បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកើនឡើងបរិមាណអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី (Free Fatty Acid - FFA) នៅក្នុងគ្រាប់ និងប្រេងនៃរុក្ខជាតិ Jatropha curcas ក្នុងកំឡុងពេលស្តុកទុក ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការផលិតជីវម៉ាស៊ូត (Biodiesel)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រៀបធៀបគ្រាប់ពូជដែលប្រមូលផលនៅដំណាក់កាលទុំពីរផ្សេងគ្នា (ផ្លែពណ៌លឿង និងពណ៌ខ្មៅ) រួចធ្វើតេស្តការស្តុកទុកនៅសីតុណ្ហភាពខុសៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Storage of Yellow-Fruit Oil ការស្តុកទុកប្រេងដែលចម្រាញ់ពីផ្លែពណ៌លឿង |
មានស្ថេរភាពខ្ពស់ក្នុងការស្តុកទុក ដោយបរិមាណអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី (FFA) មិនមានការកើនឡើងច្រើននោះទេ ទោះបីជានៅសីតុណ្ហភាពខុសគ្នាក៏ដោយ។ | ទាមទារឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការប្រមូលផលមុនពេលផ្លែទុំជោរ (ពណ៌ខ្មៅ) ដែលអាចត្រូវការការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់របស់កសិករ។ | បរិមាណ FFA នៅក្នុងប្រេងផ្លែពណ៌លឿងរក្សាបានក្រោម ១% (ស្តង់ដារសម្រាប់ធ្វើជីវម៉ាស៊ូត) ក្នុងរយៈពេលលើសពី ៤ខែ នៅគ្រប់សីតុណ្ហភាព (៤, ៣៧ និង ៥០ អង្សាសេ)។ |
| Storage of Black-Fruit Oil (Unsettled) ការស្តុកទុកប្រេងដែលចម្រាញ់ពីផ្លែពណ៌ខ្មៅ (មិនបានរំងាស់) |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលផល ដោយសារកសិករភាគច្រើនតែងតែរង់ចាំឱ្យផ្លែទុំពណ៌ខ្មៅនិងជ្រុះ។ | មានសកម្មភាពអង់ស៊ីម Lipase ខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី (FFA) កើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ធ្វើឱ្យខូចគុណភាពប្រេងក្នុងការផលិតជីវម៉ាស៊ូត។ | បរិមាណ FFA កើនឡើងយ៉ាងលឿនពី ០.៩០% ទៅដល់ ១.៧២% - ៣.៣៧% ត្រឹមរយៈពេល ៦ខែ ដែលធ្វើឱ្យវាមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់បាន។ |
| Storage of Black-Fruit Oil (Settled at 4°C) ការស្តុកទុកប្រេងដែលចម្រាញ់ពីផ្លែពណ៌ខ្មៅ (បានរំងាស់នៅ ៤°C) |
ការរំងាស់កាកសំណល់ចេញមុននឹងស្តុកទុក ជួយកាត់បន្ថយសកម្មភាពអង់ស៊ីម Lipase និងពន្យារអាយុកាលប្រេងបានយូរជាងមុន។ | ត្រូវការពេលវេលាបន្ថែម (១ខែ) និងឧបករណ៍រក្សាសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ (៤°C) សម្រាប់រំងាស់កាកសំណល់ ដែលបង្កើនការចំណាយ។ | ប្រេងផ្លែពណ៌ខ្មៅអាចរក្សាទុកបានរយៈពេល ៤ខែ នៅសីតុណ្ហភាព ៤ និង ៣៧ អង្សាសេ ដោយមាន FFA មិនលើសពី ១%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តតាមការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍កសិ-ឧស្សាហកម្មសម្រាប់ការចម្រាញ់ប្រេង និងបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍គីមីមូលដ្ឋានសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យគុណភាព។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (ខេត្តមុកដាហាន សាទុន និងសុរិន្ទ) ដោយប្រើប្រាស់ពូជ Jatropha curcas ក្នុងស្រុក។ ដោយសារប្រទេសថៃមានអាកាសធាតុត្រូពិច និងស្ថានភាពដីស្រដៀងគ្នាយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅក្នុងបរិបទកសិកម្មកម្ពុជាបាន។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងសម្រាប់វិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញ និងសហគមន៍កសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ប្រមូលផលពីផ្លែពណ៌ខ្មៅមកផ្លែពណ៌លឿង និងការអនុវត្តបច្ចេកទេសស្តុកទុកត្រឹមត្រូវ នឹងធ្វើឱ្យគម្រោងជីវម៉ាស៊ូតពី Jatropha នៅកម្ពុជាមាននិរន្តរភាព និងប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Free Fatty Acid (FFA) (អាស៊ីតខ្លាញ់សេរី) | ជាប្រភេទអាស៊ីតដែលបំបែកចេញពីម៉ូលេគុលខ្លាញ់ធំៗ (Triacylglycerol) តាមរយៈប្រតិកម្មគីមី ឬសកម្មភាពអង់ស៊ីមក្នុងកំឡុងពេលស្តុកទុកប្រេងមិនបានល្អ។ កម្រិត FFA កាន់តែខ្ពស់ ធ្វើឱ្យប្រេងកាន់តែខូចគុណភាព និងបង្កការលំបាកក្នុងការកែច្នៃទៅជាជីវម៉ាស៊ូត ដោយសារវាធ្វើប្រតិកម្មបង្កើតជាសាប៊ូជំនួសវិញ។ | ដូចជាច្រេះដែលស៊ីដែកអញ្ចឹង ពេលវាមានកាន់តែច្រើននៅក្នុងប្រេង វាធ្វើឱ្យប្រេងនោះខូចគុណភាព និងមិនស័ក្តិសមសម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់។ |
| Transesterification (ប្រតិកម្មត្រង់អេស្តេរកម្ម) | ជាដំណើរការគីមីដែលគេប្រើដើម្បីបំប្លែងប្រេងរុក្ខជាតិ ឬខ្លាញ់សត្វ ឱ្យទៅជាជីវម៉ាស៊ូត (Biodiesel) ដោយមានការចូលរួមពីអាល់កុល (ដូចជាមេតាណុល) និងសារធាតុពន្លឿនប្រតិកម្ម (Catalyst) ដើម្បីបំបែកម៉ូលេគុលខ្លាញ់។ | ប្រៀបដូចជាការយកទឹកអំពៅទៅចម្រាញ់និងលាយគ្រឿងផ្សំតាមរូបមន្ត ដើម្បីប្រែក្លាយវាទៅជាស្ករសដែលអាចប្រើការបាន។ |
| Lipase (អង់ស៊ីមលីប៉ាស) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមម្យ៉ាងដែលមាននៅក្នុងគ្រាប់រុក្ខជាតិ ដែលមានតួនាទីពន្លឿនប្រតិកម្មបំបែកម៉ូលេគុលខ្លាញ់ (Triacylglycerol) ទៅជាគ្លីសេរ៉ុល និងអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី ដើម្បីទាញយកថាមពល ជាពិសេសនៅពេលគ្រាប់ចាប់ផ្តើមដុះពន្លក។ | ប្រៀបដូចជាកន្ត្រៃតូចៗនៅក្នុងគ្រាប់រុក្ខជាតិ ដែលចាំតែកាត់ផ្តាច់ម៉ូលេគុលខ្លាញ់ធំៗឱ្យទៅជាបំណែកតូចៗ។ |
| Triacylglycerol (ទ្រីអាស៊ីលគ្លីសេរ៉ុល) | ជាទម្រង់ដើម និងចម្បងនៃម៉ូលេគុលខ្លាញ់ ឬប្រេងដែលមាននៅក្នុងគ្រាប់រុក្ខជាតិ និងសត្វ ដែលត្រូវបំបែកតាមរយៈប្រតិកម្មគីមីដើម្បីយកទៅផលិតជាជីវម៉ាស៊ូត។ | ប្រៀបដូចជាដុំឥដ្ឋធំមួយដែលផ្សំឡើងពីដុំឥដ្ឋតូចៗបីដុំ (អាស៊ីតខ្លាញ់) តភ្ជាប់គ្នាដោយស៊ីម៉ងត៍ (គ្លីសេរ៉ុល)។ |
| Physiological maturity (ភាពចាស់ពេញវ័យខាងសរីរវិទ្យា) | ជាដំណាក់កាលដែលគ្រាប់រុក្ខជាតិលូតលាស់ពេញលេញ និងមានទម្ងន់ស្ងួតអតិបរមា (ក្នុងអត្ថបទនេះគឺសំដៅលើដំណាក់កាលផ្លែពណ៌លឿង) ប៉ុន្តែវាមិនទាន់ទុំជោរ ឬស្ងួតល្អសម្រាប់ការប្រមូលផលនៅឡើយទេ។ | ប្រៀបដូចជាផ្លែស្វាយដែលចាស់ពេញវ័យមានសាច់ឡើងលឿង អាចយកមកបន្ទុំបាន តែវាមិនទាន់ទុំជ្រុះពីដើមដោយខ្លួនឯង។ |
| Settling (ការរំងាស់ ឬការទុកឱ្យរងថ្លា) | ជាបច្ចេកទេសរក្សាទុកប្រេងដែលទើបនឹងគាបរួចឱ្យនៅស្ងៀមក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ ដើម្បីឱ្យកាកសំណល់រឹង និងជាតិទឹកដែលមានផ្ទុកអង់ស៊ីម ធ្លាក់ចុះទៅបាត ដែលជួយកាត់បន្ថយការខូចគុណភាពប្រេង។ | ប្រៀបដូចជាការទុកទឹកល្អក់ឱ្យនៅស្ងៀមមួយកន្លែង ដើម្បីឱ្យកករធ្លាក់ចុះទៅបាត រួចយើងដងយកតែទឹកថ្លានៅខាងលើមកប្រើ។ |
| Oxidation (អុកស៊ីតកម្ម) | ជាប្រតិកម្មគីមីដែលកើតឡើងនៅពេលប្រេងប៉ះជាមួយនឹងអុកស៊ីហ្សែនក្នុងបរិយាកាស ឬរងឥទ្ធិពលពីសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ដែលបណ្តាលឱ្យប្រេងខូចគុណភាព មានក្លិនអាក្រក់ និងដាច់ចំណងម៉ូលេគុលទៅជាអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី។ | ប្រៀបដូចជាផ្លែប៉ោមដែលចិតសំបករួចទុកចោល វានឹងប្រែពណ៌ទៅជាក្រហមជាំដោយសារប៉ះនឹងខ្យល់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
