បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការបាត់បង់ភាពផ្អែម និងការប្រែប្រួលគុណភាពយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ពោតផ្អែមពូជ Thai Supersweet Composite # 1 DMR ក្រោយពេលប្រមូលផល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សាត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រៀបធៀបការស្តុកទុកពោតផ្អែមនៅដំណាក់កាលទឹកដោះ ដែលមាន និងគ្មានដើមជាប់ស្នៀត នៅកម្រិតសីតុណ្ហភាពផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Storage with Stem Intact at Low Temperature (1°C - 5°C) ការស្តុកទុកពោតមានដើមជាប់ស្នៀតនៅសីតុណ្ហភាពទាប (1°C - 5°C) |
រក្សាបរិមាណជាតិស្ករស៊ូក្រូស និងសារធាតុរឹងរលាយ (Soluble solids) បានល្អបំផុតក្នុងរយៈពេល ៤-៦ ថ្ងៃ បើធៀបនឹងការកាត់ដើមចេញ។ | បណ្តាលឱ្យគ្រាប់ពោតបាត់បង់ជាតិសំណើមលឿន និងប្រែជាជ្រីវជ្រួញ ដោយសារការទាញជាតិទឹកពីគ្រាប់ត្រឡប់ទៅដើមវិញ ព្រមទាំងស៊ីកន្លែងក្នុងការវេចខ្ចប់។ | រក្សាជាតិស្ករបានប្រហាក់ប្រហែលពោតទើបប្រមូលផលថ្មីៗ ប៉ុន្តែធ្វើឱ្យគ្រាប់បាត់បង់សំណើមលឿនជាងធម្មតា។ |
| Storage without Stem at Low Temperature (1°C - 5°C) ការស្តុកទុកពោតគ្មានដើមជាប់ស្នៀតនៅសីតុណ្ហភាពទាប (1°C - 5°C) |
គ្រាប់ពោតមិនសូវបាត់បង់ជាតិសំណើម រក្សាទម្រង់បានល្អមិនងាយជ្រីវជ្រួញ និងងាយស្រួលក្នុងការវេចខ្ចប់ឬដឹកជញ្ជូន។ | បរិមាណជាតិស្ករស៊ូក្រូស និងភាពផ្អែមមានការធ្លាក់ចុះលឿនជាងពោតដែលមានដើមជាប់បន្តិចបន្តួច។ | គ្រាប់ពោតមិនជ្រីវជ្រួញ (បាត់បង់សំណើមតិច) ប៉ុន្តែមានការបាត់បង់ជាតិស្ករច្រើនជាងវិធីទុកដើម។ |
| Storage at Room Temperature (25°C) ការស្តុកទុកនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់ (25°C) |
ងាយស្រួលអនុវត្ត មិនទាមទារការចំណាយលើប្រព័ន្ធរក្សាភាពត្រជាក់។ | បាត់បង់ជាតិស្ករយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត និងខូចគុណភាពទម្រង់ដើមក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ២ ទៅ ៣ ថ្ងៃ។ | សារធាតុរឹងរលាយ (SS) ធ្លាក់ចុះសល់ត្រឹម ៨៤% ហើយគ្រាប់ប្រែជាស្វិតក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានថ្ងៃដំបូង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍សម្រាប់គ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព និងឧបករណ៍វាស់ស្ទង់គុណភាពគីមីជីវៈនៅមន្ទីរពិសោធន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យកសេតសាស្ត្រ ប្រទេសថៃ ទៅលើពូជពោតផ្អែម Thai Supersweet Composite #1 DMR ក្នុងលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការស្រាវជ្រាវនេះមានតម្លៃអនុវត្តខ្ពស់ ព្រោះអាកាសធាតុ និងពូជពោតដែលកសិករខ្មែរដាំដុះមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្តែងទាមទារការថ្លឹងថ្លែងលើថ្លៃដើមនៃការរក្សាភាពត្រជាក់។
របកគំហើញនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងគុណភាពកសិផលក្រោយពេលប្រមូលផល និងការពង្រីកអាយុកាលធ្នើពោតផ្អែមនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការកាត់ដើមពោតចោល និងរក្សាទុកក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ (1°C - 5°C) គឺជាជម្រើសដ៏ល្អ និងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតសម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មកសិផលនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Soluble solids (សារធាតុរឹងរលាយ) | ជាបរិមាណសរុបនៃសារធាតុដែលរលាយក្នុងទឹក (ភាគច្រើនគឺជាតិស្ករស៊ូក្រូស គ្លុយកូស ហ្វ្រូកតូស ជាដើម) ដែលគេវាស់ដើម្បីកំណត់កម្រិតភាពផ្អែមរបស់ពោត ឬកសិផលផ្សេងៗ។ | ដូចជាការវាស់បរិមាណស្ករដែលយើងបានកូររំលាយចូលក្នុងកែវទឹកអញ្ចឹងដែរ បើលេខសូចនាករកាន់តែខ្ពស់ ទឹកនោះកាន់តែផ្អែម។ |
| Sucrose (ជាតិស្ករស៊ូក្រូស) | ជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាត ឬស្ករចម្បងដែលមាននៅក្នុងពោតផ្អែម ដែលផ្តល់នូវរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែវានឹងបំប្លែងទៅជាម្សៅ (Starch) យ៉ាងឆាប់រហ័សក្រោយពេលបេះ ប្រសិនបើមិនរក្សាក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់។ | ដូចជាស្ករសដែលយើងប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃដើម្បីធ្វើឱ្យម្ហូបអាហារមានរសជាតិផ្អែម។ |
| Precooling (ការបញ្ចុះកម្តៅបឋម) | ជាបច្ចេកទេសកសិកម្មក្នុងការបញ្ចុះកម្ដៅកសិផលឱ្យបានលឿនភ្លាមៗក្រោយពេលប្រមូលផល (ឧទាហរណ៍ការត្រាំទឹកកក) ដើម្បីបន្ថយដំណើរការដកដង្ហើម និងទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ជាតិស្ករ។ | ដូចជាការយកទឹកស៊ុបដែលទើបពុះទៅត្រាំក្នុងធុងទឹកកក ដើម្បីឱ្យវាឆាប់ត្រជាក់ កុំឱ្យសាច់ក្នុងស៊ុបឆ្អិនរលួយហួស។ |
| Milk stage (ដំណាក់កាលទឹកដោះ) | ជាដំណាក់កាលលូតលាស់របស់ពោតដែលគ្រាប់ពោតមានផ្ទុកសារធាតុរាវពណ៌សខាប់ដូចទឹកដោះគោ ដែលជាពេលមានជាតិស្ករខ្ពស់បំផុត និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការប្រមូលផលពោតផ្អែម។ | ដូចជាផ្លែដូងក្ដឹបដែលសាច់វានៅទន់ស្ងោច ហើយមានទឹកច្រើននិងផ្អែមឆ្ងាញ់បំផុត។ |
| Colorimetric method (វិធីសាស្ត្រវាស់ពណ៌) | ជាបច្ចេកទេសវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដែលប្រើប្រាស់កម្រិតស្រអាប់ ឬការប្រែប្រួលពណ៌នៃសូលុយស្យុង ដើម្បីគណនារកបរិមាណសារធាតុគីមីជាក់លាក់ណាមួយ (ដូចជាជាតិស្ករ) នៅក្នុងគំរូ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តេស្តរហ័ស (Rapid Test) បើពណ៌លេចឡើងកាន់តែច្បាស់ ឬកាន់តែក្រហម មានន័យថាសារធាតុដែលយើងស្វែងរកមានកម្រិតកាន់តែខ្ពស់។ |
| Hand sugar refractometer (ឧបករណ៍វាស់កម្រិតជាតិស្ករដោយដៃ) | ជាឧបករណ៍អុបទិកខ្នាតតូចសម្រាប់វាស់កម្រិតចំណាំងផ្លាតនៃពន្លឺនៅពេលឆ្លងកាត់ទឹកផ្លែឈើ ឬបន្លែ ដើម្បីកំណត់ភាគរយនៃសារធាតុរឹងរលាយ (Brix) ដែលជាសូចនាករនៃភាពផ្អែម។ | ដូចជាកែវយឺតតូចមួយដែលយើងបន្តក់ទឹកពោតចូល រួចយកទៅឆ្លុះមើលពន្លឺព្រះអាទិត្យដើម្បីមើលលេខដែលប្រាប់ពីកម្រិតភាពផ្អែម។ |
| Respiration (ដំណើរការដកដង្ហើមរបស់រុក្ខជាតិ) | ជាដំណើរការជីវគីមីដែលកសិផល (ទោះបីជាបេះចេញពីដើមហើយក៏ដោយ) នៅតែបន្តប្រើប្រាស់អុកស៊ីសែនដើម្បីបំបែកជាតិស្ករទៅជាថាមពល ដែលធ្វើឱ្យវាបាត់បង់ភាពផ្អែម និងទម្ងន់ ប្រសិនបើទុកចោលក្នុងសីតុណ្ហភាពក្ដៅ។ | ដូចជាមនុស្សយើងដែលត្រូវដកដង្ហើមដុតបំផ្លាញអាហារដើម្បីរស់អញ្ចឹងដែរ រុក្ខជាតិទោះត្រូវកាត់ចេញពីដើមក៏នៅតែបន្តដកដង្ហើមស៊ីជាតិស្កររបស់ខ្លួនឯងដែររហូតដល់វាស្វិតខូច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
