បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះផ្តោតទៅលើបញ្ហាប្រឈមនៃទីផ្សារសាច់ទន្សាយនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលនៅតែគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ និងត្រូវបានចាត់ទុកជាអាហារប្លែក (Exotic food) ជាជាងប្រភពប្រូតេអ៊ីនប្រចាំថ្ងៃ ទោះបីជាវាមានអត្ថប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពក៏ដោយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាស្រាវជ្រាវបែបពិពណ៌នា និងការយកគំរូតាមបណ្តាញ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកបរិភោគសាច់ទន្សាយនៅតំបន់ Central Luzon តាមរយៈកម្រងសំណួរ និងបទសម្ភាសន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 4A's Model of Marketing គំរូទីផ្សារ 4A (ការទទួលយក, សមត្ថភាពទិញ, ភាពងាយស្រួលទទួលបាន, ការយល់ដឹង) |
ផ្តោតសំខាន់លើអតិថិជនជាចម្បង ដែលជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវយល់យ៉ាងច្បាស់ពីឧបសគ្គទីផ្សារជាក់ស្តែងតាមទស្សនៈរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ | ទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យបឋម (Primary Data) យ៉ាងច្រើនពីអតិថិជនផ្ទាល់ ដែលអាចប្រឈមនឹងភាពលម្អៀងនៃចម្លើយប្រសិនបើគំរូមិនតំណាងឱ្យប្រជាជនទូទៅ។ | បានបង្ហាញថាអតិថិជនមានការយល់ដឹងខ្ពស់ (មធ្យមភាគ ៣.៦៣) តែជួបប្រទះការលំបាកផ្នែកភាពងាយស្រួលទទួលបាន (៣.០៣) និងភាពរសើបនៃតម្លៃ។ |
| Traditional 4Ps Model គំរូទីផ្សារ 4Ps បែបប្រពៃណី (ផលិតផល, តម្លៃ, ទីកន្លែង, ការផ្សព្វផ្សាយ) |
ជាក្របខ័ណ្ឌមូលដ្ឋានដ៏រឹងមាំ និងងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកផលិតក្នុងការរៀបចំផែនការលក់ និងកំណត់ទីតាំងផលិតផល។ | ផ្តោតលើអ្នកផលិត (Producer-centric) ខ្លាំងពេក ដែលជារឿយៗមើលរំលងពីតម្លៃនិងបទពិសោធន៍ពិតប្រាកដដែលអតិថិជនត្រូវការ។ | ការសិក្សានេះចាត់ទុកគំរូ 4Ps ថាហួសសម័យបន្តិចសម្រាប់ទីផ្សារដែលប្រែប្រួលលឿន ទើបងាកមកប្រើគំរូ 4As ជំនួសវិញ។ |
| Ordinary Least Squares (OLS) Regression ការវិភាគតំរែតំរង់ OLS ដើម្បីរកទំនាក់ទំនងអថេរ |
ជួយទាញរកទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាប្រជាសាស្ត្រ (ដូចជាអាយុ ចំណូល កម្រិតអប់រំ) និងភាពញឹកញាប់នៃការសម្រេចចិត្តទិញ។ | មិនអាចពន្យល់ពីកត្តាចិត្តសាស្ត្រស៊ីជម្រៅ (ដូចជាជំនឿសាសនា ឬអារម្មណ៍ស្រលាញ់សត្វចិញ្ចឹម) ដែលរារាំងការបរិភោគបានទេ។ | បញ្ជាក់ថាកត្តាចំណូល និងកម្រិតអប់រំមិនមានឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ (p-values > 0.05) លើភាពញឹកញាប់នៃការទិញសាច់ទន្សាយនោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់តាមរយៈកម្រងសំណួរ ដោយមិនទាមទារធនធានកុំព្យូទ័រ ឬបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញឡើយ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតំបន់ Central Luzon ប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយជ្រើសរើសយកតែអ្នកដែលធ្លាប់បរិភោគសាច់ទន្សាយស្រាប់ចំនួន ១៧៧ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យមានភាពលម្អៀងខ្លាំងទៅលើបុរសវ័យក្មេង (៨០%) ដែលមានចំណូលនិងការអប់រំខ្ពស់ ដែលមិនតំណាងឱ្យអាកប្បកិរិយារបស់ប្រជាជនទូទៅនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សាបែបនេះត្រូវតែរួមបញ្ចូលក្រុមមនុស្សចម្រុះ និងអ្នកដែលមិនធ្លាប់បរិភោគ ដើម្បីយល់ច្បាស់ពីឧបសគ្គផ្លូវចិត្ត (ការចាត់ទុកទន្សាយជាសត្វចិញ្ចឹម)។
វិធីសាស្ត្រ និងការរកឃើញនៅក្នុងឯកសារនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការលើកកម្ពស់ទីផ្សារសាច់ទន្សាយ និងប្រភពប្រូតេអ៊ីនថ្មីៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារពីការផ្តោតលើតែផលិតកម្ម ទៅជាការយកចិត្តទុកដាក់លើតម្រូវការអតិថិជន នឹងជួយប្រែក្លាយសាច់ទន្សាយទៅជាជម្រើសអាហារសុខភាពប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| 4A's Model of Marketing (គំរូទីផ្សារ 4A) | ក្របខ័ណ្ឌទីផ្សារដែលផ្តោតលើអតិថិជនជាចម្បង ដែលរួមមានការវាយតម្លៃលើកត្តាចំនួនបួន៖ ការទទួលយកបាន (Acceptability) សមត្ថភាពលទ្ធភាពទិញ (Affordability) ភាពងាយស្រួលទទួលបាន (Accessibility) និងការយល់ដឹង (Awareness)។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលថា តើទំនិញមួយមានគេចូលចិត្តទេ តម្លៃសមរម្យទេ ងាយស្រួលរកទិញទេ ហើយគេស្គាល់វាច្បាស់ឬនៅ មុននឹងសម្រេចចិត្តបញ្ចេញលក់វា។ |
| Theory of Planned Behavior (ទ្រឹស្តីនៃអាកប្បកិរិយាដែលបានគ្រោងទុក) | ទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ថា ការសម្រេចចិត្តធ្វើអ្វីមួយរបស់មនុស្ស (ឧទាហរណ៍៖ ការទិញសាច់ទន្សាយ) គឺទទួលឥទ្ធិពលពីអាកប្បកិរិយាផ្ទាល់ខ្លួន សម្ពាធឬឥទ្ធិពលពីសង្គម និងការយល់ឃើញពីសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពនោះ។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទថ្មី ដែលអាស្រ័យលើការចូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន មិត្តភក្តិណែនាំ និងលុយដែលមានក្នុងហោប៉ៅ។ |
| Snowball sampling (ការយកគំរូតាមបណ្តាញតគ្នា) | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវពឹងផ្អែកលើអ្នកចូលរួមដំបូងឱ្យជួយណែនាំ ឬស្វែងរកអ្នកចូលរួមផ្សេងទៀតបន្តបន្ទាប់គ្នា ជាទូទៅប្រើនៅពេលដែលពិបាករកក្រុមគោលដៅជាក់លាក់ណាមួយ។ | ដូចជាការសួររកជាងជួសជុលម៉ាស៊ីនត្រជាក់ពូកែម្នាក់ពីមិត្តភក្តិ ហើយមិត្តភក្តិរបស់អ្នកនោះបានណែនាំបន្តទៅអ្នកផ្សេងទៀតដែលគេស្គាល់ រហូតដល់អ្នករកបានជាងច្រើននាក់។ |
| Ordinary Least Squares (OLS) regression (ការវិភាគតំរែតំរង់ OLS) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប៉ាន់ស្មានទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យ (ដូចជាអាយុ ឬចំណូល) និងអថេរអាស្រ័យ (ដូចជាភាពញឹកញាប់នៃការទិញ) ដើម្បីមើលថាតើកត្តាណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើលទ្ធផល។ | ដូចជាការគូសបន្ទាត់ត្រង់មួយកាត់កណ្តាលចំណុចទិន្នន័យជាច្រើន ដើម្បីមើលនិន្នាការទូទៅថា តើពេលភ្លៀងធ្លាក់កាន់តែខ្លាំង មនុស្សទិញឆ័ត្រច្រើនប៉ុនណា។ |
| Price elasticity (ភាពយឺតនៃតម្លៃ / ភាពរសើបទៅនឹងតម្លៃ) | រង្វាស់ដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលតម្រូវការរបស់អតិថិជនផ្លាស់ប្តូរនៅពេលដែលតម្លៃនៃផលិតផលមានការប្រែប្រួល។ បើទំនិញមានភាពយឺតនៃតម្លៃខ្ពស់ មានន័យថាការឡើងថ្លៃបន្តិចធ្វើឱ្យចំនួនអ្នកទិញថយចុះយ៉ាងខ្លាំង។ | ដូចជាកៅស៊ូកង បើយើងទាញវាខ្លាំង (ឡើងថ្លៃ) វានឹងយឺតវែង (អ្នកទិញបាត់បង់ច្រើន) ផ្ទុយពីដែកដែលទាញមិនសូវយឺត (ទំនិញចាំបាច់ដែលឡើងថ្លៃយ៉ាងណាក៏នៅតែមានអ្នកទិញដដែល)។ |
| Customer-centric approach (អភិក្រមផ្តោតលើអតិថិជនជាចម្បង) | យុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មដែលដាក់អតិថិជនជាចំណុចកណ្តាលនៃការសម្រេចចិត្តទាំងអស់ ដោយផ្តោតលើតម្រូវការ ចំណូលចិត្ត និងបទពិសោធន៍របស់ពួកគេ ដើម្បីបង្កើតផលិតផល ឬសេវាកម្ម។ | ដូចជាការចម្អិនម្ហូបដោយសួរភ្ញៀវមុនថាតើពួកគេចូលចិត្តហឹរឬអត់ ជាជាងការចម្អិនតាមចំណូលចិត្តរបស់ចុងភៅខ្លួនឯង។ |
| Angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibition (ការរារាំងអង់ស៊ីមបំប្លែង Angiotensin (ACE)) | សកម្មភាពជីវសាស្ត្រមួយដែលមាននៅក្នុងសារធាតុប្រូតេអ៊ីន (ដូចជាប្រូតេអ៊ីនក្នុងសាច់ទន្សាយ) ដែលជួយទប់ស្កាត់អង់ស៊ីម ACE នៅក្នុងរាងកាយ ដែលកត្តានេះមានតួនាទីជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធឈាម និងល្អសម្រាប់សុខភាពបេះដូង។ | ដូចជាការបិទសន្ទះបំពង់ទឹកមិនឱ្យទឹកហូរខ្លាំងពេក ដើម្បីការពារកុំឱ្យទុយោផ្ទុះ ដែលប្រៀបបាននឹងការការពារការឡើងសម្ពាធឈាមខ្ពស់ក្នុងសរសៃឈាម។ |
| Product diversification (ការធ្វើពិពិធកម្មផលិតផល) | យុទ្ធសាស្ត្រពង្រីកជម្រើសនៃផលិតផល តាមរយៈការបង្កើតទម្រង់ថ្មីៗរបស់វា ដូចជាការកែច្នៃសាច់ទន្សាយឆៅទៅជាសាច់ក្រក សាច់ប្រឡាក់រួច ឬសាច់វេចខ្ចប់ស្រាប់ ដើម្បីទាក់ទាញអតិថិជនថ្មីៗកាន់តែច្រើន។ | ដូចជាអ្នកលក់ផ្លែស្វាយ ដែលមិនត្រឹមតែលក់ស្វាយស្រស់ទុំទេ តែថែមទាំងកែច្នៃលក់ជាដំណាប់ស្វាយ ទឹកស្វាយ និងស្វាយឆឹង ដើម្បីឱ្យត្រូវចិត្តអតិថិជនគ្រប់វ័យ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
