បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវិភាគថ្លៃដើមសេវាកម្មនៃការចេញលិខិតអនុញ្ញាតនាំចូល និងឆ្លងកាត់ ក្រោមច្បាប់ចត្តាឡីស័ករុក្ខជាតិរបស់ប្រទេសថៃ ដើម្បីស្វែងរកយន្តការគ្រប់គ្រងចំណាយ និងកែសម្រួលកម្រៃសេវាឱ្យសមស្រប។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះអនុវត្តតាមវិធីសាស្ត្ររចនាសម្ព័ន្ធក្នុងឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុ ២០២២ ដោយផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យចំណាយ និងការវិភាគផ្អែកលើការបែងចែកថ្លៃដើមដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Activity-Based Costing (ABC) / Direct Allocation Method ការគណនាថ្លៃដើមផ្អែកលើសកម្មភាព ឬវិធីសាស្ត្របែងចែកដោយផ្ទាល់ |
អាចផ្តល់តម្លៃពិតប្រាកដនៃសេវាកម្មសាធារណៈយ៉ាងសុក្រឹត និងបង្ហាញពីចំណាយលម្អិតដូចជា កម្លាំងពលកម្ម និងសម្ភារៈ។ វាជួយអ្នកធ្វើគោលនយោបាយក្នុងការកែសម្រួលតម្លៃសេវាឱ្យមានភាពយុត្តិធម៌។ | ទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យស្មុគស្មាញច្រើនពីប្រព័ន្ធគណនេយ្យរដ្ឋាភិបាល និងត្រូវការពេលវេលាដើម្បីបែងចែកចំណាយផ្ទាល់ និងចំណាយប្រយោល។ | រកឃើញថាថ្លៃដើមពិតប្រាកដនៃការចេញលិខិតអនុញ្ញាតមានចំនួន ២៤៨,៤៤ បាត/ច្បាប់ ដែលក្នុងនោះចំណាយកម្លាំងពលកម្មមានរហូតដល់ ៩៣,៦៥%។ |
| Traditional Flat Fee Policy គោលការណ៍គិតកម្រៃសេវាថេរតាមបែបប្រពៃណី |
ងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងមិនមានការផ្លាស់ប្តូរតម្លៃញឹកញាប់ ដែលផ្តល់ស្ថិរភាពដល់ប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មរបស់វិស័យឯកជន។ | មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីថ្លៃដើមពិតប្រាកដក្នុងការផ្ដល់សេវា ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋត្រូវខាតបង់ថវិកា (subsidize) និងមិនជំរុញឱ្យមានការកែលម្អប្រសិទ្ធភាពចំណាយ។ | រដ្ឋប្រមូលកម្រៃសេវាបានត្រឹមតែ ១០០ បាត/ច្បាប់ (តាមច្បាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១០) ខណៈថ្លៃដើមពិតគឺខ្ពស់ជាងនេះឆ្ងាយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុពីប្រព័ន្ធគណនេយ្យរដ្ឋាភិបាល និងប្រព័ន្ធចេញលិខិតអនុញ្ញាតអេឡិចត្រូនិកកម្រិតជាតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងនាយកដ្ឋានកសិកម្មនៃប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យចំណាយ និងរចនាសម្ព័ន្ធមន្ត្រីរាជការថៃសម្រាប់ឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុ២០២២។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏មានការនាំចេញ-នាំចូលកសិផលច្រើនជាមួយប្រទេសជិតខាង និងអាចរៀនសូត្រពីរបៀបវាយតម្លៃថ្លៃដើមសេវាសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ដើម្បីចៀសវាងការខាតបង់ថវិកាជាតិលើការឧបត្ថម្ភធនសេវាដែលមិនចាំបាច់។
វិធីសាស្ត្រវិភាគថ្លៃដើមនេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងដំណាក់កាលនៃការពង្រឹងការប្រមូលចំណូល និងឌីជីថលនីយកម្មសេវាសាធារណៈ។
ការយកគំរូនៃការវិភាគថ្លៃដើមនេះមកអនុវត្ត នឹងជួយស្ថាប័នរដ្ឋកម្ពុជាបង្កើនតម្លាភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងធានាបាននូវនិរន្តរភាពនៃប្រព័ន្ធផ្ដល់សេវាអេឡិចត្រូនិកក្នុងរដ្ឋាភិបាលឌីជីថល។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Direct Cost (ដើមទុនផ្ទាល់ / ต้นทุนทางตรง) | ចំណាយដែលពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់ និងអាចកំណត់បានច្បាស់លាស់ក្នុងការផលិតទំនិញ ឬផ្តល់សេវាកម្មណាមួយ ដូចជាប្រាក់ខែមន្ត្រីដែលធ្វើការលើការចេញលិខិតអនុញ្ញាតនោះផ្ទាល់ និងសម្ភារៈដែលប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងក្នុងការងារនោះ។ | ដូចជាការចំណាយទិញសាច់ និងបន្លែ ដើម្បីធ្វើម្ហូបមួយចាន ដែលយើងដឹងច្បាស់ថាអស់លុយប៉ុន្មាន។ |
| Indirect Cost (ដើមទុនប្រយោល / ต้นทุนทางอ้อม) | ចំណាយដែលមិនអាចកាត់ដោយឡែក ឬកំណត់ច្បាស់លាស់ថាចំណាយអស់ប៉ុន្មានសម្រាប់សេវាកម្មមួយមុខៗ ដូចជាថ្លៃទឹក ភ្លើង និងប្រាក់ខែផ្នែករដ្ឋបាលទូទៅដែលគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការនៃស្ថាប័នទាំងមូល។ | ដូចជាថ្លៃហ្គាស ឬថ្លៃជួលតូបលក់ដូរ ដែលយើងពិបាកគិតថាវាអស់ប៉ុន្មានសេនពិតប្រាកដសម្រាប់ម្ហូបមួយចានៗ។ |
| Capital Cost / Depreciation (ដើមទុនវិនិយោគ និងរំលស់ / ต้นทุนค่าลงทุน และค่าเสื่อมราคา) | ចំណាយលើទ្រព្យសកម្មដែលមានអាយុកាលប្រើប្រាស់យូរ (ដូចជាអគារ កុំព្យូទ័រ) ដែលត្រូវគណនារំលស់តម្លៃបន្តិចម្តងៗទៅតាមឆ្នាំនីមួយៗនៃការប្រើប្រាស់ ជាជាងគិតបញ្ចូលចំណាយទាំងមូលក្នុងឆ្នាំតែមួយ។ ក្នុងឯកសារនេះ កុំព្យូទ័រចាស់ៗត្រូវបានគិតរំលស់អស់តម្លៃ (ស្មើ ០)។ | ដូចជាការទិញទូរស័ព្ទតម្លៃ ១០០០ ដុល្លារប្រើបាន ៥ ឆ្នាំ មានន័យថាយើងត្រូវគិតចំណាយរំលស់ ២០០ ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ |
| Cost Allocation (ការបែងចែកចំណាយ / การปันส่วนต้นทุน) | ដំណើរការនៃការបែងចែកចំណាយរួម (ដូចជាប្រាក់ខែប្រធាន ឬថ្លៃថែទាំអគារ) ទៅកាន់នាយកដ្ឋាន ឬសេវាកម្មជាក់លាក់ណាមួយ ដោយផ្អែកលើរូបមន្តសមាមាត្រ ដូចជាបែងចែកតាមចំនួនបុគ្គលិក ឬចំនួនម៉ោងធ្វើការ។ | ដូចជាការបែងចែកថ្លៃជួលផ្ទះរួមគ្នា ដោយគិតតាមទំហំបន្ទប់ដែលម្នាក់ៗស្នាក់នៅជាក់ស្តែង។ |
| National Single Window (NSW) (ប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិ / ระบบเชื่อมโยงข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ณ จุดเดียว) | ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រជាតិរួមមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពាណិជ្ជករដាក់ឯកសារ និងទិន្នន័យតែម្តងគត់ ដើម្បីបំពេញនីតិវិធីនាំចេញ នាំចូល និងឆ្លងកាត់ទំនិញ ជាមួយស្ថាប័នរដ្ឋពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ (គយ កសិកម្ម ជាដើម)។ | ដូចជាផ្សារទំនើបមួយដែលអ្នកអាចទិញទំនិញគ្រប់ប្រភេទ ហើយបង់លុយនៅបញ្ជរតែមួយ ដោយមិនបាច់ដើរទៅបង់លុយតាមហាងតូចៗនីមួយៗឡើយ។ |
| Plant Quarantine (ចត្តាឡីស័ករុក្ខជាតិ / กักพืช) | វិធានការត្រួតពិនិត្យ និងវិភាគហានិភ័យលើរុក្ខជាតិដែលនាំចូល ឬឆ្លងកាត់ ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការឆ្លងរាលដាលនៃសត្វល្អិតចង្រៃ ឬជំងឺរុក្ខជាតិពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ ដែលអាចបំផ្លាញវិស័យកសិកម្មជាតិ។ | ដូចជាការធ្វើចត្តាឡីស័ក និងពិនិត្យសុខភាពអ្នកដំណើរនៅព្រលានយន្តហោះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងវីរុសកូវីដ១៩អញ្ចឹងដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
