បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការស្រូបយកជាតិខ្លាញ់មិនបានពេញលេញ និងការខូចគុណភាពជាតិខ្លាញ់នៅក្នុងចំណី ដោយវាយតម្លៃពីឥទ្ធិពលនៃការប្រើប្រាស់សារធាតុបំបែកខ្លាញ់ពីខាងក្រៅទៅលើកូនជ្រូកផ្តាច់ដោះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់កូនជ្រូកផ្តាច់ដោះចំនួន ១.៨៨៥ ក្បាល ដោយបែងចែកជាក្រុមត្រួតពិនិត្យ និងក្រុមពិសោធន៍ដែលស៊ីចំណីលាយជាមួយសារធាតុបំបែកខ្លាញ់រយៈពេល ៥ សប្តាហ៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Diet (5% crude soybean oil without emulsifier) របបអាហារត្រួតពិនិត្យ (ប្រេងសណ្តែកសៀងឆៅ ៥% ដោយគ្មានសារធាតុបំបែកខ្លាញ់) |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងមិនតម្រូវឱ្យមានការចំណាយបន្ថែមលើការទិញសារធាតុបន្ថែមផ្សេងៗ។ ជាទម្រង់ស្តង់ដារដែលកសិដ្ឋានភាគច្រើនកំពុងប្រើប្រាស់។ | កូនជ្រូកមិនអាចស្រូបយកជាតិខ្លាញ់បានពេញលេញទេ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ថាមពល។ លើសពីនេះ ខ្លាញ់នៅក្នុងចំណីងាយនឹងខូចគុណភាព (Lipid oxidation) ជាពិសេសក្នុងអាកាសធាតុក្តៅសើម។ | កំណើនទម្ងន់មធ្យមប្រចាំថ្ងៃ (ADG) ទទួលបាន ៤៥៩ ក្រាម/ថ្ងៃ អត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ១.៣៥ និងកម្រិតអុកស៊ីតកម្មលីពីតខ្ពស់ (២.៩១ mg MDA/g នៅថ្ងៃទី៧)។ |
| Treatment Diet (5% crude soybean oil + 1% Bredol® emulsifier) របបអាហារពិសោធន៍ (ប្រេងសណ្តែកសៀងឆៅ ៥% លាយជាមួយសារធាតុបំបែកខ្លាញ់ Bredol®) |
ជួយបំបែកខ្លាញ់ឱ្យទៅជាភាគល្អិតតូចៗ (Micellar formation) ដែលសម្រួលដល់ការស្រូបយករបស់ពោះវៀនកូនជ្រូក។ វាជួយបង្កើតស្រទាប់ការពារកុំឱ្យខ្លាញ់ក្នុងចំណីឆាប់ខូចគុណភាព។ | ទាមទារការចំណាយបន្ថែមលើការទិញសារធាតុ Bredol® និងត្រូវមានម៉ាស៊ីនលាយចំណីដែលអាចច្របល់សារធាតុនេះឱ្យសព្វល្អជាមួយនឹងប្រេងមុនពេលលាយបញ្ចូលចំណី។ | កំណើនទម្ងន់មធ្យមកើនឡើងដល់ ៤៧៩ ក្រាម/ថ្ងៃ អត្រាបំប្លែងចំណីល្អជាងមុន (១.២៩) និងកាត់បន្ថយការខូចគុណភាពខ្លាញ់បានយ៉ាងច្រើន (២.១៩ mg MDA/g នៅថ្ងៃទី៧)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារនូវកសិដ្ឋានដែលមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពស្តង់ដារ សារធាតុបន្ថែមចំណី និងមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យគុណភាព។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងកសិដ្ឋានបង្កាត់ពូជជ្រូកស្តង់ដារ (PIC nucleus herd) នៅប្រទេសថៃ ដែលគ្មានការឆ្លងជំងឺ PRRS និង Mycoplasma។ ទិន្នន័យនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជាដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុក្តៅសើមដូចគ្នា ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពនៃសារធាតុបំបែកខ្លាញ់នេះអាចថយចុះប្រសិនបើវាត្រូវបានអនុវត្តនៅកសិដ្ឋានកម្ពុជាខ្នាតតូចដែលមិនមានជីវសុវត្ថិភាពល្អ។
ការប្រើប្រាស់សារធាតុបំបែកខ្លាញ់ក្នុងចំណីសត្វមានសក្តានុពលខ្ពស់ណាស់សម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាចំណីខូចគុណភាព។
ជារួម ការប្រើប្រាស់សារធាតុបំបែកខ្លាញ់ពីខាងក្រៅ គឺជាដំណោះស្រាយបច្ចេកទេសដ៏ត្រឹមត្រូវមួយក្នុងការកែលម្អផលិតភាពកូនជ្រូក និងរក្សាគុណភាពចំណីនៅក្នុងបរិបទអាកាសធាតុនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Exogenous emulsifier (សារធាតុបំបែកខ្លាញ់ពីខាងក្រៅ) | ជាសារធាតុបន្ថែមដែលគេលាយបញ្ចូលទៅក្នុងចំណីសត្វ (មិនមែនបង្កើតឡើងដោយរាងកាយសត្វដោយផ្ទាល់ទេ) ដើម្បីជួយបំបែកម៉ូលេគុលខ្លាញ់ធំៗឱ្យទៅជាភាគល្អិតតូចៗ ងាយស្រួលរលាយក្នុងទឹក និងជួយឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់សត្វអាចស្រូបយកជាតិខ្លាញ់បានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាសាប៊ូលាងចានដែលជួយបំបែកខ្លាញ់ជាប់ចានឱ្យរលាយក្នុងទឹកបានយ៉ាងងាយស្រួល។ |
| Lipid oxidation (អុកស៊ីតកម្មលីពីត / ការខូចគុណភាពខ្លាញ់) | ជាដំណើរការគីមីដែលអុកស៊ីហ្សែនមានប្រតិកម្មជាមួយនឹងជាតិខ្លាញ់នៅក្នុងចំណី ដែលបណ្តាលឱ្យខ្លាញ់នោះខូចគុណភាព ធុំក្លិនប្រេង (ឡើងប្រេង) និងបាត់បង់តម្លៃអាហារូបត្ថម្ភ ដែលអាចធ្វើឱ្យសត្វធ្លាក់ចុះការស៊ីចំណី និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ | ដូចជាដែកដែលត្រូវទឹកយូរហើយច្រេះ ឬប្រេងឆាដែលទុកចោលយូរហើយធុំក្លិនស្អុយប្រេង។ |
| Micellar formation (ការកកើតជាទម្រង់មីសែល) | ជាការប្រមូលផ្តុំនៃម៉ូលេគុលខ្លាញ់និងសារធាតុរំលាយខ្លាញ់ (ដូចជាទឹកប្រមាត់ ឬសារធាតុបំបែកខ្លាញ់) បង្កើតបានជាភាគល្អិតរាងស្វ៊ែរតូចៗហៅថា មីសែល (Micelles) ដែលអាចរំកិលខ្លួនក្នុងវត្ថុរាវនៃពោះវៀន ដើម្បីដឹកជញ្ជូនជាតិខ្លាញ់ទៅឱ្យកោសិកាពោះវៀនស្រូបយក។ | ដូចជាការវេចខ្ចប់ទំនិញ (ខ្លាញ់) ចូលក្នុងប្រអប់តូចៗ (មីសែល) ដើម្បីងាយស្រួលដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក។ |
| Average daily gain (កំណើនទម្ងន់មធ្យមប្រចាំថ្ងៃ) | ជារង្វាស់នៃអត្រាលូតលាស់របស់សត្វ ដែលគណនាដោយយកទម្ងន់សរុបដែលកើនឡើង ចែកនឹងចំនួនថ្ងៃនៃការចិញ្ចឹម ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើក្នុងមួយថ្ងៃសត្វអាចឡើងគីឡូបានប៉ុន្មានក្រាម។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់ក្មេងជារៀងរាល់ខែ ដើម្បីដឹងថាក្នុងមួយថ្ងៃក្មេងនោះលូតបានប៉ុន្មានមីលីម៉ែត្រ។ |
| Feed conversion ratio (អត្រាបំប្លែងចំណី) | ជាសូចនាករវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ចំណី ដោយគណនាថាតើសត្វត្រូវស៊ីចំណីប៉ុន្មានគីឡូក្រាម ទើបអាចបង្កើតបានសាច់ ឬទម្ងន់ ១ គីឡូក្រាម។ តួលេខ FCR កាន់តែទាប មានន័យថាចំណីនោះមានប្រសិទ្ធភាពកាន់តែខ្ពស់ និងចំណេញថ្លៃដើម។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើម៉ូតូមួយគ្រឿងចាក់សាំង ១ លីត្រ អាចជិះបានប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ។ |
| Thiobarbituric acid method (វិធីសាស្ត្រ Thiobarbituric Acid) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការខូចគុណភាពខ្លាញ់ (Lipid oxidation) នៅក្នុងចំណី ដោយធ្វើការវាស់បរិមាណសារធាតុដែលបញ្ចេញនៅពេលខ្លាញ់ខូចគុណភាព។ | ដូចជាការប្រើឧបករណ៍ផ្លុំវាស់ជាតិអាល់កុល ដើម្បីដឹងថាមនុស្សម្នាក់ស្រវឹងកម្រិតណា។ |
| Malonaldehyde (ម៉ាឡូណាល់ដេអ៊ីត) | ជាសមាសធាតុគីមីមួយប្រភេទដែលកើតឡើងជាលទ្ធផលចុងក្រោយនៅពេលដែលជាតិខ្លាញ់ (ជាពិសេសអាស៊ីតខ្លាញ់មិនឆ្អែត) រងនូវការខូចគុណភាពដោយអុកស៊ីតកម្ម។ គេវាស់កម្រិតសារធាតុនេះដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពឡើងប្រេង (រ៉ាន់ស៊ីត) នៃចំណីសត្វ។ | ដូចជាផ្សែងដែលហុយចេញពីភ្លើង គេប្រើផ្សែងនោះជាភស្តុតាងដើម្បីបញ្ជាក់ថាកំពុងមានភ្លើងឆេះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
