Original Title: Market Dynamics and Consumer Preferences for Organic Rice Purchase in Central Java and Yogyakarta, Indonesia
Source: doi.org/10.36956/rwae.v6i1.1398
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

សក្ដានុពលទីផ្សារ និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់សម្រាប់ការទិញអង្ករសរីរាង្គនៅកោះជ្វាកណ្តាល និងយុកយ៉ាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី

ចំណងជើងដើម៖ Market Dynamics and Consumer Preferences for Organic Rice Purchase in Central Java and Yogyakarta, Indonesia

អ្នកនិពន្ធ៖ Zuhud Rozaki (Universitas Muhammadiyah Yogyakarta), Salsabilla Alifah, Nur Rahmawati, Triyono, Salsabila Salma Al Hadi, Riska Aula Ardila, Himawan Wahyu Pamungkas (Department of Agriculture and Plantation, Central Java Province), Yusuf Enril Fathurrohman (Universitas Muhammadiyah Purwokerto)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2025, Research on World Agricultural Economy

វិស័យសិក្សា៖ Agricultural Economics

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ តើកត្តាទីផ្សារ និងចំណង់ចំណូលចិត្តអ្វីខ្លះដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តទិញអង្ករសរីរាង្គរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ និងសក្ដានុពលតម្លៃនៅលើទីផ្សារក្នុងតំបន់កោះជ្វាកណ្តាល និងយុកយ៉ាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី?

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណពិពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកឆ្លើយតបចំនួន ៣១០ នាក់ (កសិករ អ្នកជួញដូរ និងអ្នកប្រើប្រាស់) តាមរយៈការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យតាមស្រទាប់សមាមាត្រ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Conjoint Analysis (4P Marketing Mix)
ការវិភាគកត្តារួម (ផ្អែកលើល្បាយទីផ្សារ 4P)
អាចវាយតម្លៃចំណូលចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់បានយ៉ាងលម្អិត និងបង្ហាញពីកម្រិតសារៈសំខាន់ទាក់ទងនៃកត្តានីមួយៗ (ផលិតផល តម្លៃ ទីកន្លែង និងការផ្សព្វផ្សាយ) បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ ទាមទារការរចនាកម្រងសំណួរស្មុគស្មាញ (១៦ បន្សំ) និងទាមទារឱ្យអ្នកឆ្លើយតបមានការយល់ដឹងច្បាស់ពីជម្រើសនីមួយៗក្នុងការដាក់ពិន្ទុ។ រកឃើញថាការផ្សព្វផ្សាយ (Promotion) មានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេបំផុត (៣០,២៨៩%) ក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញអង្ករសរីរាង្គ។
Descriptive Analysis & Supply Chain Mapping
ការវិភាគបែបពិពណ៌នា និងការគូសវាសខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់
ងាយស្រួលយល់ និងជួយបង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធតម្លៃ ថ្លៃដើមផលិតកម្ម ព្រមទាំងគម្លាតតម្លៃរវាងកសិករ និងអ្នកជួញដូរបានយ៉ាងជាក់ស្តែង។ មិនអាចធ្វើការព្យាករណ៍ស៊ីជម្រៅអំពីការផ្លាស់ប្តូរតម្លៃ ឬតម្រូវការនាពេលអនាគតបានពេញលេញនោះទេ ដោយវាគ្រាន់តែបង្ហាញទិន្នន័យនៅពេលបច្ចុប្បន្នប៉ុណ្ណោះ។ កំណត់បានគន្លងទីផ្សារចំនួន២ និងបង្ហាញថាតម្លៃលក់មធ្យមរបស់កសិករគឺ ៩.៧៦៤ រូពៀ/គីឡូក្រាម ខណៈអ្នកជួញដូរលក់ចេញ ១៥.៨៨៩ រូពៀ/គីឡូក្រាម។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាចម្បងលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យពីទីវាលដោយផ្ទាល់ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិដើម្បីវិភាគទិន្នន័យ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុកចំនួន ៥ នៃតំបន់កោះជ្វាកណ្តាល និងយុកយ៉ាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់មានការឆ្លើយតបពីបុរសច្រើនជាងស្ត្រី (៦៤%) និងភាគច្រើនជាយុវជន (១៦-៣២ ឆ្នាំ)។ លក្ខណៈប្រជាសាស្ត្រនេះអាចមានភាពលំអៀង និងខុសពីបរិបទកម្ពុជា ដែលជាទូទៅស្ត្រី និងស្ត្រីមេផ្ទះគឺជាអ្នកមានឥទ្ធិពលចម្បងក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញទំនិញបរិភោគប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់គ្រួសារ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នានៃប្រជាសាស្ត្រ វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រជំរុញទីផ្សារអង្ករសរីរាង្គនៅប្រទេសកម្ពុជា។

សរុបមក ការស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងសក្ដានុពលទីផ្សារ និងចំណង់ចំណូលចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ នឹងជួយកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយកសិកម្ម និងយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់កំណើនវិស័យស្រូវអង្ករសរីរាង្គ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាទ្រឹស្តីទីផ្សារ និងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់: និស្សិតគួរស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅអំពី 4P Marketing Mix (Product, Price, Place, Promotion) និងអានឯកសារទាក់ទងនឹងការវិភាគ Supply Chain សម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មជាមុនសិន។
  2. រៀនប្រើប្រាស់កម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យ (Data Analysis Tools): អនុវត្តការប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSS សម្រាប់ការធ្វើតេស្ត Validity, Reliability និង Conjoint Analysis ព្រមទាំងអាចសាកល្បងកម្មវិធី VensimStella សម្រាប់គូរម៉ូដែល Market Dynamics។
  3. រចនាកម្រងសំណួរស្រាវជ្រាវ (Questionnaire Design): បង្កើតកម្រងសំណួរដោយបែងចែកសំណុំលក្ខណៈ (Stimuli) នៃអង្ករសរីរាង្គកម្ពុជា (ឧទាហរណ៍៖ អង្ករផ្ការំដួលសរីរាង្គ) ដោយប្រើប្រាស់ Likert Scale (1-5) ដើម្បីវាយតម្លៃចំណង់ចំណូលចិត្តអ្នកទិញពិតប្រាកដក្នុងបរិបទកម្ពុជា។
  4. ប្រមូលទិន្នន័យនៅតំបន់គោលដៅ (Field Data Collection): រៀបចំការចុះសម្ភាសន៍កសិករនៅតំបន់សហគមន៍កសិកម្ម (ឧ. ខេត្តព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង ឬបាត់ដំបង) និងស្ទង់មតិអ្នកប្រើប្រាស់នៅតាមផ្សារទំនើបក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បទទួលបានទិន្នន័យតំណាងឱ្យខ្សែសង្វាក់ទាំងមូល។
  5. វិភាគទិន្នន័យ និងសរសេររបាយការណ៍ផ្តល់អនុសាសន៍: ធ្វើការវិភាគដើម្បីកំណត់កត្តាដែលទាក់ទាញចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ខ្មែរជាងគេ បន្ទាប់មកសរសេរជាអនុសាសន៍ជាក់ស្តែងជូនដល់សហគ្រាសកសិកម្ម (Agri-businesses) ដូចជាការកែច្នៃការវេចខ្ចប់ ឬការពង្រឹងការផ្សព្វផ្សាយតាមឌីជីថលជាដើម។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Conjoint Analysis (ការវិភាគកត្តារួម) ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីស្វែងយល់ពីរបៀបដែលអ្នកប្រើប្រាស់វាយតម្លៃ និងផ្តល់អាទិភាពលើលក្ខណៈផ្សេងៗនៃផលិតផលមួយ (ដូចជាតម្លៃ គុណភាព និងការផ្សព្វផ្សាយ) ដោយតម្រូវឱ្យពួកគេជ្រើសរើសបន្សំនៃលក្ខណៈទាំងនោះ ដើម្បីដឹងថាកត្តាមួយណាមានឥទ្ធិពលជាងគេក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញ។ ដូចជាការសួរមិត្តភក្តិថា តើគេសុខចិត្តញ៉ាំបាយឆ្ងាញ់តែថ្លៃ ឬបាយធម្មតាតែថោក ដើម្បីដឹងថាគេឱ្យតម្លៃលើ "រសជាតិ" ឬ "តម្លៃ" ជាង។
4P Marketing Mix (ល្បាយទីផ្សារ 4P) ជាយុទ្ធសាស្ត្រគោលនៃទីផ្សារដែលរួមបញ្ចូលកត្តាសំខាន់ចំនួន ៤ គឺ ផលិតផល (Product) តម្លៃ (Price) ទីកន្លែង (Place) និងការផ្សព្វផ្សាយ (Promotion) ដែលអាជីវកម្មប្រើប្រាស់រួមគ្នាដើម្បីទាក់ទាញអតិថិជនគោលដៅឱ្យទិញផលិតផលរបស់ខ្លួន។ ដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូប ដែលត្រូវមានគ្រឿងផ្សំ៤មុខសំខាន់ៗផ្សំចូលគ្នា ទើបផលិតផលមួយអាចលក់ដាច់នៅលើទីផ្សារបាន។
Market Dynamics (សក្ដានុពលទីផ្សារ) ជាកម្លាំង ឬកត្តាអន្តរកម្មផ្សេងៗដែលធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរតម្លៃនិងតម្រូវការទំនិញនៅលើទីផ្សារ ដូចជាការប្រែប្រួលនៃថ្លៃដើមផលិតកម្ម អាកប្បកិរិយារបស់អ្នកទិញ ឬរដូវកាលនៃការប្រមូលផលជាដើម។ ដូចជាចរន្តទឹកសមុទ្រដែលមានឡើងមានចុះ ដែលធ្វើឱ្យបរិមាណត្រីនិងតម្លៃត្រីនៅផ្សារប្រែប្រួលរាល់ថ្ងៃមិនទៀងទាត់។
Proportional Stratified Random Sampling (ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យតាមស្រទាប់សមាមាត្រ) ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ជាមុនសិន រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងក្នុងចំនួនសមាមាត្រទៅនឹងទំហំប្រជាជនសរុបនៃក្រុមនីមួយៗនោះ ដើម្បីធានាបាននូវភាពជាតំណាងពិតប្រាកដ។ ដូចជាការរើសតំណាងសិស្សពីគ្រប់ថ្នាក់ ដោយថ្នាក់មានសិស្សច្រើនត្រូវរើសតំណាងច្រើន ថ្នាក់មានសិស្សតិចរើសតំណាងតិច ដើម្បីឱ្យមានភាពយុត្តិធម៌។
Relative Importance (កម្រិតសារៈសំខាន់ធៀប) ជារង្វាស់គិតជាភាគរយ ដែលបង្ហាញពីទំហំនៃឥទ្ធិពលរបស់កត្តាមួយបើប្រៀបធៀបជាមួយកត្តាផ្សេងៗទៀត ក្នុងការរុញច្រានឱ្យអតិថិជនសម្រេចចិត្តទិញផលិតផលមួយ។ ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់មើលថា ពេលទិញទូរស័ព្ទ កាមេរ៉ាមានចំណែក ៦០% ខណៈថ្មមាន ៤០% ក្នុងការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នក។
Utility Estimate (តម្លៃអត្ថប្រយោជន៍ ឬ យូធីលីធី) ជាតម្លៃជាតួលេខដែលគណនាបានពីកម្រងសំណួរ ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃការពេញចិត្ត ឬផលប្រយោជន៍ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ទទួលបានពីជម្រើស ឬលក្ខណៈណាមួយនៃផលិតផល (ឧទាហរណ៍៖ តម្លៃអត្ថប្រយោជន៍នៃការវេចខ្ចប់ស្អាត)។ ដូចជាពិន្ទុដែលអ្នកដាក់ឱ្យមុខម្ហូបមួយ ផ្អែកលើកម្រិតនៃភាពឆ្ងាញ់ដែលធ្វើឱ្យអ្នកពេញចិត្តជាងគេ។
Price Fluctuation (ការប្រែប្រួលតម្លៃ) គឺការឡើងចុះនៃតម្លៃទំនិញក្នុងទីផ្សារពីមួយពេលទៅមួយពេល ដែលបណ្តាលមកពីកត្តារារាំងផ្សេងៗដូចជា កង្វះកម្លាំងពលកម្ម ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលធ្វើឱ្យការផ្គត់ផ្គង់មិនថេរ។ ដូចជាតម្លៃស្វាយនៅរដូវភ្លៀង ដែលឡើងថ្លៃកប់ពពកនៅពេលខ្សត់ និងចុះថោកដូចគេហែកឱ្យនៅពេលសម្បូរ។
Supply Chain (ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់) ជាបណ្តាញនិងដំណើរការទាំងមូលដែលភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងតាំងពីការដាំដុះផលិត ការទិញលក់បន្ត និងការដឹកជញ្ជូនទំនិញ គិតចាប់ពីដៃអ្នកផលិត (កសិករ) រហូតដល់អ្នកបរិភោគចុងក្រោយបង្អស់។ ដូចជាខ្សែផ្លូវធ្វើដំណើររបស់គ្រាប់ស្រូវ ដែលចេញពីវាលស្រែ ទៅម៉ាស៊ីនកិន រួចទៅតូបលក់រាយ ទើបមកដល់ឆ្នាំងបាយរបស់យើងផ្ទាល់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖