Original Title: Cold Storage of Durian
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការរក្សាទុកធុរេនក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់

ចំណងជើងដើម៖ Cold Storage of Durian

អ្នកនិពន្ធ៖ Saisanom Praditdoung, Dept. of Food Science and Technology, Faculty of Agro-Industry Kasetsart University

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 1986, Agriculture and Natural Resources

វិស័យសិក្សា៖ Food Science

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ សំបកធុរេន (Durio zibethinus) ដែលមានបន្លា និងទម្ងន់ធ្ងន់ បង្កការលំបាកក្នុងការចែកចាយ និងការនាំចេញ ដូច្នេះការរក្សាទុកតែសាច់ធុរេនស្រស់ទាមទារឱ្យមានវិធីសាស្ត្រវេចខ្ចប់ និងរក្សាទុកត្រឹមត្រូវដើម្បីរក្សាគុណភាព។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើតេស្តសាកល្បងវេចខ្ចប់សាច់ធុរេនទាំងមាននិងគ្មានគ្រាប់ ក្នុងថង់ប្លាស្ទិកផ្សេងៗគ្នា និងរក្សាទុកក្នុងសីតុណ្ហភាពទាប ដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាពសាច់ និងអាយុកាលនៃការរក្សាទុក។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
LDPE Packaging at 4°C
ការវេចខ្ចប់ក្នុងថង់ LDPE រក្សាទុកនៅ ៤°C
អាចរក្សារូបរាង ពណ៌ សាច់ និងរសជាតិបានល្អប្រសើរបំផុត ងាយស្រួលសម្រាប់ការចែកចាយលក់រាយដោយមិនមានបន្លារំខាន។ ពណ៌សាច់អាចមានសភាពស្លេកបន្តិច ហើយមានក្លិនប្រែប្រួលតិចតួចនៅសប្តាហ៍ទី៤ ព្រមទាំងលេចចេញស្នាមពណ៌ត្នោតនៅគល់គ្រាប់។ អាចរក្សាគុណភាពសម្រាប់ការបរិភោគស្រស់បានល្អរហូតដល់ ៣០ ថ្ងៃ ក្នុងលក្ខខណ្ឌផ្សារទំនើប។
Vacuum Packaging at 4°C
ការវេចខ្ចប់ដោយបូមខ្យល់ចេញ រក្សាទុកនៅ ៤°C
មើលទៅមានសភាពហាប់ណែនល្អនៅដំណាក់កាលវេចខ្ចប់ដំបូង និងការពារការប៉ះទង្គិចខ្យល់ខាងក្រៅបានល្អ។ ការបញ្ចេញឧស្ម័នពីសាច់ធុរេនធ្វើឱ្យថង់ប៉ោងឡើង និងបង្កើតជាក្លិនស្ពាន់ធ័រយ៉ាងខ្លាំង ដែលមិនអាចទទួលយកបាន។ ធុរេនខូចគុណភាពទាំងស្រុង និងមិនអាចទទួលយកបានសម្រាប់ការបរិភោគក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ១០ ថ្ងៃ។
Freezing at -20°C
ការរក្សាទុកដោយការបង្កកនៅ -២០°C
អាចរក្សាទុកសាច់ធុរេនបានក្នុងរយៈពេលយូរបំផុតដោយមិនរលួយ ឬខូចសាច់។ នៅពេលទម្លាក់សីតុណ្ហភាពមកធម្មតាវិញ សាច់ធុរេនប្រែជាជ្រាយ ក្លិននិងរសជាតិប្រែប្រួល ដែលមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ការបរិភោគស្រស់ឡើយ។ អាចរក្សាទុកបានរហូតដល់ ៦ ខែ ប៉ុន្តែស័ក្តិសមសម្រាប់តែការយកទៅកែច្នៃបន្ត (ឧ. ធ្វើការ៉េម) ប៉ុណ្ណោះ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍រក្សាភាពត្រជាក់ និងសម្ភារៈវេចខ្ចប់ដែលអាចរកបានងាយស្រួលនៅក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតជាចម្បងលើពូជធុរេន Monthong (ម៉ាន់ថង) និង Chanee (ឆានី) មកពីខេត្តរ៉ាក់យ៉ង។ ទោះបីជាអាកាសធាតុនិងពូជមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ លទ្ធផលជាក់ស្តែងអាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចអាស្រ័យលើលក្ខខណ្ឌដី និងការប្រមូលផលនៅក្នុងស្រុក។ ទោះយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការយកគំរូនេះទៅសាកល្បង ដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតក្រោយពេលប្រមូលផលនៅតាមចម្ការនានា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់កសិករ សហគ្រាសកែច្នៃ និងអ្នកចែកចាយធុរេននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រីកទីផ្សារនិងកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ។

សរុបមក ការអនុវត្តបច្ចេកទេសវេចខ្ចប់សាច់ធុរេនក្នុងថង់ LDPE រួចរក្សាទុកក្នុងទូទឹកកក គឺជាដំណោះស្រាយចំណាយតិច ងាយស្រួលធ្វើ តែទទួលបានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់សម្រាប់សង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ធុរេននៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ការជ្រើសរើសពូជនិងកម្រិតទុំ: ជ្រើសរើសធុរេនដែលមានកម្រិតទុំល្មម (មិនទន់ឬជ្រាយពេក) ដូចជាពូជម៉ាន់ថង ដើម្បីធានាថាសាច់ធុរេនមានសភាពហាប់ល្អពេលវេចខ្ចប់ និងមិនងាយបែកទឹក។
  2. ការរៀបចំនិងវេចខ្ចប់: ត្រូវបកសំបកចេញដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយរក្សាគ្រាប់នៅខាងក្នុងសាច់ រួចរុំវេចខ្ចប់សាច់ធុរេនដោយប្រើថង់ប្លាស្ទិក LDPE (Low Density Polyethylene) ឱ្យបានជិតល្អ។ ជៀសវាងការប្រើប្រាស់ថង់បូមខ្យល់ចេញ (Vacuum packaging) សម្រាប់ការបរិភោគស្រស់។
  3. ការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព: រក្សាទុកផលិតផលដែលបានវេចខ្ចប់រួចនៅក្នុងទូទឹកកក ឬបន្ទប់ត្រជាក់នៅសីតុណ្ហភាពថេរ 4°C ± 1°C សម្រាប់ការតាំងលក់នៅតាមផ្សារទំនើប។
  4. ការតាមដានគុណភាពចំណូលចិត្ត: ធ្វើការត្រួតពិនិត្យពណ៌ ក្លិន និងរសជាតិរៀងរាល់ ១០ ថ្ងៃម្តង ដោយប្រើប្រព័ន្ធវាយតម្លៃ Hedonic scale ជាមួយនឹងអ្នកភ្លក់សាកល្បង ដើម្បីធានាថាផលិតផលនៅតែមានគុណភាពអាចទទួលយកបានសម្រាប់អតិថិជន។
  5. ការសាកល្បងនិងពង្រីកទីផ្សារ: ចាប់ផ្តើមដាក់លក់សាកល្បងក្នុងបរិមាណតិចតួចតាមផ្សារទំនើប ឬម៉ាត ដោយតាមដានប្រតិកម្មរបស់អតិថិជន និងអាយុកាលជាក់ស្តែងនៅលើធ្នើរ មុននឹងសម្រេចចិត្តពង្រីកការផលិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Low density polyethylene (ជ័រប្រភេទ Low Density Polyethylene ឬ LDPE) វាជាប្រភេទថង់ប្លាស្ទិកទន់ និងអាចបត់បែនបាន ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់វេចខ្ចប់អាហារ ដោយវាមានលក្ខណៈពិសេសក្នុងការរក្សាសំណើមក្នុងសាច់ធុរេនមិនឱ្យស្ងួត ព្រមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យខ្យល់ចេញចូលបានក្នុងកម្រិតតិចតួចបំផុតដើម្បីការពារកុំឱ្យហប់ពេក។ វាប្រៀបដូចជាអាវភ្លៀងស្តើងមួយដែលការពារទឹកមិនឱ្យចូល តែនៅមានរន្ធខ្យល់តូចៗល្អិតៗដើម្បីឱ្យស្បែកអាចដកដង្ហើមបាន។
Vacuum packaging (ការវេចខ្ចប់ដោយបូមខ្យល់ចេញ) វិធីសាស្ត្រវេចខ្ចប់ដោយបូមខ្យល់អុកស៊ីសែនចេញពីថង់ឱ្យអស់មុននឹងផ្សារបិទជិត ដើម្បីការពារការលូតលាស់របស់បាក់តេរី។ ទោះជាយ៉ាងណា សម្រាប់ធុរេន ការគ្មានខ្យល់ចេញចូលសោះ ធ្វើឱ្យឧស្ម័នដែលបញ្ចេញពីសាច់ធុរេនកកកុញ បង្កើតជាក្លិនស្អុយពិបាកទទួលយក។ ប្រៀបដូចជាការចាប់ញាត់មនុស្សចូលក្នុងថង់ប្លាស្ទិក រួចបឺតខ្យល់ចេញអស់ធ្វើឱ្យថង់រួបរឹតជាប់ខ្លួន និងគ្មានខ្យល់ដកដង្ហើមអញ្ចឹងដែរ។
Hedonic scale (រង្វាស់ចំណូលចិត្ត ឬ Hedonic Scale) ជាឧបករណ៍រង្វាស់ ឬប្រព័ន្ធដាក់ពិន្ទុដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចំណីអាហារប្រើប្រាស់ ដើម្បីឱ្យក្រុមអ្នកភ្លក់វាយតម្លៃកម្រិតនៃការចូលចិត្ត ឬមិនចូលចិត្តរបស់ពួកគេទៅលើពណ៌ ក្លិន រសជាតិ និងសភាពនៃម្ហូបអាហារ។ វាដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុផ្កាយ (១ ដល់ ៥ ផ្កាយ) ឬការចុចប៊ូតុង Like/Dislike ពេលយើងវាយតម្លៃសេវាកម្មភោជនីយដ្ឋាននៅក្នុងកម្មវិធីដឹកជញ្ជូនអាហារដែរ។
Aril (សាច់គ្របគ្រាប់ ឬសាច់ធុរេន) ពាក្យបច្ចេកទេសជីវសាស្ត្រសំដៅលើផ្នែកសាច់ទន់ៗ និងមានជីវជាតិដែលអាចបរិភោគបាន ដែលដុះរុំព័ទ្ធជុំវិញគ្រាប់របស់ផ្លែឈើមួយចំនួនដូចជា ធុរេន សាវម៉ាវ ឬមង្ឃុត ជាដើម។ ប្រៀបបានទៅនឹងសម្លៀកបំពាក់សាច់ទន់ៗ និងមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ ដែលធម្មជាតិបង្កើតមកសម្រាប់រុំព័ទ្ធការពារគ្រាប់រឹងនៅខាងក្នុង។
Thiols, Thioethers and Esters (សមាសធាតុគីមីបញ្ចេញក្លិនរបស់ធុរេន) គឺជាក្រុមសមាសធាតុគីមីងាយហើរ ដែលភាគច្រើនមានផ្ទុកសារធាតុស្ពាន់ធ័រ (Sulfur) ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតជាក្លិនដ៏ខ្លាំងនិងពិសេសប្រចាំត្រកូលរបស់ធុរេន (ក្លិនឈួល និងផ្អែម)។ វាគឺជា "ទឹកអប់ធម្មជាតិ" របស់ធុរេន ដែលផ្សំឡើងពីសារធាតុគីមីបញ្ចេញក្លិនខ្លាំងដូចទៅនឹងខ្ទឹមស ដែលធ្វើឱ្យអ្នកខ្លះចូលចិត្តខ្លាំង និងអ្នកខ្លះទៀតខ្ពើមរអើម។
Plate freezer (ម៉ាស៊ីនបង្កកប្រភេទបន្ទះកៀប) ជាឧបករណ៍ប្រើក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ សម្រាប់បង្កកផលិតផលយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងកម្រិតសីតុណ្ហភាពទាបខ្លាំង (ដូចជា -២០°C) ដោយយកអាហារទៅកៀបនៅចន្លោះបន្ទះលោហៈត្រជាក់ខ្លាំងពីរ ដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតកោសិកាអាហារ។ ប្រៀបដូចជាការយកដុំសាច់ទៅកៀបនៅចន្លោះផ្ទាំងទឹកកកធំៗពីរ ដើម្បីឱ្យភាពត្រជាក់ជ្រាបចូលបានលឿននិងធ្វើឱ្យសាច់កករឹងភ្លាមៗតែម្តង។
Durio zibethinus (ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ធុរេន) ជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រផ្លូវការ និងជាភាសាឡាតាំងរបស់ដើមធុរេន ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាសកលក្នុងឯកសារស្រាវជ្រាវ ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណរុក្ខជាតិមួយនេះឱ្យច្បាស់លាស់ ជៀសវាងការភាន់ច្រឡំជាមួយនឹងពូជរុក្ខជាតិដទៃ។ វាប្រៀបដូចជាឈ្មោះ និងនាមត្រកូលនៅក្នុងសំបុត្រកំណើតផ្លូវការរបស់ធុរេន ចំណែកឯពាក្យថា "ធុរេន" ឬ "Durian" គ្រាន់តែជាឈ្មោះហៅក្រៅប៉ុណ្ណោះ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖