បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ទៅលើឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកប្រើប្រាស់ឆ្ពោះទៅរករបៀបរស់នៅតាមគន្លង "ប្រក្រតីភាពថ្មី" (New Normal)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យ តាមរយៈការវិភាគខ្លឹមសារលើប្រភពទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ និងទ្រឹស្តីពាក់ព័ន្ធ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Food Consumption & Retail (Pre-COVID-19) ការប្រើប្រាស់និងការលក់រាយម្ហូបអាហារតាមបែបប្រពៃណី (មុនកូវីដ-១៩) |
ផ្តល់នូវតម្លៃផ្នែកអារម្មណ៍ (Emotional value) រសជាតិ និងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ក្នុងការទទួលទានអាហារនៅខាងក្រៅ។ | ខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្នលើអនាម័យនិងសុខភាព ព្រមទាំងងាយរងគ្រោះនៅពេលមានការរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរ (Lockdowns) ឬគម្លាតសង្គម។ | គ្រួសារថៃបានចំណាយ ៣៣,៩% នៃចំណាយសរុបលើអាហារ ដោយផ្តោតលើចំណូលចិត្ត (Preferences) រហូតដល់ ២២,១% ជាងគុណតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភ។ |
| New Normal Food Consumption & O2O Strategy (Post-COVID-19) ការប្រើប្រាស់ម្ហូបអាហារតាមគន្លងប្រក្រតីភាពថ្មី និងយុទ្ធសាស្ត្រ O2O (Online-to-Offline) |
ធានាបាននូវសុវត្ថិភាព សុខភាព អនាម័យ និងភាពងាយស្រួលតាមរយៈការកុម្ម៉ង់តាមប្រព័ន្ធឌីជីថលនិងការដឹកជញ្ជូនដល់ផ្ទះ។ | អាជីវកម្មទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់និងឆាប់រហ័សលើបច្ចេកវិទ្យា ការវេចខ្ចប់ប្រកបដោយអនាម័យ និងការពង្រឹងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន (Logistics)។ | ការលក់ឧបករណ៍ចម្អិនអាហារកើនឡើង ៦៣% ខណៈការប្រើប្រាស់កម្មវិធីដឹកជញ្ជូនអាហារកើនឡើង ៣ ដង ធៀបនឹងឆ្នាំមុនការរាតត្បាត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើការស្រាវជ្រាវដោយផ្ទាល់ក្តី ប៉ុន្តែការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រប្រក្រតីភាពថ្មីសម្រាប់អាជីវកម្មទាមទារធនធានសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ និងការស្ទង់មតិអនឡាញនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលភាគច្រើនឆ្លុះបញ្ចាំងពីអាកប្បកិរិយារបស់ប្រជាជននៅទីក្រុង និងអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត (ឧទាហរណ៍៖ ការស្ទង់មតិរបស់ Suan Dusit Poll)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ដើម្បីយល់ពីនិន្នាការរបស់ប្រជាជនវណ្ណៈកណ្តាលនៅទីក្រុង (ដូចជារាជធានីភ្នំពេញ) ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពេញលេញពីទម្លាប់ប្រើប្រាស់នៅតំបន់ជនបទដែលការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលនៅមានកម្រិតនោះទេ។
ការរកឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាឆ្ពោះទៅរក O2O (Online-to-Offline) និងការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាព គឺមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ក្នុងការអនុវត្តសម្រាប់ទីផ្សារម្ហូបអាហារនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការសម្របខ្លួនទៅនឹងគន្លងប្រក្រតីភាពថ្មីតាមរយៈការធ្វើឌីជីថលនីយកម្ម និងការពង្រឹងស្តង់ដារអនាម័យ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់សម្រាប់និរន្តរភាពអាជីវកម្មម្ហូបអាហារនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| FMCG (Fast Moving Consumer Goods) (ទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃដែលមានចរាចរណ៍លឿន) | ផលិតផលដែលលក់ដាច់លឿន និងមានតម្លៃទាប ដែលអតិថិជនទិញញឹកញាប់ ដូចជា មីកញ្ចប់ ទឹកបរិសុទ្ធ សាប៊ូ ឬអាហារកំប៉ុងជាដើម។ | ដូចជានំចំណី ឬសាប៊ូកក់សក់ដែលអ្នកទិញរាល់ថ្ងៃ ឬរាល់សប្តាហ៍ពីតូបចាប់ហួយ ព្រោះវាឆាប់អស់និងងាយស្រួលទិញ។ |
| HORECA (Hotel, Restaurant, and Catering) (សេវាកម្មសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងការផ្គត់ផ្គង់អាហារ) | ពាក្យកាត់សម្រាប់វិស័យអាជីវកម្មដែលផ្តល់សេវាកម្មម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈ ព្រមទាំងការស្នាក់នៅ ដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងអំឡុងពេលមានការរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរដោយសារកូវីដ-១៩។ | គឺជាពាក្យដែលគេប្រើដើម្បីហៅជារួមនូវកន្លែងដែលអ្នកទៅគេង (សណ្ឋាគារ) កន្លែងដែលអ្នកទៅញ៉ាំអី (ហាងបាយ) និងកន្លែងរៀបចំម្ហូបសម្រាប់កម្មវិធីផ្សេងៗ។ |
| O2O (Online-to-Offline) / OMO (Online-Merge-Offline) (យុទ្ធសាស្ត្រពាណិជ្ជកម្មភ្ជាប់ប្រព័ន្ធអនឡាញទៅទីតាំងផ្ទាល់) | យុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មដែលទាញយកអតិថិជនពីបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត (Online) ឱ្យទៅទិញទំនិញ ឬទទួលសេវាកម្មនៅហាងផ្ទាល់ (Offline) ឬការរួមបញ្ចូលគ្នានូវបទពិសោធន៍ទិញទំនិញទាំងពីរនេះបញ្ចូលគ្នាដោយគ្មានព្រំដែន។ | ដូចជាការដែលអ្នកឃើញគេផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារគួរឱ្យចង់ញ៉ាំនៅលើហ្វេសប៊ុករួចបញ្ជាទិញ (អនឡាញ) រួចជិះម៉ូតូទៅយកអាហារនោះដោយខ្លួនឯងនៅហាងផ្ទាល់ (អូហ្វឡាញ)។ |
| Maslow's Hierarchy of Needs (ទ្រឹស្តីឋានានុក្រមតម្រូវការរបស់ម៉ាស្លូវ) | ទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលបែងចែកតម្រូវការរបស់មនុស្សជា ៥ កម្រិត ដោយចាប់ផ្តើមពីតម្រូវការរាងកាយជាមូលដ្ឋាន (ហូបចុក គេង) រហូតដល់តម្រូវការសុវត្ថិភាព សង្គម ការគោរព និងការសម្រេចគោលដៅជីវិត។ ក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩ អតិថិជនបានវិលត្រឡប់មកផ្តោតលើតម្រូវការសុវត្ថិភាពនិងអាហារហូបចុកជាចម្បង។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះដែរ អ្នកត្រូវចាក់គ្រឹះឱ្យជាប់សិន (តម្រូវការហូបចុកនិងសុវត្ថិភាព) មុននឹងចាប់ផ្តើមតុបតែងលម្អផ្ទះឱ្យស្អាត (តម្រូវការផ្នែកអារម្មណ៍និងមុខមាត់ក្នុងសង្គម)។ |
| Emotional Value (គុណតម្លៃផ្នែកអារម្មណ៍) | ការវាយតម្លៃរបស់អតិថិជនទៅលើផលិតផលមួយ ដោយពឹងផ្អែកលើអារម្មណ៍ ចំណូលចិត្ត និងបទពិសោធន៍ដែលទទួលបានពីការប្រើប្រាស់ ជាជាងអត្ថប្រយោជន៍ជាក់ស្តែង ឬសារធាតុចិញ្ចឹម។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញកាហ្វេម៉ាកល្បីក្នុងតម្លៃថ្លៃ មិនមែនដោយសារតែវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាងកាហ្វេធម្មតានោះទេ តែដោយសារតែការកាន់កែវកាហ្វេនោះធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ឡូយឬទាន់សម័យ។ |
| Personalized food supply (ការផ្គត់ផ្គង់អាហារតាមតម្រូវការបុគ្គល) | ការផ្តល់ជូននូវជម្រើសម្ហូបអាហារដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងយ៉ាងពិសេស ដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការសុខភាព ចំណូលចិត្ត ឬរបបអាហាររៀងៗខ្លួនរបស់អតិថិជនម្នាក់ៗ (ឧទាហរណ៍៖ អាហារអ្នកតមសាច់ អាហារគ្មានជាតិស្ករសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម)។ | ដូចជាការកុម្ម៉ង់ជាងឱ្យកាត់អាវតាមរង្វាស់តួខ្លួនរបស់អ្នកផ្ទាល់ ជាជាងការទិញអាវដែលមានទំហំស្តង់ដារផលិតរាប់ពាន់កាត់លក់នៅតាមផ្សារ។ |
| New Normal (គន្លងប្រក្រតីភាពថ្មី) | ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ និងរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សនៅក្នុងសង្គម ដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងស្ថានភាពថ្មី (ដូចជាជំងឺរាតត្បាត) ដែលក្រោយមកវាក្លាយជាទម្លាប់ជាប្រចាំ ទោះបីជាវិបត្តិនោះបានកន្លងផុតទៅក៏ដោយ។ | ដូចជាការពាក់មួកសុវត្ថិភាពពេលជិះម៉ូតូ ដែលកាលពីមុនមនុស្សធ្លាប់គិតថាទើសទាល់ តែឥឡូវវាក្លាយជារឿងធម្មតា និងជាទម្លាប់ដែលត្រូវតែធ្វើដោយស្វ័យប្រវត្តិដើម្បីសុវត្ថិភាព។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
