បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីតម្លៃថាមពលដែលអាចរំលាយបាននៃពោតដែលឆ្លងកាត់ការកៀបកម្ដៅ (Extruded Corn) និងផលប៉ះពាល់របស់វាទៅលើការលូតលាស់របស់កូនជ្រូកនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិក។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានបែងចែកជាពីរផ្នែក គឺការវាស់វែងតម្លៃថាមពលរំលាយអាហារដោយប្រើជ្រូកចំនួន ១២ក្បាល និងការសាកល្បងទៅលើការលូតលាស់ដោយប្រើកូនជ្រូកចំនួន ១៩២ក្បាល (ទម្ងន់មធ្យម ៧.៨ គីឡូក្រាម)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Ground corn diet (Mash form) ការប្រើប្រាស់ចំណីពោតកិនធម្មតា (ទម្រង់ម្សៅ) |
មានតម្លៃដើមទាបក្នុងការផលិត និងផ្តល់អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ (ADG) ព្រមទាំងផលធៀបបំប្លែងចំណី (FCR) ល្អប្រសើរ។ | មានតម្លៃថាមពលរំលាយអាហារ (Metabolizable energy) ទាបជាងពោតដែលឆ្លងកាត់ការកៀបកម្ដៅបន្តិច។ | អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ ៤៥៨.២៣ ក្រាម/ថ្ងៃ និងចំណាយ ១៦.៦៨ បាត ក្នុងកំណើនទម្ងន់ ១ គីឡូក្រាម។ |
| Extruded corn diet (Mash form) ការប្រើប្រាស់ចំណីពោតកៀបកម្ដៅ (ទម្រង់ម្សៅ) |
បង្កើនតម្លៃថាមពលរំលាយអាហារ (៣៦៥៣ kcal/kg) និងធ្វើឱ្យការរំលាយជាតិម្សៅបានកាន់តែល្អតាមរយៈការកើនឡើងនូវ Gelatinization។ | ចំណីមានដង់ស៊ីតេមាឌ (Bulk density) ទាបពេក ធ្វើឱ្យចំណីស្កុប សត្វស៊ីបានតិច នាំឱ្យកំណើនទម្ងន់ធ្លាក់ចុះ និងកើនឡើងតម្លៃចំណាយ។ | អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ ៤២៩.៨២ ក្រាម/ថ្ងៃ និងចំណាយ ១៩.១២ បាត ក្នុងកំណើនទម្ងន់ ១ គីឡូក្រាម (ថ្លៃជាងគេ និងលូតលាស់យឺតជាងគេ)។ |
| Broken rice diet (Mash form) ការប្រើប្រាស់ចំណីអង្ករចុង (ទម្រង់ម្សៅ) |
ផ្តល់អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ (ADG) ខ្ពស់ជាងគេ និងការរំលាយអាហារបានល្អ។ | តម្លៃវត្ថុធាតុដើម (អង្ករចុង) មានតម្លៃខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យការចំណាយលើចំណីសរុបកើនឡើង។ | អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ ៤៧៤.៥៨ ក្រាម/ថ្ងៃ និងចំណាយ ១៨.០១ បាត ក្នុងកំណើនទម្ងន់ ១ គីឡូក្រាម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការកែច្នៃពោតដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាកៀបកម្ដៅ (Extrusion) ទាមទារការវិនិយោគលើម៉ាស៊ីន និងចំណាយថាមពលអគ្គិសនីខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យថ្លៃដើមចំណីកើនឡើង។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (ខេត្តឈៀងរ៉ៃ និងសាកលវិទ្យាល័យកាសេតសាត) ដោយប្រើប្រាស់កូនជ្រូកកូនកាត់បីសាសន៍ និងការចិញ្ចឹមក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិក (សីតុណ្ហភាព ២២-៣៣°C)។ ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ ពូជជ្រូក និងវត្ថុធាតុដើម (ពោត អង្ករចុង) ស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសថៃ លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ និងអាចយកមកឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងល្អ។
ការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់វិស័យផលិតចំណីសត្វ និងការចិញ្ចឹមជ្រូកនៅកម្ពុជា ដើម្បីជៀសវាងការខាតបង់ថវិកាលើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាខុសទម្រង់។
សរុបមក សម្រាប់កសិដ្ឋានដែលប្រើប្រាស់ចំណីទម្រង់ម្សៅ (Mash diet) ការជ្រើសរើសពោតកិនធម្មតា គឺជាជម្រើសដែលចំណេញបំផុត ខណៈដែលបច្ចេកវិទ្យាកៀបកម្ដៅគួរប្រើលុះត្រាតែមានម៉ាស៊ីនផលិតជាចំណីគ្រាប់បន្ថែម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Extrusion (ការកៀបកម្ដៅ / ការចម្រាញ់កៀបកម្ដៅ) | ជាដំណើរការកែច្នៃចំណីសត្វដោយការរុញវត្ថុធាតុដើម (ដូចជាពោត) ឆ្លងកាត់រន្ធតូចៗក្រោមសម្ពាធ និងកម្ដៅខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យសាច់ចំណីឆ្អិន ផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត និងងាយស្រួលរំលាយ។ | ដូចជាការធ្វើនំបញ្ចុក ដែលគេច្របាច់ម្សៅតាមរន្ធតូចៗក្រោមសម្ពាធ ដើម្បីបញ្ចេញមកជាសរសៃឆ្អិនស្រាប់ និងងាយស្រួលញ៉ាំ។ |
| Metabolizable energy (ថាមពលរំលាយអាហារ / ថាមពលមេតាបូលីស) | ជាបរិមាណថាមពលសរុបដែលមាននៅក្នុងចំណីសត្វ ដែលរាងកាយសត្វអាចស្រូបយកទៅប្រើប្រាស់បានជាក់ស្តែងសម្រាប់ការលូតលាស់ បន្ទាប់ពីដកចេញនូវថាមពលដែលបាត់បង់តាមរយៈលាមក និងទឹកនោម។ | ដូចជាប្រាក់ខែសុទ្ធដែលយើងទទួលបាន (Net Income) បន្ទាប់ពីកាត់ពន្ធ និងចំណាយផ្សេងៗរួចរាល់ ដែលយើងអាចយកទៅចាយវាយបានពិតប្រាកដ។ |
| Feed conversion ratio / FCR (ផលធៀបបំប្លែងចំណី) | ជាសូចនាករវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ចំណី ដោយប្រៀបធៀបបរិមាណចំណីដែលសត្វស៊ី ទៅនឹងបរិមាណទម្ងន់ដែលសត្វកើនឡើង។ តួលេខ FCR កាន់តែតូច មានន័យថាសត្វស៊ីចំណីតិចតែកើនទម្ងន់ច្រើន ដែលផ្តល់ផលចំណេញខ្ពស់។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើម៉ូតូមួយគ្រឿងស៊ីសាំងប៉ុន្មានលីត្រ ទើបអាចជិះបានចម្ងាយ ១០០ គីឡូម៉ែត្រ (សាំងតិច ចម្ងាយឆ្ងាយ គឺម៉ាស៊ីនល្អ)។ |
| Gelatinization (ការកកើតជាជែល / ការធ្វើឱ្យខាប់នៃជាតិម្សៅ) | ជាដំណើរការដែលគ្រាប់ម្សៅ (Starch granules) ស្រូបយកទឹក និងរីកមាឌរហូតដល់បែកធ្លាយ នៅពេលត្រូវកម្ដៅក្នុងកំឡុងពេល Extrusion ដែលធ្វើឱ្យអង់ស៊ីមក្នុងក្រពះសត្វងាយស្រួលចូលទៅបំបែកនិងរំលាយវា។ | ដូចជាការដាំបបរ ដែលគ្រាប់អង្ករត្រូវកម្ដៅនិងទឹក រួចរីកបែកធ្លាយប្រែជាខាប់ និងងាយស្រួលរំលាយជាងការញ៉ាំអង្ករឆៅ។ |
| Mash diet (ចំណីទម្រង់ម្សៅ) | ជាប្រភេទចំណីសត្វដែលត្រូវបានកិនបំបែកវត្ថុធាតុដើមជាទម្រង់ម្សៅម៉ត់រួចលាយបញ្ចូលគ្នា ដោយមិនបានឆ្លងកាត់ការកៀបសង្កត់ឱ្យទៅជាទម្រង់គ្រាប់ (Pellet) នោះទេ។ វាមានតម្លៃថោកក្នុងការផលិត តែអាចធ្វើឱ្យសត្វស៊ីជ្រុះច្រើន និងងាយរាយប៉ាយ។ | ដូចជាម្សៅទឹកដោះគោ ឬម្សៅកាហ្វេ ដែលគេកិនលាយបញ្ចូលគ្នាជាទម្រង់ម៉ត់ មិនមែនជាទម្រង់គ្រាប់ដុំៗនោះទេ។ |
| Bulk density (ដង់ស៊ីតេមាឌ / ម៉ាសមាឌ) | ជារង្វាស់នៃម៉ាសរបស់វត្ថុធាតុ (ដូចជាចំណីសត្វ) ក្នុងមួយឯកតាមាឌ ដែលបង្ហាញថាចំណីនោះហាប់ណែន ឬស្កុប។ ចំណីដែលមានដង់ស៊ីតេមាឌទាប (ស្កុបពេក) ធ្វើឱ្យសត្វស៊ីឆ្អែតលឿន តែមិនទទួលបានបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបរវាងសំឡីមួយគីឡូក្រាម (ស្កុប និងត្រូវការបាវធំដើម្បីដាក់) និងដែកមួយគីឡូក្រាម (ហាប់ណែន និងតូច)។ |
| Isocaloric and isonitrogenous (បរិមាណថាមពលនិងប្រូតេអ៊ីនស្មើគ្នា) | ជាការរៀបចំរូបមន្តចំណីសាកល្បងផ្សេងៗគ្នាឱ្យមានកម្រិតថាមពល (Isocaloric) និងកម្រិតប្រូតេអ៊ីនឬអាសូត (Isonitrogenous) ស្មើគ្នា ដើម្បីធានាថាការសាកល្បងទទួលបានលទ្ធផលដោយសារប្រភេទវត្ថុធាតុដើម មិនមែនដោយសារភាពខុសគ្នានៃកម្រិតជីវជាតិទាំងពីរនេះទេ។ | ដូចជាការប្រកួតកីឡាប្រដាល់ដែលគេតម្រូវឱ្យកីឡាករមានទម្ងន់ស្មើគ្នា ដើម្បីប្រកួតប្រជែងរកអ្នកដែលមានបច្ចេកទេសពិតប្រាកដ ដោយយុត្តិធម៌។ |
| Average daily weight gain / ADG (អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ) | ជារង្វាស់នៃការលូតលាស់របស់សត្វ ដោយគណនាជាមធ្យមថាតើសត្វកើនទម្ងន់ប៉ុន្មានក្រាម ឬគីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ ក្នុងកំឡុងពេលនៃការផ្តល់ចំណីសាកល្បង។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់ក្មេងជារៀងរាល់ខែ ដើម្បីគណនាថាក្នុងមួយថ្ងៃៗក្មេងនោះលូតបានប៉ុន្មានមិល្លីម៉ែត្រ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
