បញ្ហា (The Problem)៖ តំបន់ Dono-Chirskiy ក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីកំពុងប្រឈមនឹងការរិចរិលដីធ្ងន់ធ្ងរដោយសារសំណឹក ដែលទាមទារឱ្យមានវិធានការគ្រប់គ្រងកសិរុក្ខកម្មជាបន្ទាន់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាប្រព័ន្ធព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រ និងរូបភាពពីផ្កាយរណប ដើម្បីវិភាគ និងគូសផែនទីស្ថានភាពសំណឹកដី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Remote Sensing and GIS-based Cartographic Assessment ការវាយតម្លៃតាមរយៈផែនទីដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ GIS និងរូបភាពពីផ្កាយរណប |
អាចផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពជារួមនៃស្ថានភាពសំណឹកដីលើផ្ទៃដីធំទូលាយ និងអាចធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មក្នុងការវិភាគទិន្នន័យ។ កាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាបានច្រើន។ | ទាមទារឱ្យមានទិន្នន័យរូបភាពផ្កាយរណបកម្រិតច្បាស់ខ្ពស់ កម្មវិធីកុំព្យូទ័រពិសេស និងអ្នកជំនាញក្នុងការបកស្រាយទិន្នន័យ។ | កាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាបាន ១,៩ ដង (ស្មើនឹង ៤៧,៤%) និងអាចជួយរៀបចំផែនការការពារផ្ទៃដីបានជាង ៨០%។ |
| Traditional Land Methods / Field Surveys វិធីសាស្ត្រវាស់វែងផ្ទាល់លើដីតាមបែបប្រពៃណី |
ផ្តល់នូវទិន្នន័យជាក់ស្តែង និងច្បាស់លាស់អំពីលក្ខណៈរបស់ដី និងកម្រិតសំណឹកនៅទីតាំងនីមួយៗផ្ទាល់។ | ចំណាយពេលវេលាយូរ កម្លាំងពលកម្មច្រើន និងថវិកាខ្ពស់ ហើយពិបាកក្នុងការគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីធំៗ (Watersheds) ក្នុងពេលតែមួយ។ | មានការចំណាយខ្ពស់ជាងវិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ផ្កាយរណបរហូតដល់ជិតពាក់កណ្តាល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ កម្លាំងម៉ាស៊ីន ទិន្នន័យរូបភាពពីផ្កាយរណប និងធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញផ្នែកប្រព័ន្ធព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រ (GIS)។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតំបន់ Dono-Chirskiy នៃសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ដែលមានប្រភេទដី Chestnut និងអាកាសធាតុខុសប្លែកពីប្រទេសកម្ពុជា។ សម្រាប់កម្ពុជាដែលមានអាកាសធាតុត្រូពិច ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងរដូវវស្សា និងប្រភេទដីខុសគ្នា ការគំរូសំណឹក (Erosion models) និងជម្រើសប្រភេទដើមឈើសម្រាប់ដាំការពារចាំបាច់ត្រូវមានការកែតម្រូវឱ្យស្របតាមបរិបទក្នុងស្រុក។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ GIS និងរូបភាពផ្កាយរណបដើម្បីវាយតម្លៃសំណឹកដី និងរៀបចំកសិរុក្ខកម្ម គឺមានសក្តានុពល និងសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា GIS និង Remote Sensing នេះនឹងជួយរាជរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាចំណេញថវិកា និងពេលវេលាយ៉ាងច្រើនក្នុងការរៀបចំផែនការអភិរក្សដី និងទឹកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Agrolandscapes | ទេសភាពកសិកម្ម សំដៅលើតំបន់ដីដែលត្រូវបានរៀបចំ និងប្រើប្រាស់សម្រាប់សកម្មភាពកសិកម្ម ដោយមានការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងធម្មជាតិ (ដី ទឹក ព្រៃឈើ) និងការកែច្នៃដោយមនុស្សដើម្បីផលិតកម្ម។ | វាដូចជាកសិដ្ឋានដ៏ធំមួយដែលមានការរៀបចំជាវាលស្រែ ជួរដើមឈើ និងប្រភពទឹក ដែលយើងអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីលើអាកាស។ |
| Multi-parameter cartographic analysis | ការវិភាគផែនទីដោយផ្អែកលើកត្តាជាច្រើនរួមបញ្ចូលគ្នា (ដូចជាប្រភេទដី គម្របព្រៃឈើ និងកម្រិតទីជម្រាល) ដើម្បីស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនង និងព្យាករណ៍ពីហានិភ័យផ្សេងៗដូចជាសំណឹកដី។ | វាដូចជាការយកផ្ទាំងប្លាស្ទិកថ្លាៗដែលគូររូបប្លែកៗពីគ្នា (ផ្លូវ ទឹក ព្រៃឈើ) មកត្រួតស៊ីគ្នា ដើម្បីមើលឃើញទិដ្ឋភាពរួម និងរកចំណុចដែលមានបញ្ហា។ |
| Geoinformation systems (GIS) | ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រមូល ផ្ទុក វិភាគ និងបង្ហាញទិន្នន័យដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រច្បាស់លាស់ ដើម្បីជួយក្នុងការវិភាគលំហ និងការសម្រេចចិត្តរៀបចំផែនការ។ | វាជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដ៏ឆ្លាតវៃមួយដែលជួយយើងគូសផែនទី និងប្រាប់យើងថាគួរដាំដើមឈើនៅកន្លែងណាទើបអាចការពារដីមិនឱ្យបាក់ស្រុតបានល្អបំផុត។ |
| Remote sensing | បច្ចេកវិទ្យាក្នុងការប្រមូលព័ត៌មានអំពីផ្ទៃដីដោយមិនបាច់ចុះទៅដល់ទីតាំងផ្ទាល់ គឺធ្វើឡើងតាមរយៈការថតរូបពីលើអាកាសដោយប្រើឧបករណ៍សេនស័រលើផ្កាយរណប ឬយន្តហោះ។ | វាដូចជាការប្រើកែវយឹតសម្លឹងមើលភូមិរបស់អ្នកពីលើភ្នំ ដើម្បីដឹងថាផ្ទះណាខ្លះមានដាំដើមឈើ ដោយមិនបាច់ដើររាប់ផ្ទាល់ជើង។ |
| Erosion-control agroforestry complex | ការរៀបចំប្រព័ន្ធដាំដុះដោយច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងដំណាំកសិកម្ម និងដើមឈើព្រៃឈើជាលក្ខណៈយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីការពារផ្ទៃដីពីការហូរច្រោះដោយសារទឹកភ្លៀង និងខ្យល់។ | វាដូចជាការសាងសង់របងការពារ និងជញ្ជាំងរឹងមាំព័ទ្ធជុំវិញផ្ទះ ដើម្បីការពារកុំឱ្យខ្យល់ព្យុះ ឬទឹកជំនន់ហូរគួចយកទ្រព្យសម្បត្តិទៅបាត់។ |
| Watershed | ទីវារីទីន ឬអាងទីជម្រាល ជាតំបន់ផ្ទៃដីដែលប្រមូលទឹកភ្លៀងទាំងអស់ឱ្យហូរប្រមូលផ្តុំចូលទៅកាន់ប្រភពទឹកតែមួយ ដូចជាទន្លេ បឹង ឬជ្រោះ។ | វាមានរាងដូចជាចានគោមដ៏ធំមួយ ដែលរាល់តំណក់ទឹកភ្លៀងធ្លាក់មកលើមាត់ចាន នឹងហូរប្រមូលផ្តុំគ្នាចុះទៅបាតចានជានិច្ច។ |
| Shelterbelts | ជួរដើមឈើ ឬគុម្ពោតព្រៃដែលគេដាំជាបន្ទាត់ៗនៅតាមព្រំប្រទល់ដីកសិកម្ម ឬទីជម្រាល ដើម្បីជួយបាំងកម្លាំងខ្យល់ រក្សាសំណើមដី និងទប់ស្កាត់ការហូរច្រោះដីខាងលើ។ | វាដូចជាអាវក្រោះបាំងខ្យល់ដែលកសិករំពាក់ឱ្យវាលស្រែ ដើម្បីកុំឱ្យខ្យល់បក់ប៉ើងដីមានជីជាតិពណ៌ខ្មៅល្អៗចេញអស់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
