បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះសិក្សាពីការវាយតម្លៃថ្លៃដើម និងរចនាសម្ព័ន្ធនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់ប្រព័ន្ធផលិតម្សៅដំឡូងមីសរីរាង្គ ប្រៀបធៀបជាមួយការផលិតដំឡូងមីធម្មតានៅខេត្តអ៊ូប៊ុនរ៉ាត់ឆាថានី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករ និងរោងចក្រដើម្បីវិភាគថ្លៃដើម និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពកសិករឆ្ពោះទៅរកស្តង់ដារសរីរាង្គ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Organic Cassava Production ការផលិតដំឡូងមីសរីរាង្គ |
កសិករទទួលបានប្រាក់ចំណេញច្រើនជាង និងអាចលក់ក្នុងតម្លៃខ្ពស់ជាង។ ជួយកែលម្អគុណភាពដី និងរក្សាបាននូវនិរន្តរភាពបរិស្ថាន។ | ទាមទារថ្លៃដើមផលិតកម្មខ្ពស់ជាង និងកម្លាំងពលកម្មច្រើន។ រោងចក្រកែច្នៃប្រឈមនឹងការខាតបង់ដោយសារថ្លៃចំណាយខ្ពស់លើវិញ្ញាបនបត្រស្តង់ដារ។ | ទិន្នផលគោលដៅ ៤,៥ តោន/រ៉ៃ, ចំណេញសម្រាប់កសិករ ១.៥៦៥ បាត/រ៉ៃ (០,៣៥ បាត/គ.ក), ប៉ុន្តែខាតសម្រាប់រោងចក្រ ០,០៥ បាត/គ.ក។ |
| Native/Chemical Cassava Production ការផលិតដំឡូងមីធម្មតា (ប្រើប្រាស់គីមី) |
ថ្លៃដើមផលិតកម្មរបស់កសិករទាបជាង និងចំណាយកម្លាំងពលកម្មតិច។ រោងចក្រកែច្នៃទទួលបានប្រាក់ចំណេញពីការលក់ម្សៅដំឡូងមី។ | កសិករទទួលបានប្រាក់ចំណេញតិចតួចធៀបនឹងការគិតគូរពីកម្លាំងពលកម្ម។ ការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងថ្នាំសម្លាប់ស្មៅធ្វើឱ្យខូចគុណភាពដីយូរអង្វែង។ | ចំណេញសម្រាប់កសិករត្រឹមតែ ៥៩០ បាត/រ៉ៃ (០,១៣ បាត/គ.ក) និងចំណេញសម្រាប់រោងចក្រ ១,១៥ បាត/គ.ក។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់នេះទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើការកសាងសមត្ថភាពកសិករ ធាតុចូលកសិកម្មសរីរាង្គ និងការចំណាយលើការវាយតម្លៃស្តង់ដារអន្តរជាតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្ត Ubon Ratchathani ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើកសិករដែលចូលរួមក្នុងគម្រោងកសិកម្មសរីរាង្គជាមួយរោងចក្រ Ubon Bio Ethanol។ លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងប្រភេទដីមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងតំបន់ដាំដុះដំឡូងមីនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនេះមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តផ្ទាល់ ប៉ុន្តែទាមទារការពិចារណាលើភាពខុសគ្នានៃការគាំទ្រពីរដ្ឋ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។
ម៉ូដែលនៃការអភិវឌ្ឍខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ម្សៅដំឡូងមីសរីរាង្គនេះគឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការលើកកម្ពស់តម្លៃដំឡូងមីនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តគំរូនេះអាចជួយកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីការពឹងផ្អែកលើការនាំចេញដំឡូងមីស្រស់តម្លៃទាប ទៅជាការនាំចេញផលិតផលកែច្នៃសរីរាង្គដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ និងមាននិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Activity Based Costing (ការគណនាថ្លៃដើមផ្អែកលើសកម្មភាព) | វិធីសាស្ត្រគណនេយ្យដែលកំណត់ថ្លៃដើមទៅលើរាល់សកម្មភាពជាក់លាក់នីមួយៗក្នុងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម (ដូចជាការរៀបចំដី ការដកស្មៅ ការដឹកជញ្ជូន និងការត្រួតពិនិត្យស្តង់ដារ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ថាដំណាក់កាលណាដែលចំណាយលុយច្រើនជាងគេ។ | ដូចជាការបំបែកវិក្កយបត្រអាហារក្នុងជប់លៀងមួយដោយគិតតាមអ្នកដែលញ៉ាំម្ហូបអ្វីខ្លះ ជំនួសឱ្យការយកតម្លៃសរុបមកចែកស្មើៗគ្នា ដើម្បីឱ្យដឹងច្បាស់ថាអ្នកណាចំណាយលើអ្វីខ្លះពិតប្រាកដ។ |
| Supply chain (ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់) | បណ្តាញនៃបុគ្គល ក្រុមហ៊ុន បច្ចេកវិទ្យា និងសកម្មភាពទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធតាំងពីការដាំដុះ (កសិករ) ការប្រមូលទិញ ការកែច្នៃរហូតដល់ក្លាយជាផលិតផលសម្រេច (ម្សៅដំឡូងមី) ផ្ញើទៅដល់ដៃអតិថិជនចុងក្រោយ។ | វាប្រៀបដូចជាការរត់បណ្តាក់ដែលកសិករជាអ្នករត់ឈើទីមួយ ក្រុមហ៊ុនកែច្នៃជាអ្នករត់ឈើទីពីរ ហើយអតិថិជនជាអ្នកនៅខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនបញ្ចប់ ដែលទាមទារឱ្យគ្រប់គ្នាធ្វើការដោយរលូនជាមួយគ្នា។ |
| USDA NOP (កម្មវិធីសរីរាង្គជាតិរបស់ក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក) | ស្តង់ដារបញ្ជាក់គុណភាពកសិផលសរីរាង្គដ៏តឹងរ៉ឹងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលតម្រូវឱ្យកសិករអនុវត្តតាមគោលការណ៍កសិកម្មដោយមិនប្រើប្រាស់ជីគីមី ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងមានការកត់ត្រាត្រឹមត្រូវដែលអាចតាមដានប្រភពដើមបាន។ | ដូចជាលិខិតឆ្លងដែនប្រភេទពិសេសមួយដែលបញ្ជាក់ថាផលិតផលរបស់អ្នកពិតជាបរិសុទ្ធ និងមានសុវត្ថិភាព១០០% ដើម្បីអាចចូលទៅលក់ក្នុងទីផ្សារអាមេរិកបាន។ |
| PGPR3 bio-fertilizer (ជីជីវសាស្រ្ត PGPR3) | ប្រភេទជីដែលមានផ្ទុកបាក់តេរីរស់ដែលជួយជំរុញការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិ (Plant Growth-Promoting Rhizobacteria) ជួយឱ្យឫសដំឡូងមីស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមពីដីបានល្អប្រសើរ និងបង្កើនទិន្នផលដោយមិនពឹងផ្អែកលើជីគីមី។ | ដូចជាការផ្តល់វីតាមីន ឬប្រូបាយអូទិក (Probiotics) ដល់ក្រពះពោះវៀនមនុស្ស ដើម្បីជួយរំលាយអាហារនិងស្រូបយកជីវជាតិបានល្អ ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយរឹងមាំលូតលាស់លឿន។ |
| Sunn hemp (សណ្តែកពួច ឬ សណ្តែកសេក) | រុក្ខជាតិប្រភេទសណ្តែកដែលគេដាំចន្លោះជួរដំឡូងមី រួចភ្ជួរលុបទៅក្នុងដីវិញនៅពេលវាចេញផ្កា ដើម្បីឱ្យវារលួយក្លាយជាជីស្រស់ (Green manure) ជួយបង្កើនសារធាតុអាសូត (N) ហ្វូស្វ័រ និងប៉ូតាស្យូមនៅក្នុងដី។ | ប្រៀបដូចជាការសន្សំប្រាក់ចូលក្នុងកូនជ្រូក ដោយការដាំរុក្ខជាតិនេះគឺដើម្បីផលិតជីដោយខ្លួនឯង រួចវាយកូនជ្រូកនោះបញ្ចេញជីចូលទៅក្នុងដីវិញដើម្បីផ្តល់ចំណីឱ្យដំឡូងមី។ |
| Hydro cyclone (ម៉ាស៊ីនបំបែកដោយកម្លាំងទឹកវិល) | ឧបករណ៍នៅក្នុងរោងចក្រកែច្នៃ ដែលប្រើប្រាស់កម្លាំងចលនាវិលនៃទឹកដើម្បីបំបែកកាកសំណល់ កោសិកា (Cellulose) ឬប្រូតេអ៊ីន ចេញពីម្សៅដំឡូងមី ដើម្បីធ្វើឱ្យទឹកម្សៅមានភាពខាប់និងសុទ្ធល្អ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនបោកខោអាវពេលកំពុងពូតសម្ងួត ដែលកម្លាំងវិលយ៉ាងលឿនធ្វើឱ្យទឹកខ្ទាតចេញពីខោអាវ តែនេះគឺដើម្បីបំបែកម្សៅចេញពីកាក។ |
| Buffer zone (តំបន់ទ្រនាប់) | ផ្ទៃដីឬព្រំប្រទល់ដែលកសិករដាំដើមឈើកម្ពស់ខ្ពស់ (ដូចជាឫស្សី ចេក ឬស្មៅ) និងធ្វើប្រឡាយទឹក ដើម្បីរារាំងកុំឱ្យមានការសាយភាយឬហូរចូលនូវសារធាតុគីមីពីចម្ការអ្នកជិតខាងដែលមិនមែនជាចម្ការសរីរាង្គ។ | វាប្រៀបដូចជាជញ្ជាំងរបាំង ឬកសិណទឹកការពារបន្ទាយ ដែលការពារមិនឱ្យគ្រោះថ្នាក់ (សារធាតុគីមី) ពីខាងក្រៅជ្រៀតចូលមកក្នុងដីបរិសុទ្ធរបស់យើងបាន។ |
| Native Starch (ម្សៅដំឡូងមីឆៅ ឬម្សៅធម្មជាតិ) | ម្សៅដំឡូងមីដែលបានឆ្លងកាត់ការកែច្នៃបឋម (លាង កិន ចម្រាញ់ និងសម្ងួត) ដោយរក្សាទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃម្សៅតាមធម្មជាតិ ដោយមិនទាន់បានឆ្លងកាត់ការកែច្នៃបន្ថែមដោយប្រើប្រាស់ប្រតិកម្មគីមី ឬរូបវន្ត (Modified starch) ឡើយ។ | ដូចជាឈើដែលទើបតែអារចេញពីដើមជាបន្ទះៗរួចរាល់ មិនទាន់បានយកទៅកែច្នៃលាបថ្នាំ ឬច្នៃជាគ្រឿងសង្ហារិមស្មុគស្មាញផ្សេងៗទៀត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
