បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវិភាគ និងប្រៀបធៀបថ្លៃដើមនៃប្រតិបត្តិការទីធ្លាផ្ទុករថយន្តនាំចេញ រវាងការជួលភ្នាក់ងារផ្តល់សេវាកម្មពីខាងក្រៅ (Outsource) និងការប្រើប្រាស់បុគ្គលិកផ្ទាល់របស់ក្រុមហ៊ុន ECO (Thailand)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការសម្ភាសន៍ ការសង្កេតផ្ទាល់ និងការគណនាថ្លៃដើមដោយអនុវត្តទ្រឹស្តីប្រព័ន្ធចំណាយផ្អែកលើសកម្មភាព (ABC) លើសកម្មភាពរងចំនួន ១៤ ជំហាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Outsourcing (External Service Provider) ការជួលសេវាកម្មពីខាងក្រៅ (Outsourcing) |
ងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងដោយមិនចាំបាច់ខ្វាយខ្វល់ពីប្រតិបត្តិការលម្អិត និងអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃប្រតិបត្តិការ។ | មានថ្លៃដើមខ្ពស់ខ្លាំង (៥៧០ បាត/គ្រឿង) ហើយក្រុមហ៊ុនមិនអាចគ្រប់គ្រង ឬដឹងពីភាពខ្ជះខ្ជាយនៅក្នុងសកម្មភាពនីមួយៗបានឡើយ។ | ចំណាយសរុប ៥៧០ បាត/គ្រឿង (ប្រមាណ ៥.៤ លានបាតក្នុងមួយឆ្នាំ សម្រាប់រថយន្ត ៩៥២២ គ្រឿង)។ |
| In-house Operation using ABC Analysis ការប្រតិបត្តិការដោយប្រើបុគ្គលិកផ្ទាល់ដោយប្រើការវិភាគ ABC |
ចំណាយទាបជាងមុនយ៉ាងខ្លាំង ផ្តល់នូវតម្លាភាពក្នុងការមើលឃើញថ្លៃដើមតាមសកម្មភាពនីមួយៗ (១៤ ជំហាន) និងអាចលុបបំបាត់ការខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា។ | ទាមទារការតាមដាន ប្រមូលទិន្នន័យ (Time and Motion Study) និងការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកដោយផ្ទាល់ដែលស៊ីសង្វាក់ពេលវេលាច្រើន។ | ចំណាយត្រឹមតែ ១៧៨,១៣ បាត/គ្រឿង (សន្សំបាន ៦៨,៧៥%) និងអាចធ្លាក់ដល់ ១៧៥,៧២ បាត ក្រោយពេលកែលម្អ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រគណនាថ្លៃដើមផ្អែកលើសកម្មភាព (ABC) នេះ ទាមទារការវិនិយោគពេលវេលាច្រើនទៅលើការប្រមូលទិន្នន័យ និងការវាស់វែងការងារនៅទីតាំងផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះផ្អែកលើទិន្នន័យឆ្នាំ ២០១៤-២០១៥ របស់ក្រុមហ៊ុននាំចេញរថយន្តមួយនៅប្រទេសថៃ (ECO Thailand)។ អត្រាប្រាក់ឈ្នួល វប្បធម៌ការងារ និងស្តង់ដារប្រតិបត្តិការ គឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទឧស្សាហកម្មរថយន្តរបស់ថៃនាសម័យនោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកទិន្នន័យនេះទៅប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ត្រូវតែមានការកែសម្រួលដោយផ្អែកលើប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ច្បាប់ការងារ និងទំហំប្រតិបត្តិការក្នុងស្រុកជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រនេះមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការវាយតម្លៃឡើងវិញនូវប្រតិបត្តិការភស្តុភារ និងឃ្លាំងស្តុកទំនិញនៅកម្ពុជា ដើម្បីសម្រេចចិត្តថាតើគួរធ្វើដោយខ្លួនឯង ឬជួលសេវាកម្មក្រៅ។
សរុបមក ប្រព័ន្ធ ABC ជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលមួយសម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្រងនៅកម្ពុជាក្នុងការសម្រេចចិត្តផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយតម្លាភាព និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការឃ្លាំង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Activity-Based Costing (ABC) | ប្រព័ន្ធគណនាថ្លៃដើមដែលបែងចែកចំណាយផ្អែកលើសកម្មភាពជាក់ស្តែងដែលបានធ្វើ ជាជាងការបែងចែកចំណាយរួមស្មើៗគ្នាចូលទៅក្នុងផលិតផល។ វិធីនេះជួយឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រងដឹងច្បាស់ថាសកម្មភាពមួយណាប្រើប្រាស់ធនធានអស់ប៉ុន្មានពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការគិតលុយពេលញ៉ាំអាហារជុំគ្នា ដោយអ្នកណាញ៉ាំម្ហូបថ្លៃ ឬញ៉ាំច្រើន ត្រូវចេញលុយច្រើនជាងអ្នកញ៉ាំតិច ជាជាងការចែកលុយស្មើៗគ្នា។ |
| Cost Driver | កត្តាជំរុញ ឬរង្វាស់ដែលបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការកើនឡើង ឬថយចុះនៃចំណាយ ដោយវាត្រូវបានប្រើដើម្បីកំណត់ថាតើធនធានប៉ុន្មានត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយសកម្មភាពណាមួយ (ឧទាហរណ៍ ចំនួនម៉ោងធ្វើការ, ចំនួនទំហំទីធ្លា, ចំនួនដងនៃការលើកដាក់)។ | ដូចជាកុងទ័រភ្លើងដែលវាស់ថាយើងប្រើប្រាស់អគ្គិសនីអស់ប៉ុន្មានគីឡូវ៉ាត់ ដើម្បីគិតលុយទៅតាមការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។ |
| Value-added activity | សកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលបង្កើតតម្លៃបន្ថែមដល់ផលិតផល ឬសេវាកម្ម ដែលអតិថិជនមើលឃើញពីអត្ថប្រយោជន៍ និងសុខចិត្តចំណាយប្រាក់ទិញ។ សកម្មភាពទាំងនេះមិនអាចកាត់ចោលបានឡើយក្នុងប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម។ | ដូចជាការចម្អិនម្ហូបនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋាន ដែលវាជារឿងចាំបាច់បំផុតក្នុងការធ្វើឱ្យសាច់ឆៅក្លាយជាម្ហូបឆ្ងាញ់សម្រាប់ភ្ញៀវ។ |
| Non-value added activity | សកម្មភាពដែលមិនបង្កើតតម្លៃដល់ផលិតផល ឬសេវាកម្ម (ឧទាហរណ៍ ការរង់ចាំយូរ ការរើឥវ៉ាន់ចុះឡើងច្រើនដង) ដែលស្ថាប័នគួរតែកាត់បន្ថយ ឬលុបបំបាត់ចោលដើម្បីសន្សំសំចៃពេលវេលា និងថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការ។ | ដូចជាការដើរវង្វេងផ្លូវពេលកំពុងដឹកឥវ៉ាន់ឱ្យភ្ញៀវ ដែលខាតទាំងពេលវេលា និងសាំង តែមិនបានផ្តល់ប្រយោជន៍អ្វីសោះដល់ភ្ញៀវ។ |
| Indirect Cost | ចំណាយរួមទាំងឡាយណាដែលមិនអាចទាញភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងផលិតផលណាមួយបាន (ឧទាហរណ៍ ថ្លៃជួលឃ្លាំង ថ្លៃរដ្ឋបាល ប្រាក់ខែអ្នកយាម) តែជាចំណាយចាំបាច់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ដំណើរការអាជីវកម្មទាំងមូល។ | ដូចជាថ្លៃជួលតូបលក់កាហ្វេ វាមិនមែនជាថ្លៃគ្រាប់កាហ្វេ ឬស្ករដែលនៅក្នុងកែវផ្ទាល់នោះទេ តែអ្នកត្រូវតែបង់ដើម្បីមានកន្លែងលក់ដូរ។ |
| Sunk Cost | ចំណាយដែលបានបង់រួចហើយក្នុងអតីតកាល ហើយមិនអាចទាមទារយកមកវិញបានទេ ទោះបីជាអ្នកសម្រេចចិត្តបែបណានៅពេលអនាគតក៏ដោយ។ ចំណាយនេះមិនគួរត្រូវបានយកមកគិតក្នុងការសម្រេចចិត្តគម្រោងថ្មីឡើយ។ | ដូចជាលុយដែលអ្នកបានទិញសំបុត្រកុនរួចហើយ តែរឿងនោះមិនល្អមើល ទោះអ្នកដើរចេញមិនមើលបន្ត ក៏លុយនោះមិនអាចទារវិញបានដែរ។ |
| Resource Driver | មូលដ្ឋានឬរង្វាស់សម្រាប់បែងចែកចំណាយនៃធនធានទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពនីមួយៗ ដើម្បីដឹងថាធនធាននីមួយៗត្រូវចាក់ចូលទៅក្នុងសកម្មភាពណាខ្លះ (ឧទាហរណ៍ ការយកភាគរយនៃម៉ោងធ្វើការរបស់បុគ្គលិកទៅគណនាជាប្រាក់ខែប្រចាំសកម្មភាពនីមួយៗ)។ | ដូចជាការបែងចែកប្រាក់ខែបុគ្គលិកទៅតាមចំនួនម៉ោងដែលគាត់បានចំណាយពេលធ្វើការលើគម្រោង A និងគម្រោង B។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
