បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃ និងប្រៀបធៀបសមត្ថភាពផលិតកម្ម និងគុណភាពសាច់រវាងសត្វជ្រូកដែលមានសែនធម្មតា (Normal) និងសត្វជ្រូកដែលផ្ទុកសែន (Heterozygous) នៃជម្ងឺ Malignant Hyperthermia (MH)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់ជ្រូកឈ្មោលចំនួន ៧៩ ក្បាល មកពីគម្រោងបង្កាត់ពូជជ្រូកថៃ-បែលហ្សិក ដោយធ្វើការវាស់វែងលើអត្រាកំណើនទម្ងន់ និងគុណភាពសាច់ក្នុងចន្លោះទម្ងន់ ៣០ ទៅ ៩០ គីឡូក្រាម រួមជាមួយនឹងការវិភាគសែន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Normal Genotype (NN) ជ្រូកដែលមានសែនធម្មតា (NN) |
មិនមានហានិភ័យនៃការស្លាប់ដោយសារជម្ងឺ Malignant Hyperthermia ពេលមានភាពតានតឹង និងកាត់បន្ថយបញ្ហាសាច់ជ្រូកស្លេកទន់ (PSE meat)។ | មានអត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ និងភាគរយសាច់សុទ្ធទាបជាងបន្តិច បើធៀបនឹងជ្រូកដែលផ្ទុកសែនបង្កជម្ងឺ។ | អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ (ADG) ជាមធ្យម ៧២៧,៦៨ ក្រាម និងមានភាគរយសាច់សុទ្ធ ៥២,៦៧%។ |
| Heterozygous Genotype (Nn) ជ្រូកដែលផ្ទុកសែន (Heterozygous - Nn) |
មានសមត្ថភាពផលិតកម្មល្អប្រសើរជាងមុន រួមមានអត្រាកំណើនទម្ងន់លឿនជាងមុន ការស៊ីចំណីមានប្រសិទ្ធភាព ខ្លាញ់ខ្នងស្តើង និងមានសាច់សុទ្ធច្រើន។ | មានហានិភ័យក្នុងការផ្ទេរសែនបង្កជម្ងឺទៅកាន់កូនជំនាន់ក្រោយ ប្រសិនបើបង្កាត់ជាមួយជ្រូកដែលផ្ទុកសែនដូចគ្នា (បង្កើតបានជា nn) ដែលអាចបណ្តាលឱ្យជ្រូកងាយស្លាប់ពេលស្ត្រេស។ | អត្រាកំណើនទម្ងន់ (ADG) កើនឡើង ២,៦០% និងភាគរយសាច់សុទ្ធកើនឡើង ១,២៥% ល្អជាងជ្រូកធម្មតា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់វិភាគសែន និងកសិដ្ឋានស្តង់ដារសម្រាប់វាស់វែងសមត្ថភាពផលិតកម្មជ្រូក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (ឆ្នាំ១៩៩៧) ដោយប្រើប្រាស់គំរូជ្រូកតែ ៧៩ ក្បាល ពីគម្រោងបង្កាត់ពូជថៃ-បែលហ្សិក។ ទោះបីជាទិន្នន័យនេះមានអាយុកាលចាស់ ប៉ុន្តែពូជជ្រូកពាណិជ្ជកម្ម (Landrace, Large White, Duroc) និងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុគឺស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ដែលធ្វើឱ្យគោលការណ៍ហ្សែននេះនៅតែអាចអនុវត្តបាន។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យចិញ្ចឹមជ្រូកនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការជ្រើសរើសពូជ។
សរុបមក ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាវិភាគសែន (DNA testing) ក្នុងការគ្រប់គ្រងពូជជ្រូក នឹងជួយកសិករកម្ពុជាបង្កើនទិន្នផលសាច់ជ្រូកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Malignant Hyperthermia (ជម្ងឺរលាកសាច់ដុំដោយសារកម្តៅ) | ជាភាពមិនប្រក្រតីនៃសែន (Gene) ដែលធ្វើឱ្យសត្វជ្រូកងាយងាប់ដោយសារការគាំងបេះដូងពេលមានភាពតានតឹង (Stress) ព្រមទាំងធ្វើឱ្យសាច់ជ្រូកស្លេក ទន់ និងជ្រាបទឹក (PSE meat)។ | ដូចជាមនុស្សដែលមានជំងឺបេះដូងពីកំណើត ដែលងាយនឹងគាំងបេះដូងនៅពេលភ័យ ឬហត់នឿយខ្លាំង។ |
| Heterozygous genotype (សែនកូនកាត់ ឬ សែនមិនដូចគ្នា) | ជាស្ថានភាពដែលសត្វមានសែនពីរខុសគ្នាសម្រាប់លក្ខណៈណាមួយ ពោលគឺវាទទួលបានសែនធម្មតាពីមេ/បាមួយ និងសែនមានបញ្ហា (MH) ពីមេ/បាមួយទៀត (តំណាងដោយ Nn)។ ពួកវាច្រើនតែមានការលូតលាស់ល្អ តែជាអ្នកផ្ទុកជំងឺ។ | ដូចជាមនុស្សដែលផ្ទុកមេរោគជំងឺណាមួយក្នុងខ្លួនដោយមិនបញ្ចេញរោគសញ្ញា ប៉ុន្តែមានសុខភាពល្អ និងអាចចម្លងទៅកូនបាន។ |
| Polymerase Chain Reaction (PCR) (ប្រតិកម្មច្រវាក់ប៉ូលីមេរ៉ាស) | ជាបច្ចេកទេសក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់ចម្លង ឬបង្កើនចំនួនបំណែក DNA ជាក់លាក់ណាមួយឱ្យបានរាប់លានដង ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិភាគរកមើលសែនបង្កជំងឺ។ | ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនថតចម្លង (Photocopier) ដើម្បីព្រីនឯកសារមួយសន្លឹកឱ្យបានរាប់លានសន្លឹក ងាយស្រួលយកទៅពិនិត្យ។ |
| Restriction endonuclease (អង់ស៊ីមកាត់ DNA) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមដែលអាចស្គាល់លំដាប់កូដ DNA ជាក់លាក់ណាមួយ ហើយធ្វើការកាត់ផ្តាច់ខ្សែ DNA នោះនៅត្រង់ទីតាំងនោះតែម្តង។ គេប្រើវាដើម្បីបែងចែកប្រភេទសែន (Genotype) ក្រោយពេលធ្វើ PCR រួច។ | ដូចជាកន្ត្រៃកាត់ក្រដាសដ៏ឆ្លាតវៃមួយ ដែលវានឹងកាត់ផ្តាច់តែត្រង់កន្លែងណាដែលមានអក្សរ ឬនិមិត្តសញ្ញាដែលវាស្គាល់ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Feed conversion ratio (អត្រាបំប្លែងចំណី) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីបរិមាណចំណី (គិតជាគីឡូក្រាម) ដែលសត្វត្រូវស៊ីដើម្បីអាចឡើងទម្ងន់បានមួយគីឡូក្រាម។ តួលេខកាន់តែតូច មានន័យថាសត្វនោះស៊ីចំណីកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាកម្រិតស៊ីសាំងរបស់រថយន្ត ដែលរថយន្តល្អស៊ីសាំងតិចតែអាចរត់បានចម្ងាយឆ្ងាយ។ |
| Pale soft and exudative muscle (សាច់ស្លេក ទន់ និងជ្រាបទឹក) | ជាគុណភាពសាច់ជ្រូកដែលខូចខាត (ច្រើនជួបប្រទះលើជ្រូកមានសែន MH) ដោយសាច់មានពណ៌ស្លេក ទន់ជ្រាយមិនហាប់ និងមានទឹកហូរចេញមកច្រើន ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់តម្លៃនៅលើទីផ្សារ។ | ដូចជាអេប៉ុងដែលបឺតទឹកមិនជាប់ ដោយគ្រាន់តែទុកចោលក៏មានទឹកហូររឹមៗចេញមកក្រៅ ហើយសាច់ឡើងស្លេកមិនគួរឱ្យចង់ញ៉ាំ។ |
| Agarose gel electrophoresis (ការបំបែក DNA លើជែលដោយចរន្តអគ្គិសនី) | ជាបច្ចេកទេសបំបែកបំណែក DNA តាមទំហំរបស់វា ដោយ cho រត់កាត់បន្ទះជែល (Gel) ក្រោមឥទ្ធិពលនៃចរន្តអគ្គិសនី។ បំណែកតូចរត់បានលឿន និងឆ្ងាយជាងបំណែកធំ។ | ដូចជាការរែងគ្រួសនិងខ្សាច់កាត់តាមកញ្ច្រែង ដែលគ្រាប់ខ្សាច់តូចៗនឹងធ្លាក់ចុះទៅក្រោមបានលឿនជាងគ្រាប់គ្រួសធំៗ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
