បញ្ហា (The Problem)៖ ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានបង្កឱ្យមានការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ខ្សែសង្វាក់តម្លៃសាច់ជ្រូកនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដោយសារការផ្ទុះឡើងនៃមេរោគនៅក្នុងទីសត្តឃាតដែលតម្រូវឱ្យមានការបិទទ្វារ និងកាត់បន្ថយប្រតិបត្តិការ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកលើការសម្ភាសន៍អ្នកជំនាញ ស្ថិតិទីផ្សារ និងរបាយការណ៍ឯកទេស ដើម្បីវិភាគពីមូលហេតុ និងផលវិបាកនៃវិបត្តិនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សាច់ជ្រូក។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pre-COVID Subcontracting System ប្រព័ន្ធម៉ៅការកម្លាំងពលកម្មបន្ត (មុនកូវីដ-១៩) |
ផ្តល់ភាពបត់បែនខ្ពស់ កាត់បន្ថយបន្ទុកផ្នែករដ្ឋបាល និងកាត់បន្ថយចំណាយប្រតិបត្តិការ ដែលធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មសាច់មានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់។ | លក្ខខណ្ឌការងារ និងការស្នាក់នៅរបស់កម្មករមានភាពក្រីក្រ ដែលងាយរងគ្រោះបំផុតចំពោះការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺ។ | បណ្តាលឱ្យមានការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺកូវីដ-១៩ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅតាមទីសត្តឃាត ដែលធ្វើឱ្យសមត្ថភាពកាប់សាច់ធ្លាក់ចុះ ១៥% នៅឆ្នាំ២០២០។ |
| Post-COVID Regulated Direct Employment ការជួលផ្ទាល់ និងបទប្បញ្ញត្តិអនាម័យតឹងរ៉ឹង (ច្បាប់ថ្មីឆ្នាំ២០២១) |
កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺ តាមរយៈការរក្សាគម្លាត ការធ្វើតេស្តរហ័ស និងការបំពាក់ប្រព័ន្ធចម្រោះខ្យល់ (HEPA filters) ព្រមទាំងលុបបំបាត់ការកេងប្រវ័ញ្ចពលកម្ម។ | ត្រូវការពេលវេលាដើម្បីកែសម្រួលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បង្កើនចំណាយប្រតិបត្តិការ និងអាចប្រឈមនឹងការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មក្នុងរយៈពេលខ្លី។ | ជួយស្តារសមត្ថភាពទីសត្តឃាតឡើងវិញ និងធ្វើឱ្យទីផ្សារសាច់ជ្រូកមានស្ថិរភាពនៅត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២១។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនតម្រូវឱ្យមានការប្រើប្រាស់ផ្នែករឹង (Hardware) ស្មុគស្មាញទេ ប៉ុន្តែទាមទារយ៉ាងខ្លាំងលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកជំនាញ និងលទ្ធភាពទទួលបានទិន្នន័យទីផ្សារ។
ការសិក្សានេះផ្តោតទាំងស្រុងលើឧស្សាហកម្មសាច់ជ្រូកនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដែលមានលក្ខណៈប្រមូលផ្តុំខ្លាំង (ឧទាហរណ៍ ក្រុមហ៊ុន Tönnies Group គ្រប់គ្រងទីផ្សារធំ) និងពឹងផ្អែកលើពលករចំណាកស្រុកពីអឺរ៉ុបខាងកើត។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទដែលការចិញ្ចឹមជ្រូកភាគច្រើនជារបស់កសិករខ្នាតតូច និងការនាំចូលពីប្រទេសជិតខាងនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាមេរៀនដ៏ល្អអំពីហានិភ័យនៃការប្រមូលផ្តុំទីសត្តឃាតធំៗ។
ទោះបីជាបរិបទឧស្សាហកម្មអាល្លឺម៉ង់មានលក្ខណៈទំនើបជាងក៏ដោយ ការសិក្សានេះផ្តល់មេរៀនយ៉ាងសំខាន់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងហានិភ័យនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សាច់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការពង្រឹងកិច្ចសហការរវាងរដ្ឋ និងឯកជន ក្នុងការបង្កើតផែនការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ (Risk Management) គឺជាភាពចាំបាច់ ដើម្បីធានាស្ថិរភាពតម្លៃ និងការពារកសិករពេលមានវិបត្តិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Pork Value Chain (ខ្សែសង្វាក់តម្លៃសាច់ជ្រូក) | ដំណើរការទាំងមូលដែលតភ្ជាប់គ្រប់តួអង្គពាក់ព័ន្ធ ចាប់តាំងពីការចិញ្ចឹមជ្រូករស់នៅកសិដ្ឋាន ការដឹកជញ្ជូន ទីសត្តឃាតកាប់សាច់ ការកែច្នៃ រហូតដល់ការលក់រាយទៅដល់ដៃអ្នកបរិភោគចុងក្រោយ។ | ដូចជាការធ្វើដំណើររបស់សាច់ជ្រូកមួយដុំ ដែលឆ្លងកាត់ដៃកសិករ អ្នកកាប់សាច់ និងអ្នកលក់ មុនពេលមកដល់ចានបាយរបស់យើង។ |
| Fast-moving consumer goods / FMCG (ទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ) | ប្រភេទផលិតផលដែលលក់ដាច់លឿន និងមានតម្លៃទាប ដូចជាម្ហូបអាហារវេចខ្ចប់ ក្រដាសអនាម័យ និងភេសជ្ជៈ ដែលតម្រូវឱ្យមានខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់រលូនជានិច្ច ដោយសារវាឆាប់អស់ពីស្តុក។ | ដូចជាទំនិញក្នុងផ្សារម៉ាត (នំប៉័ង ទឹកបរិសុទ្ធ សាប៊ូ) ដែលមនុស្សទិញជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយតែងតែត្រូវបំពេញស្តុកជាប្រចាំ។ |
| Bottleneck effect (បាតុភូតកកស្ទះ) | ស្ថានភាពដែលដំណាក់កាលមួយក្នុងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មមានសមត្ថភាពទាបជាងគេ ឬរងការរំខាន (ឧទាហរណ៍ ទីសត្តឃាតបន្ថយការកាប់ជ្រូក) ដែលធ្វើឱ្យដំណាក់កាលមុនៗ (កសិករដែលមានជ្រូកដល់អាយុត្រូវលក់) មិនអាចបន្តទៅមុខបាន និងកកស្ទះ។ | ដូចជាឡានបើកបរលើផ្លូវធំដែលមាន ៤គន្លង តែស្រាប់តែត្រូវរួមតូចមកសល់ត្រឹម ១គន្លងនៅខាងមុខ ធ្វើឱ្យឡានទាំងអស់ត្រូវកកស្ទះត្រង់ចំណុចនោះ។ |
| Subcontracting system (ប្រព័ន្ធម៉ៅការកម្លាំងពលកម្មបន្ត) | ប្រព័ន្ធដែលរោងចក្រមិនជួលកម្មករដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែជួលក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មភ្នាក់ងារឱ្យនាំយកកម្មករ (ច្រើនតែជាជនចំណាកស្រុក) មកធ្វើការឱ្យខ្លួន ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយ និងទំនួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់។ | ដូចជាម្ចាស់ផ្ទះជួលមេជាងឱ្យធ្វើផ្ទះ ហើយមេជាងនោះទៅហៅកម្មករផ្សេងទៀតមកធ្វើការបន្ត ឯម្ចាស់ផ្ទះមិនដឹងថាចុះកិច្ចសន្យាផ្ទាល់ជាមួយកម្មករឡើយ។ |
| African Swine Fever / ASF (ជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក) | ជំងឺវីរុសឆ្លងសាហាវដែលកើតលើសត្វជ្រូក ធ្វើឱ្យជ្រូកងាប់ក្នុងអត្រាខ្ពស់។ នៅពេលផ្ទុះឡើង វាបណ្តាលឱ្យប្រទេសដទៃបិទការនាំចូលសាច់ជ្រូកពីប្រទេសដែលផ្ទុះជំងឺនេះ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃទីផ្សារក្នុងស្រុកដួលរលំ។ | ដូចជាជំងឺកូវីដ-១៩ ដែរ តែវាឆ្លងតែលើសត្វជ្រូក ហើយធ្វើឱ្យប្រទេសដទៃលែងហ៊ានទិញសាច់ជ្រូកពីយើង ដែលធ្វើឱ្យយើងខាតបង់ចំណូលនាំចេញ។ |
| Concentration rate / CR3 (អត្រាប្រមូលផ្តុំទីផ្សារ) | រង្វាស់សេដ្ឋកិច្ចដែលបង្ហាញពីចំណែកទីផ្សារសរុបដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុនធំៗបំផុតចំនួនបីនៅក្នុងឧស្សាហកម្មមួយ។ ក្នុងករណីនេះ ក្រុមហ៊ុនទីសត្តឃាតធំៗ៣ នៅអាល្លឺម៉ង់ក្តោបក្តាប់ទីផ្សាររហូតដល់ ៦០%។ | ដូចជានៅក្នុងថ្នាក់រៀនមួយ មានសិស្សតែ ៣នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលក្តោបក្តាប់នំចំណី ៦០% នៃនំចំណីទាំងអស់ក្នុងថ្នាក់ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេមានអំណាចខ្លាំង។ |
| Contingency plans (ផែនការបម្រុង) | ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រដែលរៀបចំទុកជាមុន សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហានៅពេលមានវិបត្តិ ឬព្រឹត្តិការណ៍មិននឹកស្មានដល់កើតឡើង ដើម្បីកាត់បន្ថយការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ច និងធានាស្ថិរភាពផលិតកម្ម។ | ដូចជាការមានកង់សឺគួទុកក្នុងឡានជានិច្ច ដើម្បីត្រៀមប្តូរពេលធ្លាយកង់កណ្តាលផ្លូវ ជៀសវាងការខកខានការធ្វើដំណើរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
