បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហានៃការគ្រប់គ្រងនិងការដកហូតដីធ្លីសម្រាប់ការសាងសង់ទីក្រុង ដោយសិក្សាផ្ទាល់លើគម្រោង Vinhomes Ocean Park នៅស្រុក Gia Lam ទីក្រុងហាណូយ ដើម្បីវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងការផ្តល់សំណង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វិភាគទិន្នន័យបរិមាណនិងគុណភាព ដើម្បីវាយតម្លៃការអនុវត្តគោលនយោបាយសំណង និងជីវភាពប្រជាជន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 5-level Likert Scale Evaluation ការវាយតម្លៃតាមរង្វាស់ Likert ៥ កម្រិត |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រែក្លាយទិន្នន័យគុណវិស័យ (ដូចជាការពេញចិត្តរបស់ប្រជាជន) ទៅជាទិន្នន័យបរិមាណដែលអាចវាស់វែងបាន។ | លទ្ធផលអាចមានភាពលម្អៀងអាស្រ័យលើអារម្មណ៍ ឬការយល់ដឹងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកឆ្លើយសំណួរនៅពេលនោះ។ | ១០០% នៃគ្រួសារដែលត្រូវបានស្ទង់មតិ បានវាយតម្លៃនីតិវិធីនៃការដកហូតដីក្នុងកម្រិត 'ល្អ' និង 'ល្អណាស់' ប៉ុន្តែការវាយតម្លៃលើតម្លៃសំណងដីគឺនៅកម្រិត 'មធ្យម' (៣.២៨ ពិប្ទុ)។ |
| Before/After Comparison Method ការប្រៀបធៀបស្ថានភាពមុន និងក្រោយពេលដកហូតដី |
បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ការងារ និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនដែលរងផលប៉ះពាល់។ | ផ្តោតសំខាន់តែលើផលប៉ះពាល់ក្នុងរយៈពេលខ្លីបន្ទាប់ពីការដកហូតដី និងមិនបានវាស់វែងពីនិរន្តរភាពរយៈពេលវែងនោះទេ។ | ចំនួនកម្លាំងពលកម្មក្រៅវិស័យកសិកម្ម បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងពី ២២,៩២% ទៅ ៥៩,២៨% បន្ទាប់ពីការដកហូតដី។ |
| SWOT Analysis ការវិភាគចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ ឱកាស និងការគំរាមកំហែង (SWOT) |
ផ្តល់នូវរូបភាពរួមនៃសក្តានុពល និងបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គមថ្នាក់តំបន់។ | ការវិភាគអាចមានលក្ខណៈទូទៅពេក ប្រសិនបើមិនមានទិន្នន័យជាក់លាក់គាំទ្រឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ | កំណត់បាននូវឱកាសអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុង និងកំណត់ចំណុចខ្សោយទាក់ទងនឹងការកាត់បន្ថយដីបម្រុងទុក និងហានិភ័យដល់ជីវភាពប្រពៃណីរបស់ប្រជាជន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្អែកលើទិន្នន័យស្ទង់មតិផ្ទាល់ និងទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំពីរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន ដែលទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យ និងការវិភាគ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅក្នុងស្រុក Gia Lam ទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ដោយផ្ដោតលើគម្រោងអចលនទ្រព្យខ្នាតធំតែមួយគត់ (Vinhomes Ocean Park)។ ការណ៍នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងធំៗនៅកម្ពុជាក៏តែងតែជួបប្រទះបញ្ហាដកហូតដីស្រដៀងគ្នានេះដែរ ប៉ុន្តែបរិបទច្បាប់ ទីផ្សារអចលនទ្រព្យ និងសង្គមអាចមានភាពខុសគ្នាដែលតម្រូវឱ្យមានការបន្ស៊ាំ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចសង្គមនៃការដកហូតដីនេះ គឺមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងនៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តគំរូនៃការសិក្សានេះ អាចជួយឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជារៀបចំគោលនយោបាយសំណងបានល្អប្រសើរ កាត់បន្ថយជម្លោះដីធ្លី និងធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Land recovery | ជានីតិវិធីផ្លូវច្បាប់ដែលរដ្ឋាភិបាលដកហូតយកកម្មសិទ្ធិដីធ្លីពីប្រជាពលរដ្ឋ ឬស្ថាប័នឯកជន ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍សាធារណៈ សន្តិសុខជាតិ ឬការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច-សង្គម ដោយមានការផ្តល់សំណងត្រឡប់មកវិញ។ | ដូចជារដ្ឋទិញដីពីយើងជាកាតព្វកិច្ច ដើម្បីយកទៅធ្វើផ្លូវ ឬសាលារៀន ដោយឲ្យលុយនិងការគាំទ្រផ្សេងៗសងយើងវិញ។ |
| Urbanization | ដំណើរការនៃការផ្លាស់ប្តូរតំបន់ជនបទ ឬតំបន់ជាយក្រុង ទៅជាតំបន់ទីក្រុង ដែលលក្ខណៈដោយការកើនឡើងនូវដង់ស៊ីតេប្រជាជន ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចពីការពឹងផ្អែកលើកសិកម្មទៅជាឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម។ | ដូចជាភូមិស្ងាត់ជ្រងំមួយ ប្រែក្លាយបន្តិចម្តងៗទៅជាទីក្រុងអ៊ូអរ ដែលមានអគារខ្ពស់ៗ ផ្លូវធំៗ និងផ្សារទំនើប។ |
| Transit Oriented Development (TOD) | ជាគំរូនៃការអភិវឌ្ឍនគរូបនីយកម្មដោយផ្តោតលើការកសាងលំនៅដ្ឋាន ទីតាំងពាណិជ្ជកម្ម និងសេវាកម្មនៅប្រមូលផ្តុំគ្នាក្បែរចំណុចកណ្តាលនៃប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ (ដូចជាស្ថានីយ៍រថភ្លើង) ដើម្បីបង្កើនភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់យានយន្តផ្ទាល់ខ្លួន។ | ដូចជាការសាងសង់ខុនដូ និងកន្លែងធ្វើការនៅជាប់ចំណតរថភ្លើងផ្ទាល់ ដើម្បីឲ្យអ្នករស់នៅទីនោះងាយស្រួលធ្វើដំណើរដោយមិនបាច់ជិះម៉ូតូឬឡានខ្លួនឯង។ |
| SWOT analysis | ជាឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់វាយតម្លៃកត្តា៤យ៉ាង៖ ចំណុចខ្លាំង (Strengths) ចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ឱកាស (Opportunities) និងបញ្ហាប្រឈមឬការគំរាមកំហែង (Threats) នៃគម្រោង ឬស្ថានភាពណាមួយ ដើម្បីរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍។ | ដូចជាការថ្លឹងថ្លែងមើលថា តើយើងមានចំណុចល្អអ្វីខ្លះ ខ្វះខាតអ្វីខ្លះ មានឱកាសអ្វីនៅខាងមុខ និងមានឧបសគ្គអ្វីខ្លះ មុននឹងសម្រេចចិត្តធ្វើជំនួញមួយ។ |
| Likert scale | ជារង្វាស់រង្វាល់ទូទៅមួយនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវតាមរយៈការស្ទង់មតិ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកឆ្លើយបញ្ជាក់ពីកម្រិតនៃការយល់ព្រម ឬការពេញចិត្តរបស់ពួកគេចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ វាយតម្លៃពី ១ ដល់ ៥ ដែល ៥ គឺពេញចិត្តខ្លាំងបំផុត)។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុម្ហូបនៅភោជនីយដ្ឋាន ពី១ផ្កាយ (អាក្រក់បំផុត) ដល់ ៥ផ្កាយ (ឆ្ងាញ់បំផុត) អញ្ចឹងដែរ។ |
| Livelihood transition | ការផ្លាស់ប្តូរវិធីស្វែងរកប្រាក់ចំណូល ឬមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ប្រជាជន ដើម្បីបន្ស៊ាំខ្លួនទៅនឹងបរិបទថ្មី។ ក្នុងន័យនេះ គឺការប្តូរពីការធ្វើកសិកម្ម ទៅធ្វើការក្នុងវិស័យសេវាកម្ម ឬជំនាញផ្សេងៗ បន្ទាប់ពីពួកគេបាត់បង់ដីស្រែចម្ការ។ | ដូចជាកសិករម្នាក់ឈប់ធ្វើស្រែ ហើយទៅរៀនជំនាញជួសជុលម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ដើម្បីបើកហាងរកស៊ីវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
