បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតកូនម្នាស់ពូជ Phetchaburi និងរយៈពេលយូរនៃការផលិតកូនម្នាស់តាមបែបប្រពៃណី ដោយស្វែងរកបច្ចេកទេសបន្តពូជដែលចំណាយពេលខ្លី និងទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់សម្រាប់ការផលិតជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសាកល្បងត្រូវបានអនុវត្តដោយបែងចែកជាពីរផ្នែក គឺការបណ្តុះកូនក្នុងរោងថ្នាល និងការអនុវត្តផ្ទាល់នៅលើទីវាលចំការ ដោយប្រៀបធៀបវិធីសាស្ត្រចំនួន ៥ ផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Crown leaf budding ការបណ្តុះស្លឹកពីកញ្ចុំស្លឹកលើផ្លែ |
អាចផលិតកូនម្នាស់បានច្រើនពីកញ្ចុំស្លឹកតែមួយ (១០ កូន/កញ្ចុំ) ស័ក្តិសមសម្រាប់ពូជកម្រ។ | ទាមទារកម្លាំងពលកម្មច្រើន កូនម្នាស់លូតលាស់យឺត (១១ ខែទើបអាចដាំបាន) និងមានទំហំតូច។ | ផលិតបាន ១០ កូន/កញ្ចុំស្លឹក កម្ពស់ ១៣,១ ស.ម ក្នុងរយៈពេល ១១ ខែ តែមិនត្រូវបានណែនាំសម្រាប់ការផលិតពាណិជ្ជកម្ម។ |
| Sucker splitting ការពុះខ្នែង |
កូនម្នាស់លូតលាស់លឿន (៨ ខែ) និងមានទំហំធំល្មមសម្រាប់ដាំ។ | ការចំណាយដើមដំបូងខ្ពស់ (៤,៥២ បាត/កូន) បើធៀបនឹងវិធីសាស្ត្រពុះដើម។ | ផលិតបាន ២,៧៥ កូន/ខ្នែង កម្ពស់ ២៦,៣ ស.ម ក្នុងរយៈពេល ៨ ខែ ក្នុងតម្លៃ ៤,៥២ បាត/កូន។ |
| Stem splitting ការពុះដើម |
ជាវិធីសាស្ត្រក្នុងរោងថ្នាលដែលមានតម្លៃថោក (១,៥៣ បាត/កូន) ទទួលបានចំនួនកូនម្នាស់គួរសម លូតលាស់លឿន។ | តម្រូវឱ្យកាប់ដើមមេដែលប្រមូលផលរួចចោល ដើម្បីយកមកហាន់ជាកង់ៗសម្រាប់បណ្តុះ។ | ផលិតបាន ៣,៥ កូន/ចំណិតដើម កម្ពស់ ៣១,១ ស.ម ក្នុងរយៈពេល ៨ ខែ ក្នុងតម្លៃ ១,៥៣ បាត/កូន។ |
| Young plant apex destruction ការបំផ្លាញចុងត្រួយក្នុងចំការ |
ជាវិធីសាស្ត្រចំណាយតិចបំផុត មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ផ្តល់កូនម្នាស់ធំៗ និងទម្ងន់ធ្ងន់ល្អ។ | អាចមានហានិភ័យមេរោគផ្សិត ឬរលួយគល់នៅរដូវភ្លៀងដោយសារការគាស់ចុងត្រួយ។ | ផលិតបាន ១៧,៤២ កូន/ដើម កម្ពស់ ៤៥,២៤ ស.ម រយៈពេលសរុប ១៤ ខែ ក្នុងតម្លៃទាបបំផុតត្រឹម ០,៨៥ បាត/កូន។ |
| Removal of the flower ការកាត់ផ្កាខ្ចីចោល |
ងាយស្រួលអនុវត្តដោយគ្រាន់តែប្រើប្រាស់ថ្នាំជំរុញការចេញផ្កា រួចកាត់ផ្កាចោល។ | ទទួលបានទិន្នផលកូនម្នាស់តិចជាង និងមានទំហំតូចជាងបច្ចេកទេសបំផ្លាញចុងត្រួយ ហើយតម្លៃថ្លៃជាងបន្តិច។ | ផលិតបាន ១២,៣៤ កូន/ដើម កម្ពស់ ៣៨,៩៣ ស.ម ក្នុងតម្លៃ ១,០៩ បាត/កូន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបង្ហាញពីការចំណាយលម្អិតទាំងនៅក្នុងរោងថ្នាល និងការអនុវត្តផ្ទាល់នៅទីវាល ដោយទាមទារវត្ថុធាតុដើម និងកម្លាំងពលកម្មជាក់លាក់។
ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មខេត្ត Phetchaburi ប្រទេសថៃ ពីឆ្នាំ ២០១១ ដល់ ២០១៣ ដោយផ្តោតលើពូជម្នាស់ Phetchaburi ផ្ទាល់។ ទោះបីជាលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងដីនៅប្រទេសថៃមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ លទ្ធផលអាចមានការប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចនៅពេលអនុវត្តលើពូជម្នាស់ក្នុងស្រុករបស់យើង ដូចជាម្នាស់ទឹកឃ្មុំ ឬម្នាស់ភ្នំតូច (Ananas comosus)។ ការយល់ដឹងពីបញ្ហានេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កសិករកម្ពុជាក្នុងការសាកល្បងបន្សាំបច្ចេកទេសជាមុន។
បច្ចេកទេសទាំងនេះមានសក្តានុពល និងសារៈប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកូនពូជ និងបង្កើនផលិតកម្មម្នាស់ពាណិជ្ជកម្ម។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរពីការរង់ចាំកូនខ្នែងតាមបែបធម្មជាតិយឺតយ៉ាវ មកប្រើបច្ចេកទេសបង្កើនចំនួនកូនបែបវិទ្យាសាស្ត្រនេះ អាចជំរុញប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់កសិករកម្ពុជាបានយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Crown leaf budding (ការពន្លកស្លឹកកញ្ចុំ) | បច្ចេកទេសបន្តពូជដោយយកស្លឹកពីកញ្ចុំលើផ្លែម្នាស់មកបំបែកដាំម្តងមួយសន្លឹកៗ ដើម្បីឱ្យភ្នែកដែលជាប់គល់ស្លឹកដុះចេញជាកូនម្នាស់ថ្មី។ វាមានប្រយោជន៍សម្រាប់ពូជកម្រព្រោះផលិតកូនបានច្រើន ប៉ុន្តែលូតលាស់យឺត។ | ដូចជាការយកស្លឹកដើមកុលាបថ្មមួយសន្លឹកៗទៅចាក់បណ្តុះឱ្យដុះជាដើមថ្មី ដើម្បីចំណេញពូជ។ |
| Sucker splitting (ការពុះខ្នែង) | ការយកខ្នែងម្នាស់ (កូនដែលដុះចេញពីគល់ដើម) មកពុះជាចម្រៀកៗ រួចយកទៅបណ្តុះក្នុងថ្នាលដើម្បីបំបែកឱ្យចេញជាកូនម្នាស់តូចៗបន្ថែមទៀត។ វាជួយកាត់បន្ថយពេលវេលា និងបង្កើនចំនួនកូនបើធៀបនឹងការចាំយកខ្នែងតាមធម្មជាតិ។ | ដូចជាការពុះមើមដំឡូងដែលមានភ្នែកជាដុំតូចៗ ហើយយកទៅដាំដើម្បីឱ្យដុះបានច្រើនដើម។ |
| Stem splitting (ការពុះដើម) | ការកាត់យកដើមមេម្នាស់ដែលប្រមូលផលផ្លែរួច មកហាន់ជាកង់ៗ (កម្រាស់ ២-៣ ស.ម) រួចយកទៅបណ្តុះ។ ភ្នែកដែលនៅតាមដើមនឹងលូតលាស់ចេញជាកូនម្នាស់ថ្មី ដែលជាវិធីចំណាយថ្លៃដើមទាបបំផុតនៅក្នុងរោងថ្នាល។ | ដូចជាការកាត់ដើមអំពៅជាកង់ៗតាមថ្នាំង ដើម្បីយកទៅបណ្តុះឱ្យដុះពន្លកថ្មី។ |
| Apex destruction (ការបំផ្លាញចុងត្រួយ) | បច្ចេកទេសប្រើឧបករណ៍មុខស្រួចគាស់ទម្លាយ ឬបំផ្លាញកោសិកាលូតលាស់នៅចំកណ្តាលត្រួយម្នាស់ ធ្វើឱ្យដើមលែងលូតលាស់ឡើងលើ តែបង្ខំឱ្យវាបញ្ចេញកូនខ្នែងតាមភ្នែកនៅជុំវិញគល់ជំនួសវិញយ៉ាងច្រើន។ | ដូចជាការកាត់ត្រួយដើមជីរនាងវងចោល ដើម្បីឱ្យវាបែកមែកចេញសងខាងកាន់តែច្រើន និងឆាប់រហ័ស។ |
| Young flower removal (ការកាត់ផ្កាខ្ចីចោល) | ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដើម្បីបង្ខំឱ្យម្នាស់ចេញផ្កា រួចកាត់ផ្កានោះចោលមុនពេលវាធំ ដើម្បីបញ្ឈប់ការបង្កើតផ្លែ ដែលជំរុញឱ្យដើមមេបញ្ចេញថាមពលទៅចិញ្ចឹមកូនខ្នែងវិញ។ | ដូចជាការបេះផ្កាស្វាយចោលនៅពេលដើមនៅតូច ដើម្បីកុំឱ្យវាខូចកម្លាំងចិញ្ចឹមផ្លែ តែងាកមកចិញ្ចឹមដើមនិងមែកឱ្យធំធាត់។ |
| Ethephon (អេធីហ្វុន) | ជាសារធាតុគីមីម្យ៉ាងដែលកសិករប្រើសម្រាប់បាញ់ ឬបន្តក់លើត្រួយម្នាស់ ដើម្បីបញ្ឆោតអរម៉ូនរុក្ខជាតិឱ្យវាចេញផ្កាព្រមៗគ្នាតាមពេលដែលយើងចង់បាន ដែលជួយសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងការប្រមូលផល។ | ដូចជាការដាក់ម៉ោងរោទ៍ដាស់រុក្ខជាតិឱ្យភ្ញាក់ឡើងដើម្បីចាប់ផ្តើមចេញផ្កាព្រមៗគ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Fosetyl-aluminium (ហ្វូសេទីល-អាលុយមីញ៉ូម) | ជាប្រភេទថ្នាំកសិកម្មប្រឆាំងមេរោគផ្សិត ដែលគេនិយមយកមកត្រាំកូនម្នាស់ ឬចំណិតដើមម្នាស់មុននឹងបណ្តុះ ដើម្បីការពារកុំឱ្យរលួយគល់ ឬខូចខាតដោយសារការវាយប្រហារពីផ្សិតក្នុងដី។ | ដូចជាការលាបថ្នាំសម្លាប់មេរោគលើមុខរបួសមុននឹងរុំបង់ ដើម្បីការពារកុំឱ្យរបួសនោះក្លាយជាដំបៅ។ |
| Meristematic apex (កោសិកាលូតលាស់ចុងត្រួយ) | ជាចំណុចកណ្តាលនៃចុងកំពូលរបស់រុក្ខជាតិ ដែលមានកោសិការៀបចំខ្លួនលូតលាស់បន្តបន្ទាប់បង្កើតជាស្លឹកថ្មី ឬផ្កា។ ការបញ្ឈប់សកម្មភាពនៅចំណុចនេះ នឹងធ្វើឱ្យថាមពលហូរទៅចិញ្ចឹមភ្នែកដែលនៅតាមគល់វិញ។ | ដូចជាក្បាលម៉ាស៊ីនរថភ្លើងដែលទាញទូរថភ្លើងទៅមុខ បើក្បាលម៉ាស៊ីនបញ្ឈប់ កម្លាំងនឹងត្រូវរុញច្រានទៅទូផ្សេងៗដែលនៅសងខាងវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
