បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃ និងស្វែងរកពូជអំពៅទឹកដែលស័ក្តិសមបំផុត សម្រាប់ដាំដុះនៅលើដីស្រែទួលដែលត្រូវបានបោះបង់ចោល ក្រោមលក្ខខណ្ឌពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង នៅក្នុងខេត្តសុងក្លា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់ការរចនាប្លុកពេញលេញដោយចៃដន្យ (Randomized Complete Block Design) ជាមួយនឹងការធ្វើឡើងវិញចំនួន ៣ ដង ដើម្បីប្រៀបធៀបពូជអំពៅផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| UTj10-3 Clone ពូជអំពៅ UTj10-3 |
ផ្តល់ទិន្នផលដាំដុះលើកទីមួយខ្ពស់បំផុត និងមានបរិមាណទឹកអំពៅច្រើន ស័ក្តិសមសម្រាប់ការដាំដុះដោយពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង។ | ទិន្នផលមានការធ្លាក់ចុះនៅពេលដុះពីគល់ចាស់ (Ratoon crop) បើទោះជាស្ថិតក្នុងកម្រិតប្រហាក់ប្រហែលនឹងពូជត្រួតពិនិត្យក៏ដោយ។ | ផ្តល់ទិន្នផល ១២.០៧ តោន/រ៉ៃ និងបរិមាណទឹកអំពៅ ៦,៤៩៤ លីត្រ/រ៉ៃ សម្រាប់ការដាំដុះលើកដំបូង (Planted sugarcane)។ |
| Suphanburi 50 Variety (Control) ពូជអំពៅ សុផាន់បុរី ៥០ (ពូជត្រួតពិនិត្យ) |
ផ្តល់ទិន្នផលថេរល្អសម្រាប់ការដាំដុះគល់ចាស់ (Ratoon crop) មានក្លិនឈ្ងុយ និងជារសជាតិដែលទីផ្សារទទួលស្គាល់ទូទៅ។ | ផ្តល់ទិន្នផលសម្រាប់ការដាំដុះលើកទីមួយទាបជាងពូជ UTj10-3។ | ផ្តល់ទិន្នផល ៩.៤៨ តោន/រ៉ៃ (ដាំដំបូង) និង ៧.៥៩ តោន/រ៉ៃ (គល់ចាស់)។ |
| Malaysia Variety (Local Control) ពូជអំពៅម៉ាឡេស៊ី (ពូជត្រួតពិនិត្យក្នុងស្រុក) |
មានកម្រិតជាតិស្ករ (%Brix) ខ្ពស់ជាងគេក្នុងការដាំដំបូង ដែលធ្វើឱ្យទឹកអំពៅមានរសជាតិផ្អែមខ្លាំង។ | ផ្តល់ទិន្នផលទាបបំផុតនៅពេលដុះពីគល់ចាស់ ដើមតូច និងខ្លី មិនធន់នឹងការខ្វះទឹក។ | កម្រិតជាតិស្ករ ១៥.៣៣ %Brix (ដាំដំបូង) ប៉ុន្តែទិន្នផលគល់ចាស់ធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៣.៧៣ តោន/រ៉ៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការដាំដុះនេះតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគជាមូលដ្ឋានលើការកែលម្អគុណភាពដី ជីកសិកម្ម និងប្រព័ន្ធស្រោចស្រពបឋមក្នុងដំណាក់កាលសាបព្រួសដំបូង។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តសុងក្លា ប្រទេសថៃ លើដីស្រែទួលដែលបោះបង់ចោល មានជាតិអាស៊ីតខ្ពស់ និងពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើទឹកភ្លៀង។ លក្ខខណ្ឌនេះមានភាពស្រដៀងគ្នាយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងតំបន់កសិកម្មជាច្រើននៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលកសិករតែងតែទុកដីស្រែចោលនៅរដូវប្រាំងដោយសារបញ្ហាខ្វះខាតប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងគុណភាពដីថយចុះ។
ការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការកែប្រែដីដែលមិនសូវមានជីជាតិឱ្យទៅជាចម្ការដំណាំសេដ្ឋកិច្ចដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។
ការនាំចូល និងសាកល្បងដាំដុះពូជអំពៅដូចជា UTj10-3 អាចជាដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាពក្នុងការបង្កើនប្រាក់ចំណូលជូនកសិករខ្មែរនៅតំបន់ដែលខ្វះខាតប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Juice cane (អំពៅទឹក) | ជាប្រភេទអំពៅដែលគេបង្កាត់ពូជ និងដាំដុះឡើងក្នុងគោលបំណងចម្បងដើម្បីគាបយកទឹកសម្រាប់បរិភោគស្រស់ៗ ដោយសារវាមានសំបកទន់ ទឹកច្រើន និងមានក្លិនឈ្ងុយ ខុសពីអំពៅរោងចក្រដែលគេដាំសម្រាប់កិនចម្រាញ់យកស្ករស។ | ដូចជាពូជពោតផ្អែមដែលយើងដាំសម្រាប់ស្ងោរញ៉ាំផ្ទាល់ ខុសពីពោតក្រហមដែលដាំសម្រាប់កិនធ្វើចំណីសត្វ។ |
| Abandoned upland paddy field (ដីស្រែទួលដែលបោះបង់ចោល) | ជាដីស្រែដែលស្ថិតនៅទីខ្ពស់ ពឹងផ្អែកតែលើទឹកភ្លៀង និងមិនសូវមានជីជាតិ ដែលត្រូវបានកសិករឈប់ធ្វើការដាំដុះស្រូវ ដោយសារតែការខ្វះខាតប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងផ្តល់ទិន្នផលទាបមិនរួចថ្លៃដើម។ | ដូចជាដីចម្ការចាស់ដែលខ្វះទឹក ហើយគេឈប់ដាំដុះទុកចោលឱ្យស្មៅដុះ។ |
| Rainfed conditions (លក្ខខណ្ឌពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង) | ជាទម្រង់នៃការធ្វើកសិកម្មដែលពឹងផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើទឹកភ្លៀងធ្លាក់តាមធម្មជាតិសម្រាប់ការលូតលាស់របស់ដំណាំ ដោយមិនមានការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធប្រឡាយ ឬម៉ាស៊ីនបូមទឹកបញ្ចូលឡើយ។ | ដូចជាការដាំដំណាំតាមរដូវកាលដែលរង់ចាំតែទឹកភ្លៀងធ្លាក់ពីមេឃសុទ្ធសាធ។ |
| Ratoon sugarcane (អំពៅដុះពីគល់ចាស់ / អំពៅសន្សំ) | ជាជំនាន់អំពៅថ្មីដែលដុះលូតលាស់ចេញពីគល់ចាស់ដែលសេសសល់ បន្ទាប់ពីការប្រមូលផល (កាត់ដើម) លើកទីមួយរួចរាល់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកសិករប្រមូលផលបានច្រើនរដូវដោយមិនបាច់ដាំកូនសាជាថ្មី។ | ដូចជាដើមចេកដែលយើងកាត់ដើមធំយកទៅប្រើប្រាស់ ហើយមានកូនចេកថ្មីដុះចេញពីគល់ដដែលនៅពេលក្រោយ។ |
| %Brix (ភាគរយប្រ៊ីក / កម្រិតជាតិស្ករ) | ជារង្វាស់ខ្នាតសម្រាប់វាស់បរិមាណសារធាតុរឹង (ភាគច្រើនជាជាតិស្ករស៊ុយក្រូស) ដែលរលាយនៅក្នុងវត្ថុរាវ។ នៅក្នុងកសិកម្ម វាត្រូវបានប្រើដើម្បីវាស់កម្រិតភាពផ្អែម និងភាពទុំល្អរបស់ទឹកអំពៅ ឬផ្លែឈើ។ | ដូចជារង្វាស់ដែលប្រាប់យើងថាក្នុងទឹកមួយកែវមានរលាយជាតិស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រា។ |
| Randomized Complete Block Design / RCBD (ការរចនាប្លុកពេញលេញដោយចៃដន្យ) | ជាវិធីសាស្ត្ររៀបចំការពិសោធន៍ក្នុងវិស័យកសិកម្ម ដោយបែងចែកដីជាឡូតិ៍ (ប្លុក) ដែលមានលក្ខណៈដូចៗគ្នា រួចរៀបចំការដាំដុះពូជផ្សេងៗដោយចៃដន្យ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពលម្អៀងដែលបណ្តាលមកពីភាពខុសគ្នានៃគុណភាពដី។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សជាក្រុមៗឱ្យមានសមត្ថភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា មុននឹងធ្វើតេស្តសាកល្បង ដើម្បីកុំឱ្យលទ្ធផលលម្អៀងទៅរកក្រុមណាដែលពូកែស្រាប់។ |
| Planted sugarcane (អំពៅដាំដំបូង) | សំដៅលើដំណាំអំពៅជំនាន់ទីមួយ ដែលត្រូវបានដាំដុះដោយផ្ទាល់ពីកង់អំពៅ (ពូជ) ថ្មីៗ។ ជាទូទៅ វាផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ និងដើមធំល្អជាងអំពៅដែលដុះពីគល់ចាស់ (Ratoon crop)។ | ដូចជាការចាប់ផ្តើមដាំកូនរុក្ខជាតិថ្មីថ្មោងនៅលើដី ដែលឫសរបស់វានៅក្មេងខ្ចី និងស្រូបជីជាតិបានល្អពេញលេញ។ |
| Dolomite (កំបោរដូឡូមីត) | ជាប្រភេទសារធាតុរ៉ែ (កាល់ស្យូម ម៉ាញេស្យូម កាបូណាត) ដែលគេយកមកបាចលើដីកសិកម្ម ដើម្បីកាត់បន្ថយកម្រិតជាតិអាស៊ីត (ភាពជូរ) របស់ដី និងជួយបន្ថែមជីវជាតិកាល់ស្យូម និងម៉ាញេស្យូមដល់ដំណាំ។ | ដូចជាថ្នាំបន្សាបជាតិជូរក្នុងក្រពះ ដែលជួយកាត់បន្ថយជាតិអាស៊ីតក្នុងដី ដើម្បីឱ្យរុក្ខជាតិងាយស្រូបយកជីជាតិបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
