បញ្ហា (The Problem)៖ ការកង្វះខាតអាហារ ការបង្វែរទិសដៅចែកចាយមិនត្រឹមត្រូវ និងកង្វះតម្លាភាពនៅក្នុងប្រព័ន្ធខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ (Supply chain) ក្នុងកំឡុងពេលនៃការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ គឺជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំនៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីបែប Scrum និងការចុះសម្ភាសន៍ ដើម្បីសាងសង់ប្រព័ន្ធតាមដានការចែកចាយអាហារប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Manual Food Supply Chain ប្រព័ន្ធខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់អាហារដោយដៃបែបប្រពៃណី (តាមរយៈស្ថាប័នរដ្ឋ និងអ្នកចែកចាយបន្តបន្ទាប់) |
ងាយស្រួលអនុវត្តដោយមិនត្រូវការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញ និងជាទម្លាប់ដែលប្រជាពលរដ្ឋស៊ាំក្នុងការប្រើប្រាស់ជាទូទៅ។ | ខ្វះតម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងងាយរងគ្រោះដោយការបង្វែរទិសដៅចែកចាយ (Food diversion) និងបញ្ហាបាត់បង់ទំនិញនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។ | ជួបប្រទះបញ្ហាខ្វះចន្លោះងងឹត (Blind spots) និងមានហានិភ័យខ្ពស់ដោយមិនអាចតាមដានប្រភពទំនិញបានច្បាស់លាស់។ |
| Blockchain-based Web Application (SHA-256) កម្មវិធីបណ្ដាញផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាប្លុកឆេនដោយប្រើប្រាស់ក្បួនដោះស្រាយ SHA-256 |
ផ្តល់នូវប្រព័ន្ធកត់ត្រាទិន្នន័យដែលមិនអាចកែប្រែបាន (Unchangeable digital data) ធានាការតាមដានបានរហ័ស និងបង្កើនទំនុកចិត្តរវាងអ្នកផ្តល់ជំនួយនិងអ្នកទទួល។ | ទាមទារឱ្យមានបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតដែលអាចទុកចិត្តបាន ការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកប្រើប្រាស់ និងឧបករណ៍ឆ្លាតវៃ (Smart devices) ដើម្បីដំណើរការ។ | សម្រេចបានអត្រានៃការឆ្លើយតប (Responsiveness) ៦៩% ល្បឿនប្រតិបត្តិការ (Speed) ៧០% និងភាពអាចរកបាន (Availability) ៨០% សម្រាប់ការចែកចាយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍនិងដំណើរការប្រព័ន្ធនេះទាមទារនូវធនធានផ្នែករឹងកម្រិតមធ្យម កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍បណ្ដាញទូទៅ និងបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតដែលអាចទុកចិត្តបាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរដ្ឋ Delta ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយផ្អែកលើការសម្ភាសន៍មនុស្សចំនួន ៥០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងអំឡុងពេលបិទខ្ទប់កូវីដ-១៩។ ទំហំសំណាកនេះគឺតូចណាស់ ហើយប្រហែលជាមិនអាចតំណាងឱ្យប្រព័ន្ធចែកចាយទាំងមូល ឬបរិបទភូមិសាស្ត្រផ្សេងៗបានទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យខ្នាតតូចបែបនេះអាចនឹងជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមនៅពេលយកទៅអនុវត្តក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាលដែលខ្វះខាតអ៊ីនធឺណិត និងអក្ខរកម្មបច្ចេកវិទ្យា។
វិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ប្លុកឆេនក្នុងការតាមដានខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់នេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់ដែលអាចយកមកអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងតម្លាភាពក្នុងការចែកចាយធនធាន។
ជារួម បច្ចេកវិទ្យាប្លុកឆេនផ្តល់នូវដំណោះស្រាយដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងធនធានសាធារណៈនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្តែងត្រូវទាមទារការវិនិយោគជាមុនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងការបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីថ្នាក់មូលដ្ឋាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Blockchain | ប្រព័ន្ធកត់ត្រាទិន្នន័យតាមបែបវិមជ្ឈការ (Decentralized) ដែលរក្សាទុកព័ត៌មានជាប្លុកៗ (Blocks) តភ្ជាប់គ្នាជាខ្សែសង្វាក់ ដោយរាល់ប្រតិបត្តិការត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ និងមិនអាចលួចកែប្រែ ឬលុបចោលបានឡើយ។ | ដូចជាសៀវភៅបញ្ជីគណនេយ្យសាធារណៈមួយ ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចមើលឃើញ ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់អាចលួចលុប ឬកែតួលេខចាស់ៗបានទេ។ |
| SHA-256 Algorithm | ជាក្បួនដោះស្រាយផ្នែកកូដនីយកម្ម (Cryptographic Hash Function) ដែលបំប្លែងទិន្នន័យគ្រប់ទំហំទៅជាកូដសម្ងាត់ដែលមានប្រវែង ២៥៦ ប៊ីត (Bits) ថេរជានិច្ច ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុត។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនកិនសាច់មួយ ដែលអ្នកដាក់សាច់ជ្រូកចូលទៅវាចេញជាសាច់ចិញ្ច្រាំ ហើយអ្នកមិនអាចយកសាច់ចិញ្ច្រាំនោះមកផ្តុំជាសាច់ជ្រូកដើមវិញបានទេ។ |
| Supply Chain | បណ្តាញនៃបុគ្គល ក្រុមហ៊ុន និងសកម្មភាពនានា ដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការផលិត និងបញ្ជូនផលិតផលពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើម រហូតទៅដល់ដៃអ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ។ | ដូចជាដំណើរផ្សងព្រេងរបស់ផ្លែប៉ោមមួយផ្លែ ដែលធ្វើដំណើរពីចម្ការ ឆ្លងកាត់អ្នកវេចខ្ចប់ អ្នកដឹកជញ្ជូន ផ្សារទំនើប រហូតដល់ទូទឹកកករបស់អ្នក។ |
| Traceability | សមត្ថភាពក្នុងការតាមដាន និងរកមើលប្រវត្តិ ទីតាំង ឬការប្រើប្រាស់នៃផលិតផលមួយនៅគ្រប់ដំណាក់កាលទាំងអស់ក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដោយជួយការពារការក្លែងបន្លំ។ | ដូចជាការបំពាក់ឧបករណ៍ GPS លើកញ្ចប់បញ្ញើ ដើម្បីដឹងច្បាស់ថាពេលនេះវាស្ថិតនៅទីណា និងឆ្លងកាត់ដៃនរណាខ្លះ។ |
| Scrum method | វិធីសាស្ត្រមួយក្នុងប្រព័ន្ធ Agile សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធី ដោយបែងចែកការងារធំៗទៅជាវដ្តការងារខ្លីៗ (Sprints) ដើម្បីងាយស្រួលកែតម្រូវ និងទទួលយកមតិកែលម្អជាប្រចាំ។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះដោយធ្វើម្តងមួយបន្ទប់ ហើយឱ្យម្ចាស់ផ្ទះពិនិត្យមើលជាមុន សឹមបន្តទៅបន្ទប់ផ្សេងទៀត ជាជាងសាងសង់ទាំងមូលរួចរាល់ទើបឱ្យមើលដែលពិបាកនឹងកែ។ |
| Palliative Food | អាហារ ឬស្បៀងសង្គ្រោះបន្ទាន់ដែលរដ្ឋាភិបាល ឬអង្គការនានាចែកចាយដើម្បីជួយសម្រាលការលំបាកដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងអំឡុងពេលមានវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ជាដើម។ | ដូចជាកញ្ចប់អំណោយស្បៀង (អង្ករ មី ត្រីខ) ដែលគេយកមកចែកជូនដល់ផ្ទះពេលមានគ្រោះទឹកជំនន់ ឬបិទខ្ទប់ភូមិ។ |
| Peer-to-peer network | បណ្តាញកុំព្យូទ័រដែលម៉ាស៊ីននីមួយៗ (Nodes) អាចចែករំលែកទិន្នន័យដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ម៉ាស៊ីនដទៃទៀត ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ម៉ាស៊ីនមេ (Central Server) កណ្តាលឡើយ។ | ដូចជាការឱ្យសិស្សក្នុងថ្នាក់គ្រប់គ្នាប្តូរសៀវភៅគ្នាមើលដោយផ្ទាល់ ដោយមិនចាំបាច់យកទៅឱ្យគ្រូជាអ្នកប្រមូលនិងចែកបន្ត។ |
| Cryptographic keys | ខ្សែអក្សរ និងលេខសម្ងាត់ដែលប្រើនៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យា Blockchain សម្រាប់ធ្វើកូដនីយកម្ម (Encrypt) និងសម្រាប់បើក (Decrypt) ទិន្នន័យ ដើម្បីបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណអ្នកផ្ញើ និងការពារទិន្នន័យពីអ្នកលួចស្តាប់។ | ដូចជាមេសោផ្ទះ និងកូនសោរបស់អ្នក ដែលមានតែអ្នកដែលមានកូនសោរត្រឹមត្រូវទើបអាចចាក់បើកទ្វារចូលយករបស់បាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖