បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាការបែងចែកដីកសិកម្មតូចៗ និងដាច់ពីគ្នា (Land fragmentation) នៅក្នុងខេត្ត Nam Dinh ដែលជាឧបសគ្គដល់ការធ្វើមេកានីយកម្ម និងការបង្កើនផលិតភាពកសិកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ និងការស្ទង់មតិផ្ទាល់ទៅលើគ្រួសារកសិករចំនួន ៩១៤ គ្រួសារនៅក្នុងស្រុកចំនួនបី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pre-Consolidation (Baseline) ស្ថានភាពមុនការបង្រួបបង្រួមដីធ្លី (ស្ថានភាពដើម) |
មិនមានការបាត់បង់ដីធ្លីសម្រាប់ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ។ កសិករមានភាពស៊ាំជាមួយនឹងទីតាំងដីកសិកម្មជាលក្ខណៈប្រពៃណីរបស់ពួកគេ។ | ដីមានការបែងចែកជាកង់ៗតូចៗច្រើន (Manh mún) ដែលធ្វើឲ្យពិបាកក្នុងការធ្វើមេកានីយកម្ម។ ចំណាយពេលវេលា និងថ្លៃដើមផលិតកម្មខ្ពស់ដោយសារការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ក្បាលដីច្រើន។ | គ្រួសារនីមួយៗមានក្បាលដីជាមធ្យម ៤,០ ក្បាលដី ហើយទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចមានកម្រិតទាប។ |
| Post-Consolidation Intervention ការអនុវត្តការបង្រួបបង្រួមដីធ្លី (Dồn điền đổi thửa) |
សម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រកសិកម្ម និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រទំនើប។ បង្កើនប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ច និងជួយសន្សំសំចៃពេលវេលាព្រមទាំងកម្លាំងពលកម្ម (៩៨,១៤% នៃប្រជាជនគាំទ្រ)។ | មានភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីថ្មី (១០០% នៃអ្នកឆ្លើយតបត្អូញត្អែរ)។ ទំហំដីបង្កបង្កើនផលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋថយចុះបន្តិចបន្តួចដោយសារការបរិច្ចាគដីសម្រាប់ធ្វើផ្លូវ និងប្រឡាយ។ | ក្បាលដីត្រូវបានកាត់បន្ថយមកត្រឹមជាមធ្យម ២,០ ក្បាលដីក្នុងមួយគ្រួសារ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនូវប្រសិទ្ធភាពចំណាយ (HQĐV = ២,០៤ សម្រាប់ដំឡូងជ្វា)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគម្រោងបង្រួបបង្រួមដីធ្លីនេះទាមទារនូវធនធានហិរញ្ញវត្ថុ ការចូលរួមបរិច្ចាគដីពីប្រជាពលរដ្ឋ និងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។
ការសិក្សានេះផ្អែកលើទិន្នន័យគ្រួសារកសិករចំនួន ៩១៤ គ្រួសារ នៅក្នុងស្រុកចំនួន ៣ នៃខេត្ត Nam Dinh តំបន់ដីសណ្តទន្លេក្រហម ប្រទេសវៀតណាម ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ២០១២-២០១៤។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទនៃការបែងចែកដីធ្លីតាមសេចក្តីសម្រេច 64/NĐ-CP របស់វៀតណាម ដែលខុសពីប្រវត្តិដីធ្លីនៅកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាការបែងចែកដីកសិកម្មតូចៗ (Land fragmentation) គឺជារឿងដែលស្រដៀងគ្នានឹងបញ្ហាដែលកសិករកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះ ដែលធ្វើឲ្យការសិក្សានេះមានតម្លៃសម្រាប់ការប្រៀបធៀបគោលនយោបាយ។
វិធីសាស្ត្រនៃការបង្រួបបង្រួមដីធ្លីនេះ មានភាពពាក់ព័ន្ធ និងមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការជំរុញការធ្វើទំនើបកម្មកសិកម្ម។
ជារួម ការអនុវត្តគោលនយោបាយនេះទាមទារការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីអាជ្ញាធរ និងការយល់ព្រមពីប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែវាជាជំហានដ៏ចាំបាច់មួយក្នុងការប្រែក្លាយកសិកម្មកម្ពុជាពីលក្ខណៈគ្រួសារទៅជាកសិកម្មពាណិជ្ជកម្ម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Land consolidation | ជាដំណើរការនៃការប្រមូលផ្តុំ និងរៀបចំក្បាលដីកសិកម្មតូចៗ ឬដាច់ពីគ្នាឲ្យទៅជាក្បាលដីធំតែមួយ ឬទីតាំងនៅជាប់ៗគ្នា ដើម្បីសម្រួលដល់ការដាំដុះ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រ និងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ។ | ដូចជាការយកលុយរាយតូចៗជាច្រើនសន្លឹកពីហោប៉ៅផ្សេងៗគ្នា ទៅប្តូរយកលុយដុលធំមួយសន្លឹក ដើម្បីងាយស្រួលទុកដាក់និងប្រើប្រាស់អញ្ចឹងដែរ។ |
| Land fragmentation | ស្ថានភាពដែលដីបង្កបង្កើនផលរបស់គ្រួសារកសិករនីមួយៗត្រូវបានបែងចែកជាកង់ៗតូចៗ និងស្ថិតនៅទីតាំងដាច់ៗពីគ្នាឆ្ងាយ ដែលធ្វើឲ្យខាតបង់ពេលវេលាធ្វើដំណើរ ពិបាកគ្រប់គ្រងទឹក និងរារាំងដល់ការប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រកសិកម្មខ្នាតធំ។ | ដូចជាការមានបន្ទប់គេង ផ្ទះបាយ និងបន្ទប់ទឹក ស្ថិតនៅផ្ទះបីផ្សេងគ្នាក្នុងភូមិ ដែលធ្វើឲ្យអ្នកលំបាក និងខាតពេលក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ |
| Economic efficiency | ការវាស់វែងអំពីកម្រិតនៃភាពជោគជ័យក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធាន (ដូចជាដីធ្លី ពលកម្ម ដើមទុន) ដើម្បីទទួលបានទិន្នផល ឬប្រាក់ចំណេញខ្ពស់បំផុត ដោយចំណាយអស់តិចបំផុត។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាសំដៅលើចំណូលសុទ្ធដែលកើនឡើងបន្ទាប់ពីកាត់បន្ថយចំណាយផលិតកម្ម។ | ដូចជាការបើកបររថយន្តដែលស៊ីសាំងតិចបំផុត ប៉ុន្តែអាចធ្វើដំណើរបានចម្ងាយឆ្ងាយបំផុត។ |
| Land use right certificate | ជាឯកសារផ្លូវច្បាប់ (ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬប្លង់រឹង/ទន់) ដែលចេញដោយអាជ្ញាធររដ្ឋ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់បុគ្គល ឬគ្រួសារណាមួយក្នុងការកាន់កាប់ ប្រើប្រាស់ ផ្ទេរ ឬលក់ដីធ្លីនោះ។ | ដូចជាអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ឬសំបុត្រកំណើតរបស់ដី ដែលបញ្ជាក់ថាដីនោះពិតជារបស់អ្នកស្របច្បាប់ និងមានសិទ្ធិយកទៅបញ្ចាំនៅធនាគារបាន។ |
| Value added | ជាតម្លៃដែលកើនឡើងបន្ថែមលើផលិតផល ឬសេវាកម្ម បន្ទាប់ពីដកចេញនូវថ្លៃដើមផលិតកម្ម (ដូចជាថ្លៃជី ពូជ ឬថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត)។ វាបង្ហាញពីប្រាក់ចំណេញពិតប្រាកដដែលកសិករទទួលបានពីការធ្វើកសិកម្មរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាអ្នកទិញក្រណាត់តម្លៃ ៥ដុល្លារ យកមកកាត់ជារ៉ូបលក់បាន ១៥ដុល្លារ... តម្លៃបន្ថែមគឺ ១០ដុល្លារដែលអ្នករកបានពីជំនាញកាត់ដេរនោះ។ |
| Intermediate costs | ការចំណាយសរុបទៅលើធាតុចូលផលិតកម្ម (ដូចជាពូជ ជី ថ្នាំកសិកម្ម និងប្រេងឥន្ធនៈ) ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ និងបាត់បង់រូបរាងដើមរបស់វានៅក្នុងដំណើរការផលិតកម្ម។ | ដូចជាលុយដែលអ្នកត្រូវចំណាយទិញស្ករស ទឹកកក និងម្សៅកាហ្វេជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីឆុងកាហ្វេលក់។ |
| Large-scale fields | ជាគំរូនៃការរៀបចំកសិកម្មដោយរួមបញ្ចូលក្បាលដីតូចៗរបស់កសិករជាច្រើនគ្រួសារឲ្យទៅជាវាលស្រែធំតែមួយ ដើម្បីងាយស្រួលអនុវត្តបច្ចេកទេសតែមួយ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រទំនើប និងការចុះកិច្ចសន្យាលក់ផលិតផលក្នុងបរិមាណច្រើនជាមួយក្រុមហ៊ុន។ | ដូចជាការរុះរើរបងរវាងផ្ទះអ្នកនិងអ្នកជិតខាង ដើម្បីបង្កើតជាសួនច្បាររួមមួយដ៏ធំ ដែលងាយស្រួលយកម៉ាស៊ីនខ្នាតធំមកកាត់ស្មៅព្រមគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
