បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាអំពីបញ្ហានៃការធ្លាក់ចុះគុណភាពយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ផ្កាកុលាបក្រោយពេលកាត់ទង និងស្វែងរកវិធីសាស្ត្រដ៏ប្រសើរបំផុតដើម្បីពន្យារអាយុកាលរក្សាទុករបស់វា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានធ្វើការពិសោធន៍ដោយប្រៀបធៀបវិធីសាស្ត្រវេចខ្ចប់ចំនួន ៥ ប្រភេទខុសៗគ្នា រួមផ្សំជាមួយនឹងកម្រិតសីតុណ្ហភាពរក្សាទុកចំនួន ២ ផ្សេងគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Non-perforated PE bag with sealing at 3±1°C ការវេចខ្ចប់ក្នុងថង់ជ័រ PE គ្មានប្រហោង បិទជិត រក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព 3±1°C |
កាត់បន្ថយការបាត់បង់ជាតិទឹក (Water loss) បានល្អបំផុត និងរក្សាភាពស្រស់របស់ផ្កានិងស្លឹកបានយូរជាងគេ។ កាត់បន្ថយការកើតមាន Water stress។ | ទាមទារឱ្យមានទូទឹកកក ឬបន្ទប់ត្រជាក់ដែលអាចរក្សាសីតុណ្ហភាពឱ្យនៅទាប និងថេរជាប់ជានិច្ច (3±1°C)។ | អាចរក្សាទុកបានយូរបំផុតរហូតដល់ ១២ ថ្ងៃ ដោយអាយុកាលដាក់ក្នុងថូ (Vase life) មានភាពល្អប្រសើរប្រហាក់ប្រហែលនឹងផ្កាដែលទើបតែកាត់ថ្មីៗ។ |
| Perforated PE bag with sealing at 3±1°C ការវេចខ្ចប់ក្នុងថង់ជ័រ PE មានប្រហោង បិទជិត រក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព 3±1°C |
ងាយស្រួលរកសម្ភារៈវេចខ្ចប់ និងជួយរក្សាគុណភាពផ្កាបានក្នុងកម្រិតមធ្យម ព្រមទាំងមានការខ្យល់ចេញចូលខ្លះៗ។ | មានការបាត់បង់ជាតិទឹកច្រើនជាងការប្រើថង់គ្មានប្រហោង ធ្វើឱ្យផ្កាឆាប់ស្រពោន និងកាត់បន្ថយអាយុកាលដាក់ក្នុងថូ។ | គុណភាពផ្កាធ្លាក់ចុះជាលំដាប់បន្ទាប់ពីរក្សាទុកបាន ៦ ទៅ ៩ ថ្ងៃ ហើយមានអត្រានៃការស្រូបទឹកទាបជាងថង់បិទជិត។ |
| Wrapping with newspaper (Control/Basic) at 10±1°C ការវេចខ្ចប់ដោយក្រដាសកាសែត បើកក្បាលនិងកន្ទុយ រក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព 10±1°C |
ជាវិធីសាស្ត្រងាយស្រួលបំផុត ចំណាយតិចបំផុត និងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ | ធ្វើឱ្យផ្កាបាត់បង់ទម្ងន់ស្រស់យ៉ាងខ្លាំង (រហូតដល់ ៦០%) កើតមានបញ្ហា Blueing (ការប្រែពណ៌ត្របកផ្កាទៅជាពណ៌ស្វាយ/ខៀវ) និងឆាប់ស្វិតស្រពោន។ | មិនអាចរក្សាទុកបានលើសពី ៣ ថ្ងៃនោះទេ ហើយមានអាយុកាលដាក់ក្នុងថូ (Vase life) ខ្លីបំផុតសឹងតែស្មើរសូន្យក្រោយការរក្សាទុក។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍សម្រាប់រក្សាសីតុណ្ហភាពឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងសម្ភារៈវេចខ្ចប់សាមញ្ញៗដែលអាចរកបានងាយស្រួលនៅលើទីផ្សារ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (សាកលវិទ្យាល័យកសេតសាស្ត្រ និងមហាវិទ្យាល័យកសិកម្មរយអែត) ដោយផ្តោតលើផ្កាកុលាបប្រភេទ Christian Dior ដែលដាំដុះនៅខេត្តនគរបឋម។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជា និងថៃមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រ អាកាសធាតុ (ជាពិសេសសីតុណ្ហភាពបន្ទប់ខ្ពស់) និងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិកម្មស្រដៀងគ្នា ទិន្នន័យនេះមានសក្តានុពលខ្លាំង និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅកម្ពុជាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
វិធីសាស្ត្រនៃការរក្សាទុកផ្កាកុលាបក្នុងសភាពស្ងួត (Dry Storage) នៅសីតុណ្ហភាពទាបនេះ គឺពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងនៅក្នុងវិស័យផ្កាស្រស់នៅកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់ថង់ជ័រ PE គ្មានប្រហោងរួមផ្សំជាមួយការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព 3°C គឺជាដំណោះស្រាយចំណាយទាប តែផ្តល់ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់សម្រាប់ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ផ្កាស្រស់ (Postharvest Supply Chain) នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Dry storage (ការរក្សាទុកក្នុងស្ថានភាពស្ងួត) | ជាវិធីសាស្ត្ររក្សាទុកផ្កាកាត់ទងដោយមិនចាំបាច់ត្រាំគល់វាក្នុងទឹក ដោយប្រើប្រាស់សីតុណ្ហភាពទាប និងការវេចខ្ចប់ជិតល្អដើម្បីបន្ថយដំណើរការមេតាប៉ូលីស និងរក្សាគុណភាពផ្កាឱ្យនៅស្រស់បានយូរ។ | ប្រៀបបាននឹងការយកបន្លែស្រស់ទៅដាក់ក្នុងប្រអប់បិទជិតក្នុងទូទឹកកក ដើម្បីកុំឱ្យវាឆាប់ស្វិត ដោយមិនចាំបាច់ត្រាំទឹកនោះទេ។ |
| Vase life (អាយុកាលដាក់ក្នុងថូ) | រយៈពេលដែលផ្កាកាត់ទងអាចរក្សាភាពស្រស់ស្អាតរបស់វាបាន ក្រោយពេលយកមកដោតតាំងក្នុងថូទឹកនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់ធម្មតា។ | ប្រៀបបាននឹង 'កាលបរិច្ឆេទផុតកំណត់' របស់អាហារ ប៉ុន្តែនេះគឺជាពេលវេលាដែលផ្កានៅតែស្រស់ស្អាតសម្រាប់តាំងលម្អក្នុងផ្ទះ។ |
| Blueing (ការប្រែពណ៌ត្របកផ្កាទៅជាពណ៌ស្វាយ/ខៀវ) | បាតុភូតដែលត្របកផ្កាកុលាបពណ៌ក្រហមប្រែពណ៌ទៅជាពណ៌ខៀវស្រអាប់ ឬស្វាយ ដោយសារការប្រែប្រួលកម្រិត pH នៅក្នុងកោសិកាផ្កា ដែលច្រើនកើតឡើងពេលផ្កាខ្វះជាតិទឹក ឬចាស់ជរា។ | ប្រៀបបាននឹងសាច់ផ្លែប៉ោមដែលប្រែជាពណ៌ត្នោតពេលយើងចិតទុកចោលខាងក្រៅយូរ ត្របកផ្កាក៏ប្រែពណ៌ពេលវាស្រពោនខ្វះទឹក។ |
| Water stress (កង្វះជាតិទឹកក្នុងរុក្ខជាតិ) | ស្ថានភាពដែលរុក្ខជាតិ ឬផ្កាបាត់បង់ជាតិទឹកច្រើនជាងបរិមាណទឹកដែលវាអាចស្រូបយកបាន ដែលបណ្តាលឱ្យកោសិកាស្វិត និងផ្កាឆាប់ស្រពោន។ | ប្រៀបបាននឹងមនុស្សដែលបែកញើសច្រើនខ្លាំងនៅកណ្តាលថ្ងៃក្តៅ ប៉ុន្តែមិនបានផឹកទឹកគ្រប់គ្រាន់ ដែលធ្វើឱ្យអស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ។ |
| Vapor pressure deficit (គម្លាតសម្ពាធចំហាយទឹក) | ភាពខុសគ្នារវាងបរិមាណសំណើមដែលមានក្នុងខ្យល់ និងបរិមាណសំណើមអតិបរមាដែលខ្យល់អាចផ្ទុកបាន។ កាលណាគម្លាតនេះកាន់តែធំ ផ្កាកាន់តែងាយបាត់បង់ជាតិទឹកទៅក្នុងខ្យល់យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ | ប្រៀបបាននឹងការហាលខោអាវនៅថ្ងៃដែលមានខ្យល់ស្ងួតខ្លាំង ទឹកពីខោអាវនឹងហួតទៅក្នុងខ្យល់បានលឿនជាងនៅថ្ងៃដែលមានអ័ព្ទសើមៗ។ |
| Transpiration (ការភាយជាតិទឹកពីរុក្ខជាតិ) | ដំណើរការដែលរុក្ខជាតិបញ្ចេញជាតិទឹកទៅក្នុងបរិយាកាសតាមរយៈរន្ធញើសតូចៗនៅលើស្លឹក ឬត្របកផ្កា ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ទម្ងន់ស្រស់របស់វា។ | ប្រៀបបាននឹងការបែកញើសរបស់មនុស្សដើម្បីបញ្ចុះកម្ដៅ រុក្ខជាតិក៏បញ្ចេញចំហាយទឹកដើម្បីរក្សាសីតុណ្ហភាពរបស់វាដូចគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
