បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាពីផលប៉ះពាល់នៃរយៈពេលរក្សាទុកក្នុងម្លប់ក្រោយពេលប្រមូលផល ទៅលើគុណភាពរូបវន្ត និងគីមីនៃផ្លែក្រូចថ្លុងពូជ Thong Dee ដើម្បីស្វែងរកលក្ខខណ្ឌប្រសើរបំផុតសម្រាប់ការប្រើប្រាស់និងការនាំចេញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រមូលសំណាកផ្លែក្រូចថ្លុងពីចម្ការចំនួន ៥ ក្នុងខេត្តនគរបឋម ហើយធ្វើការរក្សាទុកក្នុងម្លប់រយៈពេល ១ ថ្ងៃ ១, ២ និង ៤ សប្តាហ៍ ដើម្បីវិភាគការផ្លាស់ប្តូរគុណភាព។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Short-term Aging (0 to 1 week) ការរក្សាទុកគិតត្រឹមរយៈពេលខ្លី (០ ទៅ ១ សប្តាហ៍) |
រក្សាបាននូវទម្ងន់ផ្លែ កម្រាស់សំបក និងលក្ខណៈរូបវន្តបានល្អប្រសើរ ដោយមិនសូវមានការបាត់បង់ជាតិទឹក។ | បរិមាណជាតិស្ករ និងភាពផ្អែមរបស់សាច់ក្រូចមិនទាន់កើនឡើងដល់កម្រិតអតិបរមានៅឡើយទេ។ | ទម្ងន់ផ្លែជាមធ្យមនៅចន្លោះ ១.១៣២ ទៅ ១.០៦១ ក្រាម ខណៈបរិមាណជាតិស្ករមានចន្លោះពី ៧,១៥% ទៅ ៧,៤៩%។ |
| Long-term Aging (4 weeks) ការរក្សាទុករយៈពេលយូរ (៤ សប្តាហ៍) |
គុណភាពគីមីមានភាពប្រសើរឡើងខ្លាំង ជាពិសេសការកើនឡើងនូវជាតិស្ករ និងសមាមាត្រស្ករទៅនឹងអាស៊ីត ដែលធ្វើឱ្យផ្លែមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់។ | មានការថយចុះយ៉ាងខ្លាំងនូវទម្ងន់ផ្លែសរុប ទំហំ និងកម្រាស់សំបក ដោយសារតែការរំហួតជាតិទឹកចេញពីសំបកជាបន្តបន្ទាប់។ | ទម្ងន់ផ្លែធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៩១៧ ក្រាម ប៉ុន្តែបរិមាណជាតិស្ករកើនឡើងដល់ ៧,៧៣% ហើយបរិមាណកាល់ស្យូម (Ca) ក៏កើនឡើងផងដែរ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារនូវឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍គីមីកសិកម្ម និងបរិក្ខារវាស់វែងរូបវន្តជាមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តនគរបឋម (Nakhon Pathom) ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើក្រូចថ្លុងពូជ Thong Dee តែមួយគត់ និងការរក្សាទុកក្នុងម្លប់នៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់ធម្មតា។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារយើងមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិចស្រដៀងគ្នា ហើយកសិករខ្មែរក៏មានការដាំដុះក្រូចថ្លុងពូជស្រដៀងគ្នានេះច្រើនផងដែរ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះពិតជាមានប្រយោជន៍សម្រាប់កសិករ និងអាជីវករនាំចេញផ្លែឈើនៅកម្ពុជា ក្នុងការគ្រប់គ្រងគុណភាពក្រោយពេលប្រមូលផល។
ជារួម ការយល់ដឹងពីតុល្យភាពរវាងការបាត់បង់ទម្ងន់ និងការកើនឡើងនៃជាតិស្ករ នឹងជួយអ្នកផលិតកម្ពុជាទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចអតិបរមាពីការធ្វើអាជីវកម្មក្រូចថ្លុង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Post harvest aging (ការរក្សាទុកក្រោយពេលប្រមូលផល) | ដំណើរការនៃការរក្សាទុកផ្លែឈើក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយបន្ទាប់ពីបេះចេញពីដើម ដើម្បីឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររូបវន្តនិងគីមីខាងក្នុង ដែលជារឿយៗជួយកែលម្អរសជាតិនិងគុណភាពសម្រាប់ការបរិភោគឬការនាំចេញ។ | ដូចជាការទុកផ្លែឈើដែលទើបនឹងបេះថ្មីៗឱ្យនៅមួយកន្លែងសិន ដើម្បីឱ្យវាទុំល្អនិងមានរសជាតិផ្អែមជាងមុន មុននឹងយកទៅញ៉ាំ។ |
| Sugar:Acid ratio (សមាមាត្រស្ករទៅនឹងអាស៊ីត) | រង្វាស់គីមីសម្រាប់កំណត់តុល្យភាពនៃភាពផ្អែមនិងភាពជូររបស់ផ្លែឈើ ដែលគណនាដោយការចែកបរិមាណជាតិស្ករសរុបជាមួយនឹងបរិមាណអាស៊ីត។ កាលណាសមាមាត្រនេះកាន់តែខ្ពស់ ផ្លែឈើមានរសជាតិកាន់តែផ្អែម។ | ដូចជាការថ្លឹងថ្លែងរវាងស្ករនិងក្រូចឆ្មារនៅក្នុងកែវទឹកក្រូចឆ្មារ បើបរិមាណស្ករច្រើនជាង វានឹងមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់មិនសូវជូរ។ |
| Lane-Eynon General Volumetric Method (វិធីសាស្ត្រវាស់ចំណុះសូលុយស្យុង Lane-Eynon) | វិធីសាស្ត្រគីមីវិភាគ (Titration) ដែលប្រើសម្រាប់កំណត់បរិមាណជាតិស្ករ (reducing sugars) នៅក្នុងសំណាក ដោយពឹងផ្អែកលើប្រតិកម្មរវាងស្ករ និងសូលុយស្យុងទង់ដែង (Copper sulfate) រហូតដល់វាប្តូរពណ៌។ | ដូចជាការន្តក់ទឹកថ្នាំចូលទៅក្នុងទឹកបន្តិចម្តងៗដើម្បីមើលការប្រែពណ៌ ដែលការប្រែពណ៌នេះប្រាប់យើងពីបរិមាណស្ករលាក់កំបាំងនៅក្នុងទឹកនោះ។ |
| Atomic Absorption Spectrophotometry (ឧបករណ៍វាស់ចំណាំងផ្លាតស្រូបយកពន្លឺអាតូមិច) | បច្ចេកទេសវិភាគនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដែលប្រើប្រាស់ការស្រូបយកពន្លឺដោយអាតូម ដើម្បីកំណត់បរិមាណធាតុគីមី ឬសារធាតុរ៉ែជាក់លាក់ណាមួយ (ដូចជា កាល់ស្យូម ឬម៉ាញ៉េស្យូម) នៅក្នុងសំណាក។ | ដូចជាការបញ្ចាំងពន្លឺភ្លើងពិលកាត់ផ្សែង បើផ្សែងកាន់តែក្រាស់ ពន្លឺឆ្លងកាត់បានកាន់តែតិច ដែលប្រាប់យើងពីកម្រិតភាពក្រាស់នៃសារធាតុនោះ។ |
| Tri-acid wet oxidation (អុកស៊ីតកម្មសើមដោយអាស៊ីតបី) | ដំណើរការប្រើប្រាស់ល្បាយអាស៊ីតខ្លាំងចំនួន៣មុខបញ្ចូលគ្នា ដើម្បីរំលាយសំណាកសរីរាង្គទាំងស្រុងរហូតក្លាយជាសារធាតុរាវ មុននឹងយកទៅវិភាគរកបរិមាណសារធាតុរ៉ែលម្អិត។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ទឹកក្ដៅពុះនិងសាប៊ូខ្លាំង ដើម្បីរំលាយនិងសម្អាតខ្លាញ់ដែលជាប់ស្អិតខ្លាំងលើចានឱ្យរលាយអស់ ងាយស្រួលនឹងពិនិត្យមើលផ្ទៃចាន។ |
| Total Soluble Solids (បរិមាណសារធាតុរឹងរលាយសរុប) | រង្វាស់នៃកំហាប់សារធាតុរឹងដែលរលាយនៅក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដែលភាគច្រើនលើសលប់ជាជាតិស្ករ (វាស់ជាអង្សា Brix) ។ វាជាសូចនាករចម្បងសម្រាប់វាស់កម្រិតភាពផ្អែមរបស់កសិផល។ | ដូចជាការវាស់មើលថាតើមានស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាដែលបានរលាយចូលក្នុងកែវទឹក។ |
| Carp / Albedo (សំបកស ឬស្រទាប់សនៃសំបកក្រូច) | ផ្នែកពណ៌ស មានសភាពស្ពោតៗ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះសំបកក្រៅពណ៌បៃតង និងសាច់ក្រូចខាងក្នុង។ ស្រទាប់នេះមានផ្ទុកជាតិទឹកច្រើន ហើយងាយនឹងបាត់បង់ជាតិទឹក (រំហួត) នៅពេលរក្សាទុកយូរ។ | ដូចជាស្រទាប់អេប៉ុងការពារការប៉ះទង្គិច ដែលរុំព័ទ្ធជុំវិញសាច់ក្រូច ដើម្បីការពារកុំឱ្យខូចខាងក្នុង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
