បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងកំណត់កម្រិតដ៏ប្រសើរបំផុតនៃការបន្ថែមចំណីលាយដែលមានចំណិតដំឡូងមីក្រៀមជាមូលដ្ឋាន សម្រាប់ការបំប៉នសាច់កូនចៀមដែលស៊ីស្មៅស្រស់ជាប្រចាំ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយបែងចែកកូនចៀមផ្តាច់ដោះចំនួន ១៨ ក្បាល ជា ៣ ក្រុម ដើម្បីទទួលបានកម្រិតចំណីលាយខុសៗគ្នា រហូតដល់ពួកវាមានទម្ងន់ ៣០ គីឡូក្រាម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Basal Diet + 200g/day Concentrate ការផ្តល់ស្មៅស្រស់ រួមជាមួយចំណីលាយ ២០០ ក្រាម/ថ្ងៃ (ក្រុមទី១) |
ចំណាយលើការទិញចំណីលាយ (វត្ថុធាតុដើមបន្ថែម) តិចតួចបំផុត ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់កសិករមានដើមទុនតិច។ | ត្រូវការរយៈពេលយូរខ្លាំង (២៣៤,៥ ថ្ងៃ) ទើបសត្វឡើងទម្ងន់ដល់ ៣០ គ.ក ដែលធ្វើឱ្យខាតបង់ពេលវេលា និងកម្លាំងពលកម្ម។ | កំណើនទម្ងន់មធ្យម ៧៣,១៣ ក្រាម/ថ្ងៃ និងអត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ៨,១៧ ជាមួយនឹងចំណាយ ១២,០០ បាត ក្នុងកំណើនទម្ងន់ ១ គ.ក។ |
| Basal Diet + 400g/day Concentrate ការផ្តល់ស្មៅស្រស់ រួមជាមួយចំណីលាយ ៤០០ ក្រាម/ថ្ងៃ (ក្រុមទី២) |
ផ្តល់នូវតុល្យភាពមធ្យមរវាងកំណើនទម្ងន់ និងការសន្សំសំចៃចំណី។ រយៈពេលបំប៉នត្រូវបានកាត់បន្ថយមកនៅត្រឹម ១៥៦,៣៣ ថ្ងៃ។ | ទោះបីជាលឿនជាងក្រុមទី១ ប៉ុន្តែកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃនៅតែមិនទាន់ដល់កម្រិតអតិបរមាដែលសត្វអាចសម្រេចបាន។ | កំណើនទម្ងន់មធ្យម ១១១,៥២ ក្រាម/ថ្ងៃ និងអត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ៦,៦៨ ជាមួយនឹងចំណាយ ១២,៣៤ បាត ក្នុងកំណើនទម្ងន់ ១ គ.ក។ |
| Basal Diet + 600g/day Concentrate ការផ្តល់ស្មៅស្រស់ រួមជាមួយចំណីលាយ ៦០០ ក្រាម/ថ្ងៃ (ក្រុមទី៣) |
សត្វមានកំណើនទម្ងន់លឿនបំផុត និងមានអត្រាបំប្លែងចំណីល្អបំផុត។ ជួយកាត់បន្ថយរយៈពេលបំប៉នសាច់មកត្រឹម ១៣៧ ថ្ងៃ ដែលអំណោយផលដល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ | ថ្លៃដើមចំណីលាយក្នុង ១ ក្បាល មានកម្រិតខ្ពស់ជាងគេបន្តិច ដែលតម្រូវឱ្យកសិករមានប្រាក់បង្វិលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការទិញចំណី។ | កំណើនទម្ងន់មធ្យម ១៣១,១៥ ក្រាម/ថ្ងៃ និងអត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ៦,៤២ ជាមួយនឹងចំណាយ ១២,៨៩ បាត ក្នុងកំណើនទម្ងន់ ១ គ.ក។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមកសិកម្មក្នុងស្រុកដែលមានតម្លៃថោក និងងាយស្រួលរក ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិត។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅស្រុកប៉ាកឆុង ខេត្តនគររាជសីមា ប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ ដោយប្រើប្រាស់ពូជចៀមកាត់ Merino ក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិច។ ទោះបីជាទិន្នន័យនេះមានអាយុកាលចាស់បន្តិចក្តី ប៉ុន្តែលទ្ធផល និងវិធីសាស្ត្រនេះគឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារយើងមានអាកាសធាតុស្រដៀងគ្នា ហើយដំឡូងមីជាដំណាំយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយរបស់យើង។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ចំណិតដំឡូងមីជាមូលដ្ឋានគ្រឹះក្នុងចំណីសត្វ គឺមានប្រយោជន៍ និងមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់អនុវត្តនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការច្នៃដំឡូងមីក្នុងស្រុកជាចំណីសត្វដោយផ្ទាល់ មិនត្រឹមតែជួយសន្សំសំចៃថ្លៃដើមផលិតនោះទេ ថែមទាំងធានាបាននូវនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់កសិករកម្ពុជាផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Average daily gain (កំណើនទម្ងន់មធ្យមប្រចាំថ្ងៃ) | ការគណនារកបរិមាណទម្ងន់ដែលសត្វកើនឡើងជាមធ្យមក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយយកទម្ងន់ដែលកើនឡើងសរុបចែកនឹងចំនួនថ្ងៃនៃការចិញ្ចឹម។ នេះជាសូចនាករវាស់ស្ទង់ល្បឿននៃការលូតលាស់របស់សត្វនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវចំណី។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់ក្មេងរៀងរាល់ខែ ដើម្បីដឹងថាក្នុងមួយថ្ងៃក្មេងនោះលូតបានប៉ុន្មានមីលីម៉ែត្រ។ |
| Feed conversion ratio (អត្រាបំប្លែងចំណី) | សមាមាត្ររវាងបរិមាណចំណីសរុបដែលសត្វស៊ី ធៀបនឹងទម្ងន់ខ្លួនសត្វដែលកើនឡើង។ តម្លៃអត្រានេះ (FCR) កាន់តែទាប មានន័យថាសត្វអាចរំលាយ និងទាញយកសារធាតុចិញ្ចឹមពីចំណីទៅបំប្លែងជាសាច់បានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការគណនាថាតើម៉ូតូស៊ីសាំងប៉ុន្មានលីត្រ ទើបអាចរត់បានចម្ងាយ ១០០ គីឡូម៉ែត្រ (បើកស៊ីសាំងតិច តែរត់បានឆ្ងាយ គឺល្អ)។ |
| Basal Feed (ចំណីមូលដ្ឋាន) | ប្រភេទចំណីចម្បងដែលផ្តល់ឲ្យសត្វស៊ីជាប្រចាំក្នុងបរិមាណច្រើនជាងគេ ដើម្បីផ្តល់ថាមពលជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការរស់រានមានជីវិតនិងរក្សាទម្ងន់ ដែលនៅក្នុងការសិក្សានេះគឺការប្រើប្រាស់ចំណិតដំឡូងមីក្រៀម។ | ប្រៀបបាននឹងបាយដែលយើងញ៉ាំជាប្រចាំថ្ងៃដើម្បីឲ្យមានកម្លាំង ខណៈម្ហូបផ្សេងៗគ្រាន់តែជាគ្រឿងបន្ថែម។ |
| Concentrate (ចំណីលាយ/ចំណីខាប់) | ល្បាយនៃវត្ថុធាតុដើមចំណីសត្វដែលសំបូរទៅដោយថាមពល ប្រូតេអ៊ីន និងសារធាតុរ៉ែក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ដែលត្រូវបានផលិតនិងផ្សំឡើងដើម្បីផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមបំប៉នបន្ថែមពីលើចំណីមូលដ្ឋាន (ដូចជាស្មៅ) ជួយឲ្យសត្វឆាប់ធំធាត់ក្នុងពេលខ្លី។ | ដូចជាអាហារបំប៉ន (Supplement) ឬប្រូតេអ៊ីនម្សៅដែលយើងញ៉ាំបន្ថែមពីលើអាហារធម្មតា ដើម្បីពន្លឿនការលូតលាស់សាច់ដុំ។ |
| Dressing percentage (ភាគរយសាច់សុទ្ធ) | ភាគរយនៃទម្ងន់សាកសពសត្វដែលនៅសល់ (សាច់ ឆ្អឹង ខ្លាញ់) បន្ទាប់ពីកាប់សម្លាប់ និងវះយកគ្រឿងក្នុង ស្បែក ក្បាល និងជើងចេញ ធៀបនឹងទម្ងន់រស់របស់វាមុនពេលសម្លាប់។ វាជាសូចនាករសម្រាប់វាយតម្លៃបរិមាណសាច់ដែលអាចយកទៅលក់បាន។ | ដូចជាការទិញត្រីរស់ទម្ងន់ ១ គីឡូក្រាម ពេលធ្វើស្រកា ពោះ និងកាត់ក្បាលចេញសល់តែសាច់ត្រី ៦០០ ក្រាម នោះមានន័យថាវាមានភាគរយសាច់ ៦០%។ |
| Dry Matter (រូបធាតុស្ងួត) | ផ្នែកនៃចំណីសត្វ ឬរុក្ខជាតិដែលនៅសល់ បន្ទាប់ពីជាតិទឹក (សំណើម) ត្រូវបានហួតចេញអស់ទាំងស្រុងតាមរយៈការដុតកម្តៅ។ ការគណនារូបធាតុស្ងួតជួយអ្នកស្រាវជ្រាវដឹងពីកម្រិតសារធាតុចិញ្ចឹមពិតប្រាកដដែលសត្វទទួលបាន ព្រោះជាតិទឹកមិនផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមទេ។ | ដូចជាផ្លែទំពាំងបាយជូរស្រស់ ដែលត្រូវហាលថ្ងៃឲ្យស្ងួតជាតិទឹក ក្លាយជាទំពាំងបាយជូរក្រៀម ទើបដឹងថាវាមានសាច់ និងជាតិស្ករពិតប្រាកដប៉ុន្មាន។ |
| Randomized Complete Block Design (ការរចនាប្លុកពេញលេញដោយចៃដន្យ) | វិធីសាស្ត្រនៃការរៀបចំការពិសោធន៍ ដោយបែងចែកសត្វជាក្រុមៗ (ប្លុក) ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាសិន (ឧទាហរណ៍៖ ទម្ងន់ ឬភេទដូចគ្នា) រួចទើបចាត់តាំងការផ្តល់ចំណីសាកល្បងដោយចៃដន្យទៅក្នុងប្លុកនីមួយៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពលំអៀងនៃលទ្ធផល។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សពូកែ និងសិស្សខ្សោយជាក្រុមដាច់ដោយឡែកសិន រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្របង្រៀនខុសៗគ្នា ដើម្បីមើលថាតើវិធីមួយណាមានប្រសិទ្ធភាពជាងគេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
