួនធំសម្រាប់ការវិភាគគីមីជីវៈនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។

Hardware: ម៉ាស៊ីនវាស់ស្ទង់កម្រិតស្រូបពន្លឺ (UV-VIS Spectrophotometer) សម្រាប់វាស់កំហាប់ពណ៌អង់តូស៊ីយ៉ានីន (នៅរលកពន្លឺ 510 និង 700 nm) និងការសាកល្បង DPPH (នៅ 515 nm)។
Chemicals: សារធាតុគីមីសំខាន់ៗរួមមាន សូដ្យូមអាសេតាតបាហ្វ័រ (Sodium acetate buffer, pH 4.5), ប៉ូតាស្យូមក្លរួបាហ្វ័រ (Potassium chloride buffer, pH 1.0), មេតាណុល និងរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH។
Agricultural Inputs: ដីស្រែសម្រាប់ការសាកល្បងដាំដុះ ជីកសិកម្ម (អ៊ុយរ៉េ ៤៦%N, ស៊ុបពែរផូស្វាត ១៦%P2O5, ប៉ូតាស្យូមក្លរួ ៦០%K2O) និងគ្រាប់ពូជស្រូវខ្មៅទាំង ៣៦ប្រភេទ។
Software: កម្មវិធី Microsoft Excel 2013 សម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ និងគូរក្រាហ្វិកតម្លៃ IC50។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅស្រុក Gia Lam ទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ក្នុងរដូវផ្ការីកឆ្នាំ ២០១៧ ដោយប្រើប្រាស់ពូជស្រូវខ្មៅក្នុងស្រុករបស់វៀតណាម។ អាកាសធាតុត្រជាក់នៅតំបន់ភាគខាងជើងវៀតណាមបានជះឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យរយៈពេលលូតលាស់នៃពូជស្រូវមានការអូសបន្លាយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលមានអាកាសធាតុក្តៅសើម ទិន្នន័យនេះចាំបាច់ត្រូវមានការដាំសាកល្បងផ្ទាល់ក្នុងស្រុកឡើងវិញ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការបន្សាំទៅនឹងបរិស្ថានមុននឹងយកមកប្រើប្រាស់ពិតប្រាកដ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនិងពូជស្រូវខ្មៅដែលបានសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ក្នុងការជំរុញវិស័យកសិកម្ម និងការផលិតអាហារជំនួយសុខភាពនៅកម្ពុជា។

វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មកម្ពុជា (CARDI): អ្នកស្រាវជ្រាវអាចប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃស្តង់ដារទាំងនេះ ដើម្បីចាត់ថ្នាក់បរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹម និងបង្កាត់ពូជស្រូវពណ៌ (ស្រូវខ្មៅ ស្រូវក្រហម) ក្នុងស្រុករបស់កម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនតម្លៃបន្ថែម។
ឧស្សាហកម្មចំណីអាហារ និងអាហារបំប៉នសុខភាព: អង្ករខ្មៅអាចត្រូវបានកែច្នៃជាអាហារសុខភាព (Functional foods) សម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងអ្នកដែលចង់ថែរក្សាសុខភាពបេះដូង ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងមានតម្រូវការខ្ពស់នៅតាមទីក្រុងធំៗដូចជារាជធានីភ្នំពេញ។
ខេត្តសក្តានុពលដាំដុះស្រូវសរីរាង្គ (ឧ. ព្រះវិហារ និងបាត់ដំបង): កសិករនៅតំបន់ទាំងនេះអាចទទួលបានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ជាងមុន ដោយប្តូរមកដាំពូជស្រូវខ្មៅដែលមានតម្លៃខ្ពស់នៅលើទីផ្សារ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យជ្រើសរើសពូជល្អៗ (ឧទាហរណ៍ ពូជដែលផ្តល់ទិន្នផលចន្លោះ ៣.៦ ដល់ ៤.៥ តោន/ហិកតា)។

សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះដើម្បីជ្រើសរើសពូជស្រូវខ្មៅដែលមានទិន្នផលខ្ពស់ និងសម្បូរដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់កសិករ និងការលើកកម្ពស់សុខភាពសាធារណៈនៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

សិក្សាពីវិធីសាស្ត្រដាំដុះ និងការវាស់ស្ទង់ក្សេត្រសាស្ត្រ: ស្វែងយល់ពីស្តង់ដារវាយតម្លៃរបស់វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអន្តរជាតិ (IRRI) សម្រាប់វាស់ស្ទង់ទិន្នផល កម្ពស់ដើម និងប្រវែងកួរស្រូវ ដោយប្រើប្រាស់ឯកសារ IRRI Standard Evaluation System (SES) ឆ្នាំ ២០១៣។
អនុវត្តបច្ចេកទេសវិភាគគីមីជីវៈក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍: អនុវត្តការរៀនប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន UV-VIS Spectrophotometer និងការរៀបចំសូលុយស្យុង pH differential buffer (pH 1.0 & pH 4.5) និងការកត់ត្រាតម្លៃ Absorbance សម្រាប់កំណត់បរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីន។
ប្រមូលទិន្នន័យពូជស្រូវក្នុងស្រុករបស់កម្ពុជា: សហការជាមួយមន្ទីរកសិកម្មខេត្ត ឬទាក់ទង CARDI ដើម្បីប្រមូលពូជស្រូវខ្មៅ ឬស្រូវក្រហមក្នុងស្រុក យកមកដាំដុះក្នុងស្រែពិសោធន៍ (Experimental design) និងវាយតម្លៃទិន្នផលប្រៀបធៀប។
អនុវត្តការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិនិងគណនាតម្លៃ IC50: ប្រើប្រាស់កម្មវិធី Microsoft Excel ឬ R Studio ក្នុងការគណនា Regression line ស្វែងរកតម្លៃ IC50 នៃសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងធ្វើការវិភាគទំនាក់ទំនង (Correlation) រវាងទិន្នផល និងបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹម។
ចងក្រងលទ្ធផល និងផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់វិស័យឯកជន: សរសេររបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវអំពីពូជស្រូវកម្ពុជាដែលត្រូវបានជ្រើសរើស (Promising accessions) ហើយផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យនេះទៅកាន់ក្រុមហ៊ុន Functional food manufacturers ដើម្បីជំរុញការកែច្នៃស្រូវខ្មៅជាផលិតផលពាណិជ្ជកម្ម។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Accession (ពូជ ឬសំណាកដែលប្រមូលបាន)	នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងហ្សែនរុក្ខជាតិ ពាក្យនេះសំដៅទៅលើសំណាករុក្ខជាតិ ឬគ្រាប់ពូជដែលត្រូវបានប្រមូលពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា ហើយរក្សាទុកនៅក្នុងធនាគារពូជ (Gene bank) ដើម្បីធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ឬបង្កាត់ពូជនៅពេលអនាគត។	ដូចជាការប្រមូលសៀវភៅកម្រពីបណ្ណាល័យផ្សេងៗគ្នាមកទុកក្នុងបណ្ណសារជាតិ ដើម្បីរក្សាទុកកុំឱ្យបាត់បង់ និងសម្រាប់ឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សា។
Anthocyanin (អង់តូស៊ីយ៉ានីន)	ជាប្រភេទសារធាតុពណ៌ធម្មជាតិម្យ៉ាង (ស្ថិតក្នុងក្រុម Flavonoids) ដែលអាចរលាយក្នុងទឹក និងផ្តល់ពណ៌ក្រហម ស្វាយ ឬខៀវដល់រុក្ខជាតិ (ដូចជាអង្ករខ្មៅ និងប៊្លូប៊ឺរី)។ វាមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសុខភាពដោយជួយការពារកោសិកាពីការខូចខាត។	ដូចជាថ្នាំលាបពណ៌ធម្មជាតិដែលជួយការពារច្រេះ មិនឱ្យបំផ្លាញដែក។
Antioxidant activity (សកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម)	គឺជាសមត្ថភាពរបស់សារធាតុគីមីណាមួយក្នុងការជួយទប់ស្កាត់ ឬពន្យឺតការខូចខាតកោសិកាដែលបង្កឡើងដោយរ៉ាឌីកាល់សេរី (Free radicals) ដែលជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺផ្សេងៗដូចជាមហារីក និងភាពចាស់មុនវ័យ។	ដូចជាកងអង្គរក្សដែលតាមការពាររាងកាយយើងពីក្រុមចោរ (រ៉ាឌីកាល់សេរី) ដែលចង់មកបំផ្លាញកោសិកា។
DPPH Free Radical Scavenging Assay (ការធ្វើតេស្តបន្សាបរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH)	ជាបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ដ៏ពេញនិយមមួយដែលប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី DPPH (ដែលមានពណ៌ស្វាយងងឹត) ដើម្បីវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៃសំណាក។ បើសារធាតុយកមកធ្វើតេស្តមានប្រសិទ្ធភាព វាស់នឹងប្តូរពណ៌ DPPH ពីស្វាយទៅជាលឿងស្លេក។	ដូចជាការប្រើក្រដាសតេស្តដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើទឹកនេះមានជាតិពុលឬអត់ បើទឹកស្អាតគ្មានជាតិពុល វានឹងប្តូរពណ៌ក្រដាស។
IC50 value (តម្លៃកំហាប់ទប់ស្កាត់៥០%)	គឺជារង្វាស់មួយដែលបង្ហាញពីបរិមាណកំហាប់នៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលចាំបាច់ត្រូវមាន ដើម្បីអាចបន្សាប ឬទប់ស្កាត់រ៉ាឌីកាល់សេរីឱ្យបានពាក់កណ្តាល (៥០%)។ តម្លៃ IC50 កាន់តែទាប មានន័យថាសារធាតុនោះមានប្រសិទ្ធភាពកាន់តែខ្ពស់។	ដូចជាចំនួនគ្រាប់រំសេវដែលយើងត្រូវការដើម្បីកម្ចាត់សត្រូវពាក់កណ្តាល បើយើងត្រូវការគ្រាប់តិច (តម្លៃទាប) មានន័យថាអាវុធយើងខ្លាំង។
pH differential method (វិធីសាស្ត្រ pH អថេរ)	ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគគីមីសម្រាប់វាស់បរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុប ដោយពឹងផ្អែកលើការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធនិងពណ៌របស់សារធាតុនេះនៅពេលស្ថិតក្នុងកម្រិតអាស៊ីតខ្លាំង (pH 1.0) ធៀបនឹងកម្រិតអាស៊ីតខ្សោយ (pH 4.5)។	ដូចជាការពាក់វ៉ែនតាពណ៌ផ្សេងគ្នាពីរ ដើម្បីឆ្លុះមើលរូបភាពលាក់កំបាំងមួយឱ្យកាន់តែច្បាស់។
Panicle (កួរស្រូវ)	គឺជាផ្នែកនៃចុងដើមស្រូវដែលបង្កើតជាកន្សោមមែកបែកខ្នែង ហើយជាកន្លែងដែលផ្កាស្រូវរីក និងលូតលាស់ទៅជាគ្រាប់ស្រូវ។ ប្រវែង និងចំនួនសាខារបស់កួរស្រូវជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ទិន្នផល។	ដូចជាមែកធាងនៃដើមទំពាំងបាយជូរ ដែលជាកន្លែងផ្លែទំពាំងបាយជូរតោងជាប់។
Spikelet (កន្សោមផ្កាស្រូវ ឬគ្រាប់ស្រូវ)	ជាឯកតាជាមូលដ្ឋាននៃកួរស្រូវ ដែលមានផ្ទុកផ្កាស្រូវ (Floret) ហើយវិវត្តទៅជាគ្រាប់ស្រូវបន្ទាប់ពីមានការបង្កាត់ពូជ (Pollination) រួច។ ចំនួន Spikelet នេះកំណត់ទំហំផ្ទុកទិន្នផល (Sink size) របស់រុក្ខជាតិ។	ដូចជាបន្ទប់នីមួយៗនៅក្នុងសណ្ឋាគារ បើមានបន្ទប់កាន់តែច្រើន គេអាចទទួលភ្ញៀវបានកាន់តែច្រើន (ផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់)។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖