បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីការអនុវត្ត និងវាយតម្លៃលើគោលនយោបាយរបស់គណៈកម្មាធិការបក្សទីក្រុងហាណូយ ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ ឆ្លើយតបទៅនឹងការរួមតូចនៃផ្ទៃដីកសិកម្ម និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ២០១៥ ដល់២០២០។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រប្រវត្តិសាស្ត្រ និងតក្កវិជ្ជា រួមផ្សំជាមួយវិធីសាស្ត្រសំយោគ ស្ថិតិ និងការប្រៀបធៀប ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យកសិកម្ម និងគោលនយោបាយ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Agriculture ផលិតកម្មកសិកម្មប្រពៃណី |
ងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់កសិករខ្នាតតូចដែលមិនមានទុនច្រើន។ មិនទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ស្មុគស្មាញ។ | ទិន្នផលទាប និងងាយរងគ្រោះដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ ខ្វះការតភ្ជាប់ទីផ្សារ និងមិនធានាបាននូវស្តង់ដារសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ។ | ផលិតភាព និងតម្លៃបន្ថែមក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មមានកម្រិតទាប។ |
| High-Tech Application Agriculture កសិកម្មប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ |
ផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ ធានាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងធន់នឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ បង្កើតតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់នៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម។ | ទាមទារទុនវិនិយោគច្រើន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប និងធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញខ្ពស់។ កសិករខ្នាតតូចពិបាកក្នុងការចាប់ផ្តើមបើគ្មានការគាំទ្រពីរដ្ឋ។ | សម្រេចបានតម្លៃផលិតកម្ម ២៨០លានដុង/ហិកតា និងមានអត្រាលើសពី ៣០% នៃតម្លៃកសិកម្មសរុបប្រចាំទីក្រុង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនទាំងលើធនធានហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។
ការសិក្សានេះផ្តោតសំខាន់តែលើទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ២០១៥-២០២០ ដែលជាតំបន់មានការគាំទ្រគោលនយោបាយខ្លាំង និងមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍ស្រាប់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ជាគំរូ ប៉ុន្តែលទ្ធផលជាក់ស្តែងអាចមានភាពខុសគ្នា ដោយសារកម្ពុជានៅខ្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជនបទ ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងកង្វះទុនវិនិយោគសម្រាប់កសិករខ្នាតតូច។
គោលនយោបាយជំរុញកសិកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀង និងបង្កើនការនាំចេញ។
ការរៀបចំគោលនយោបាយគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងការលើកទឹកចិត្តដល់ការស្រាវជ្រាវកសិកម្មទំនើប គឺជាជំហានចាំបាច់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទៅរកកសិកម្មតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| High-tech agriculture | ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាទំនើប (ដូចជាប្រព័ន្ធស្រោចស្រពស្វ័យប្រវត្តិ ផ្ទះកញ្ចក់ និងការគ្រប់គ្រងអាកាសធាតុ) ទៅក្នុងផលិតកម្មកសិកម្ម ដើម្បីបង្កើនទិន្នផល គុណភាព និងធានានូវការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ | ដូចជាការបំពាក់ "ខួរក្បាលឆ្លាតវៃ" ដល់កសិដ្ឋាន ដើម្បីឱ្យវាដឹងពីពេលណាត្រូវស្រោចទឹក ឬដាក់ជីដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ |
| Agricultural restructuring | ការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ ឬសមាមាត្រនៃវិស័យកសិកម្ម ឧទាហរណ៍ ការកាត់បន្ថយការដាំដុះដំណាំប្រពៃណីដែលផ្តល់ចំណូលទាប ហើយងាកមកបង្កើនការចិញ្ចឹមសត្វ ឬដំណាំសាកវប្បកម្មដែលមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់វិញ។ | ដូចជាការរៀបចំបញ្ជីមុខម្ហូបក្នុងភោជនីយដ្ឋានឡើងវិញ ដោយដកមុខម្ហូបដែលលក់មិនសូវដាច់ចេញ ហើយបន្ថែមមុខម្ហូបថ្លៃៗដែលអតិថិជនចង់បានច្រើន។ |
| Value chain | ដំណើរការតភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ចាប់តាំងពីការផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើម ការដាំដុះ ការប្រមូលផល ការកែច្នៃ ការវេចខ្ចប់ រហូតដល់ការនាំយកផលិតផលសម្រេចទៅដល់ទីផ្សារអ្នកបរិភោគ។ | ដូចជាការបញ្ជូនដំបងតៗគ្នាក្នុងការរត់ប្រណាំងបណ្តាក់ ដែលគ្រប់ដំណាក់កាលត្រូវតែរលូនទើបទទួលបានជោគជ័យ។ |
| Commodity production | ការផលិតកសិផលក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ មានលក្ខណៈប្រមូលផ្តុំ និងមានស្តង់ដារច្បាស់លាស់ ក្នុងគោលបំណងយកទៅលក់នៅលើទីផ្សារដើម្បីប្រាក់ចំណេញ មិនមែនសម្រាប់តែហូបចុកក្នុងគ្រួសារនោះទេ។ | ដូចជាការបើករោងចក្រដុតនំប៉័ងដើម្បីលក់ចែកចាយទូទាំងទីក្រុង មិនមែនគ្រាន់តែដុតនំនៅក្នុងផ្ទះបាយដើម្បីញ៉ាំខ្លួនឯងនោះទេ។ |
| Specialized farming | ការកំណត់និងរៀបចំតំបន់ដីធំទូលាយមួយ ដើម្បីធ្វើការដាំដុះដំណាំតែមួយមុខ ឬចិញ្ចឹមសត្វតែមួយប្រភេទ ដែលងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេស និងសម្រួលដល់ការប្រមូលទិញ។ | ដូចជាការរៀបចំតំបន់រោងចក្រកាត់ដេរឱ្យនៅម្តុំគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការដឹកជញ្ជូននិងគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល។ |
| OCOP (One Commune One Product) | កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចតំបន់ជនបទ ដែលជម្រុញនិងគាំទ្រឱ្យឃុំនីមួយៗ បង្កើតផលិតផលកសិកម្ម ឬសិប្បកម្មប្រចាំតំបន់របស់ខ្លួន ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងមានម៉ាកយីហោត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការប្រកួតប្រជែង "ទេពកោសល្យប្រចាំភូមិ" ដែលភូមិនីមួយៗត្រូវយកផលិតផលដែលខ្លួនធ្វើបានល្អជាងគេបំផុតមកបង្ហាញនិងលក់។ |
| Hydroponics | បច្ចេកទេសកសិកម្មទំនើបក្នុងការដាំដុះរុក្ខជាតិដោយមិនប្រើប្រាស់ដី ប៉ុន្តែជំនួសមកវិញដោយការប្រើប្រាស់ទឹកដែលបានលាយបញ្ចូលនូវសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់គ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីឱ្យរុក្ខជាតិលូតលាស់។ | ដូចជាការបញ្ចូនវីតាមីនផ្ទាល់ទៅក្នុងសរសៃឈាម ជំនួសឱ្យការញ៉ាំអាហារតាមមាត់ធម្មតា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
