បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីប្រសិទ្ធភាពនៃការបន្ថែមថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកផ្សេងៗ និងអង់ស៊ីមទៅក្នុងចំណី (ពោត និងស្រូវបាឡេ) ទៅលើអត្រានៃការលូតលាស់ និងការបំប្លែងចំណីរបស់កូនមាន់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការពិសោធន៍ត្រូវបានធ្វើឡើងរយៈពេល ៨ សប្តាហ៍ ដោយបែងចែកកូនមាន់ចម្រុះភេទចំនួន ២៤០ក្បាល ជាក្រុមផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីស៊ីចំណីមូលដ្ឋានដែលលាយជាមួយសារធាតុបន្ថែមផ្សេងៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Basal Ration (Corn-based Control) របបអាហារមូលដ្ឋានពោត (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) |
ងាយស្រួលរក មានតម្លៃថោក និងជាស្តង់ដារទូទៅនៃការចិញ្ចឹម។ | មិនមានការជំរុញការលូតលាស់បន្ថែមពីសារធាតុដទៃ ធ្វើឱ្យការលូតលាស់មានកម្រិតធម្មតា។ | ទម្ងន់មធ្យមនៅអាយុ ៨ សប្តាហ៍គឺ ១៣២៥ ក្រាម និងប្រសិទ្ធភាពបំប្លែងចំណី (FCR) ២.២៤។ |
| Antibiotic Supplementation (Zinc Bacitracin, Erythromycin, etc.) ការបន្ថែមថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកទៅក្នុងចំណីពោត |
ជួយកាត់បន្ថយជំងឺឆ្លងក្នុងកសិដ្ឋាន ខណៈការផ្សំ Zinc Bacitracin និង Erythromycin ជួយឱ្យកើនទម្ងន់បន្តិចនៅសប្តាហ៍ទី៤។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការជំរុញការលូតលាស់ជារួម ឬកែលម្អការបំប្លែងចំណីនៅសប្តាហ៍ទី៨ឡើយ ហើយអាចប្រឈមនឹងភាពស៊ាំថ្នាំ។ | មិនមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើការលូតលាស់និងប្រសិទ្ធភាពចំណីទេ (លើកលែងតែករណីផ្សំថ្នាំ២មុខនៅសប្តាហ៍ទី៤)។ |
| Barley Diet + Amylolytic Enzyme (Dawenzyme) របបអាហារស្រូវបាឡេ + អង់ស៊ីម Dawenzyme |
ជួយរំលាយជាតិម្សៅក្នុងស្រូវបាឡេ ធ្វើឱ្យមាន់ស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមបានល្អ និងជំរុញការលូតលាស់យ៉ាងខ្លាំង។ | តម្រូវឱ្យមានការទិញអង់ស៊ីមបន្ថែមដែលអាចបង្កើនថ្លៃដើមផលិតកម្មជាងចំណីធម្មតា។ | ទម្ងន់កើនឡើងពី ១០៣៨ ក្រាម (បាឡេសុទ្ធ) ទៅ ១២០៥ ក្រាម និងប្រសិទ្ធភាពចំណីប្រសើរឡើងពី ២.៧០ មក ២.៤៤ នៅអាយុ ៨សប្តាហ៍។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការបន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹមទៅក្នុងចំណីសត្វ ដែលទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានដូចជា កូនមាន់ ចំណី និងសារធាតុបន្ថែម (ថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក និងអង់ស៊ីម)។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦១ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយប្រើបរិស្ថានចិញ្ចឹមក្នុងទ្រុងលួស (Battery-pen) ដែលមានអនាម័យខ្ពស់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការខ្វះបាក់តេរីបង្កជំងឺក្នុងបរិស្ថានពិសោធន៍នេះ អាចពន្យល់ពីមូលហេតុដែលអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព ព្រោះកសិដ្ឋាននៅកម្ពុជាភាគច្រើនជាប្រភេទកសិដ្ឋានបើកចំហរ ដែលមានបញ្ហាអនាម័យខុសពីនេះ និងអាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលជាក់ស្តែងមានការប្រែប្រួល។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់វិស័យចិញ្ចឹមបក្សីនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការស្វែងរកជម្រើសចំណីជំនួស និងការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរពីការប្រើប្រាស់ថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក មកប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមជំនួយការរំលាយអាហារ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ប្រសើរសម្រាប់និរន្តរភាព និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារនៅក្នុងការចិញ្ចឹមមាន់សាច់នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Amylolytic enzyme (អង់ស៊ីមរំលាយម្សៅ) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមដែលធ្វើសកម្មភាពបំបែកម៉ូលេគុលម្សៅ (carbohydrates) ស្មុគស្មាញដែលមានក្នុងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ (ដូចជាស្រូវបាឡេ) ទៅជាស្ករសាមញ្ញ ដើម្បីឱ្យពោះវៀនសត្វងាយស្រួលស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់ការលូតលាស់។ | ដូចជាកន្ត្រៃដែលកាត់ខ្សែពួរវែងៗ (ម្សៅ) ទៅជាកំណាត់ខ្លីៗ (ស្ករ) ដើម្បីងាយស្រួលវេចខ្ចប់និងបញ្ជូនចូលទៅក្នុងរាងកាយសត្វ។ |
| Basal Ration (របបអាហារមូលដ្ឋាន) | ជារូបមន្តចំណីគោលដែលផ្សំឡើងពីវត្ថុធាតុដើមសំខាន់ៗ (ដូចជាពោត សណ្តែកសៀង ម្សៅត្រី) ដើម្បីផ្តល់ថាមពលនិងប្រូតេអ៊ីនជាមូលដ្ឋានដល់សត្វ ដោយមិនទាន់មានការលាយបញ្ចូលសារធាតុបន្ថែមពិសេសៗដូចជាថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក ឬអង់ស៊ីមនៅឡើយទេ។ | ដូចជាបាយសដែលជាអាហារគោលប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង មុននឹងយើងបន្ថែមម្ហូប ឬគ្រឿងទេសផ្សេងៗពីលើវា។ |
| Feed conversion / Feed efficiency (ប្រសិទ្ធភាពនៃការបំប្លែងចំណី) | ជារង្វាស់នៅក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វដែលគណនាថា តើសត្វត្រូវស៊ីចំណីប៉ុន្មានគីឡូក្រាមទើបអាចកើនទម្ងន់ខ្លួនបានមួយគីឡូក្រាម។ លេខកាន់តែតូចមានន័យថាសត្វរំលាយ និងបំប្លែងចំណីទៅជាសាច់កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើម៉ូតូមួយគ្រឿងអាចជិះបានប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រដោយប្រើសាំងមួយលីត្រ។ |
| Analysis of variance (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ / ANOVA) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមសាកល្បងច្រើន (ចាប់ពី៣ឡើងទៅ) ដើម្បីរកមើលថាតើកត្តាណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ការប្រើថ្នាំខុសគ្នា) ពិតជាធ្វើឱ្យលទ្ធផលខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដមែន ឬគ្រាន់តែជាការចៃដន្យ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តប្រៀបធៀបពិន្ទុសិស្ស៣ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីទាញសេចក្តីសន្នิដ្ឋានថាវិធីបង្រៀនមួយណាពិតជាល្អជាងគេមែន ឬគ្រាន់តែសិស្សរៀនពូកែដោយឯកឯង។ |
| Zinc bacitracin (ស៊ីនបាស៊ីត្រាស៊ីន) | ជាប្រភេទថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកដែលកាលពីមុនជារឿយៗត្រូវបានគេលាយក្នុងចំណីសត្វក្នុងកម្រិតទាបបំផុត ដើម្បីទប់ស្កាត់ការលូតលាស់នៃបាក់តេរីអាក្រក់ក្នុងពោះវៀន ដែលវាជួយកាត់បន្ថយការដណ្តើមសារធាតុចិញ្ចឹម និងធ្វើឱ្យសត្វលូតលាស់លឿន។ | ដូចជាការដាក់ឆ្មាមួយក្បាលយាមក្នុងឃ្លាំងស្រូវ ដើម្បីកុំឱ្យកណ្តុរមកលួចស៊ីស្រូវ ដែលជួយឱ្យស្រូវនៅសល់បរិមាណច្រើនសម្រាប់ម្ចាស់។ |
| Antibiotic Growth Promoters (ថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកជំរុញការលូតលាស់) | គឺជាការអនុវត្តការដាក់ថ្នាំសម្លាប់បាក់តេរីក្នុងកម្រិតតិចតួចលាយក្នុងចំណីសត្វប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធបាក់តេរីក្នុងពោះវៀនសត្វ ជួយឱ្យវាស្រូបយកចំណីបានល្អជាងមុន (ទោះបីជានាពេលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានហាមឃាត់ដោយសារការព្រួយបារម្ភពីភាពស៊ាំថ្នាំក៏ដោយ)។ | ដូចជាការលេបវីតាមីនការពារផ្តាសាយជាប្រចាំ ដើម្បីកុំឱ្យឈឺ និងជួយឱ្យរាងកាយរឹងមាំលូតលាស់បានពេញលេញ ដោយមិនមានជំងឺមកផ្អាកការលូតលាស់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
