បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតអុសសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងវាយតម្លៃពីលទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃការផលិតអុសខ្នាតតូច តាមរយៈការកាប់រំលោះដើមឈើ (Thinning) នៅក្នុងចម្ការ Eucalyptus camaldulensis។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់ឡូតិ៍ពិសោធន៍លើចម្ការឈើអាយុ ៣ឆ្នាំ ជាមួយនឹងគម្លាតដាំដុះខុសៗគ្នា រួមមានការវាស់វែងជីវម៉ាស និងការលូតលាស់របស់ពន្លកក្រោយការកាប់រំលោះ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Unthinned Control Plots (1x1m, 1x2m, 2x2m) ការរក្សាទុកដើមឈើដោយមិនកាប់រំលោះ (ឡូតិ៍ត្រួតពិនិត្យ) |
ផ្តល់ទិន្នផលជីវម៉ាសសរុបខ្ពស់បំផុត (ជាពិសេសនៅគម្លាត 1x2m) ក្នុងរយៈពេល ៣ ទៅ ៤ឆ្នាំ ដោយមិនត្រូវការកម្លាំងពលកម្មក្នុងការកាប់រំលោះ។ | ដើមឈើប្រកួតប្រជែងគ្នាងាប់នៅពេលធំឡើង ហើយម្ចាស់ចម្ការមិនទទួលបានប្រាក់ចំណូលបណ្តោះអាសន្នពីការលក់អុសឡើយ។ | ជីវម៉ាសសរុបនៃដើមឈើមានកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងឡូតិ៍ដែលមិនមានការកាប់រំលោះ (Control Plot 1x2m)។ |
| Thinning from 1x1m to 1x2m Spacing ការកាប់រំលោះដើមពីគម្លាត 1x1m ទៅ 1x2m |
ទទួលបានបរិមាណអុស និងប្រាក់ចំណូលខ្ពស់បំផុត។ អត្រានៃការកើនឡើងជីវម៉ាសថ្មី និងអត្រារស់រានមានជីវិតរបស់ពន្លក (Coppice) មានកម្រិតខ្ពស់។ | ត្រូវការកម្លាំងពលកម្មច្រើនជាងគេក្នុងការកាប់រំលោះ កាត់មែក និងចងបាច់អុសខ្នាតតូច។ | នៅឆ្នាំទី៤ ទទួលបានទិន្នផលអុស ៤០.៨៥៩ បាច់/ហិកតា ដែលស្មើនឹងប្រាក់ចំណូលប៉ាន់ស្មាន ៦.៥៣៧,៤៤ បាត/រ៉ៃ។ |
| Thinning from 1x2m to 2x2m Spacing ការកាប់រំលោះដើមពីគម្លាត 1x2m ទៅ 2x2m |
ដើមឈើដែលនៅសល់មានទំហំធំ និងមានចន្លោះលូតលាស់ទូលាយ។ គល់ឈើធំៗអាចបែកពន្លកបានល្អជាង។ | បរិមាណទិន្នផលអុសសរុប និងប្រាក់ចំណូលទទួលបានទាបជាងការកាប់រំលោះពីគម្លាត 1x1m។ | នៅឆ្នាំទី៤ ទទួលបានទិន្នផលអុស ២៥.០២០ បាច់/ហិកតា ដែលស្មើនឹងប្រាក់ចំណូលប៉ាន់ស្មាន ៤.០០៣,២១ បាត/រ៉ៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានឧបករណ៍វាស់វែងរុក្ខកម្មជាមូលដ្ឋាន កម្លាំងពលកម្មចុះវាល និងទីតាំងដីពិសោធន៍ដែលមានការគ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅស្ថានីយពិសោធន៍ព្រៃឈើក្នុងខេត្តរាជបុរី ប្រទេសថៃ ដែលមានលក្ខខណ្ឌដី និងបរិស្ថានជាក់លាក់ (ជាប្រភេទដីខ្សាច់កម្រិតជីវជាតិទាប)។ ទោះបីជាអាកាសធាតុស្រដៀងនឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែលទ្ធផលទិន្នផលអាចនឹងប្រែប្រួល ប្រសិនបើយកមកអនុវត្តនៅតំបន់ដីក្រហម ឬតំបន់ដែលមានរបាយទឹកភ្លៀងខុសគ្នា។ ការយល់ដឹងពីគម្លាតទិន្នន័យនេះជួយឱ្យកម្ពុជាអាចកែតម្រូវការរំពឹងទុកលើទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចបានកាន់តែសុក្រឹត។
វិធីសាស្ត្រនៃការកាប់រំលោះដើមឈើដើម្បីផលិតអុសខ្នាតតូច គឺមានសក្តានុពលខ្លាំងក្នុងការអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលនៅតែពឹងផ្អែកខ្លាំងលើអុសជាប្រភពថាមពល។
សរុបមក ការណែនាំបច្ចេកទេសនេះដល់កសិករ និងម្ចាស់ចម្ការឈើនៅកម្ពុជា មិនត្រឹមតែជួយបង្កើនប្រាក់ចំណូលបន្ថែមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងលើកកម្ពស់សន្តិសុខថាមពលជីវម៉ាសប្រកបដោយនិរន្តរភាពផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Thinning (ការកាប់រំលោះដើម / ការកាត់សาง) | គឺជាដំណើរការក្នុងវិស័យរុក្ខកម្មដែលគេកាប់ដើមឈើមួយចំនួនចេញពីចម្ការ ដើម្បីបន្ថយភាពកកកុញ និងផ្តល់ចន្លោះ ព្រមទាំងពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់ដល់ដើមឈើដែលនៅសល់ឱ្យលូតលាស់បានល្អជាងមុន។ | ដូចជាការដកកូនរុក្ខជាតិ ឬស្មៅចេញខ្លះពីរងដាំបន្លែដែលដុះញឹកពេក ដើម្បីឲ្យបន្លែដែលនៅសល់មានកន្លែងលូតលាស់បានធំល្អ។ |
| Eucalyptus camaldulensis (ដើមប្រេងខ្យល់ / យូកាលីបទុស) | ជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលដុះលូតលាស់លឿន ធន់នឹងភាពរាំងស្ងួត និងជាទូទៅត្រូវបានគេដាំជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់យកឈើ អុស ផលិតក្រដាស ឬប្រេង។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ គេសិក្សាពីការដាំវាដើម្បីផលិតអុសខ្នាតតូច។ | គឺជាពូជឈើប្រេងខ្យល់ម្យ៉ាងដែលគេចូលចិត្តដាំនៅតាមចម្ការ ព្រោះវាធំលឿននិងងាយស្រួលថែទាំ។ |
| Allometric relation (ទំនាក់ទំនងអាឡូម៉េទ្រីក) | ជាវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាក្នុងការប៉ាន់ស្មានទំហំ ទម្ងន់ ឬជីវម៉ាសនៃផ្នែកណាមួយរបស់រុក្ខជាតិ (ដូចជាទម្ងន់ឈើ ឬស្លឹក) ដោយផ្អែកលើការវាស់វែងផ្នែកដែលងាយស្រួលវាស់ជាង (ដូចជាអង្កត់ផ្ចិតគល់ និងកម្ពស់ដើម) ដោយប្រើរូបមន្តសមីការ។ | ដូចជាការទស្សន៍ទាយទម្ងន់របស់មនុស្សម្នាក់ ដោយគ្រាន់តែដឹងពីកម្ពស់ និងទំហំចង្កេះរបស់គាត់តាមរយៈរូបមន្ត ដោយមិនបាច់ឲ្យគាត់ឡើងជញ្ជីងថ្លឹងផ្ទាល់។ |
| Biomass (ជីវម៉ាស / មวลជីវភាព) | ជាបរិមាណសរុបនៃវត្ថុធាតុសរីរាង្គរបស់រុក្ខជាតិ (រួមមានដើម មែក ស្លឹក និងឫស) ដែលត្រូវបានវាស់ជាទម្ងន់ស្ងួត (Dry matter) ក្នុងមួយឯកតាផ្ទៃដី។ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីវាយតម្លៃទិន្នផលថាមពល ឬឈើដែលអាចទាញយកបាន។ | គឺជាទម្ងន់សរុបរបស់ដើមឈើទាំងមូលនៅពេលដែលគេកាប់វាហើយសម្ងួតជាតិទឹកចេញអស់។ |
| Coppice / Sprout (ពន្លក / ការបែកពន្លកពីគល់) | ជាការពន្លកឡើងវិញនៃដើមឈើថ្មីៗចេញពីគល់ចាស់ដែលត្រូវបានគេកាប់រួច ដែលជាយន្តការបន្តពូជតាមបែបលូតលាស់ និងជាប្រភពនៃទិន្នផលឈើ ឬអុសសម្រាប់ជុំបន្ទាប់ដោយមិនចាំបាច់ដាំកូនឈើថ្មី។ | ដូចជាការលូតលាស់ត្រួយថ្មីចេញពីគល់ដើមចេក ឬគល់ឫស្សី បន្ទាប់ពីយើងកាប់ដើមចាស់យកទៅប្រើប្រាស់រួច។ |
| Current annual increment (កំណើនប្រចាំឆ្នាំបច្ចុប្បន្ន) | ជាអត្រានៃការកើនឡើងនូវទំហំ កម្ពស់ ឬជីវម៉ាសរបស់ដើមឈើ ឬចម្ការឈើ ក្នុងកំឡុងពេលមួយឆ្នាំជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីតាមដានល្បឿននៃការលូតលាស់របស់វា។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់ក្មេងនៅរៀងរាល់ថ្ងៃកំណើត ដើម្បីដឹងថាក្នុងឆ្នាំនេះគាត់លូតកម្ពស់បានប៉ុន្មានសង់ទីម៉ែត្រ។ |
| Turn over period (រយៈពេលបង្វិលជុំ / រយៈពេលជំនួស) | ជារយៈពេលដែលដើមឈើ ឬពន្លកថ្មីត្រូវការ ដើម្បីលូតលាស់ និងបង្កើតជីវម៉ាសឡើងវិញ ឲ្យមានបរិមាណស្មើនឹងបរិមាណជីវម៉ាសនៃដើមឈើដែលត្រូវបានគេកាប់ចេញកាលពីពេលមុន។ | ដូចជារយៈពេលដែលអ្នកត្រូវរង់ចាំសន្សំប្រាក់ ដើម្បីឲ្យបានចំនួនស្មើនឹងប្រាក់ដែលអ្នកទើបតែបានចំណាយទិញទូរស័ព្ទថ្មីមួយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
