បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងការស្វែងរកប៉ារ៉ាម៉ែត្រនិងសមីការគណិតវិទ្យាដែលសមស្រប ដើម្បីពន្យល់ពីអត្រាសម្ងួត និងលក្ខណៈទែម៉ូឌីណាមិកក្នុងការផលិតល្ហុងត្រាំស្ករ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការពិសោធន៍សម្ងួតល្ហុងត្រាំស្ករ ដើម្បីកំណត់អត្រាសម្ងួត សំណើមតុល្យភាព ដង់ស៊ីតេ និងកម្ដៅជាក់លាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Brunauer et al. (1938) Equation សមីការ Brunauer សម្រាប់ទស្សន៍ទាយសំណើមតុល្យភាព |
ផ្តល់តម្លៃ R-squared ខ្ពស់បំផុត និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ពន្យល់ពីសំណើមតុល្យភាពរបស់ល្ហុងត្រាំស្ករ ទាំងនៅកម្រិតសំណើមធៀបខ្ពស់ និងទាប។ | ត្រូវការការគណនាថេរ C និង M ដែលប្រែប្រួលតាមសីតុណ្ហភាព ដែលមានភាពស្មុគស្មាញជាងសមីការលីនេអ៊ែរធម្មតា។ | អាចពន្យល់លទ្ធផលពិសោធន៍បានយ៉ាងល្អនៅពេលសំណើមធៀបទាបជាង ២៥% ឬខ្ពស់ជាង ៤៥% ដោយមាន R-squared ខ្ពស់រហូតដល់ ០.៩៥ សម្រាប់សីតុណ្ហភាព ៤២°C។ |
| Henderson (1952) and Chung & Pfost (1967) Equations សមីការ Henderson និង Chung & Pfost |
ជាម៉ូដែលទូទៅដែលត្រូវបានគេស្គាល់និងប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការសម្ងួតគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងផលិតផលកសិកម្មផ្សេងៗ។ | មិនអាចពន្យល់ពីលទ្ធផលពិសោធន៍នៃការសម្ងួតល្ហុងត្រាំស្ករបានល្អនោះទេ ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលមានសំណើមធៀបទាប។ | ផ្តល់តម្លៃ Coefficient of determination (R-squared) ទាបជាង ដោយស្ថិតនៅចន្លោះ ០.៨៤ ទៅ ០.៨៦ ប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនសូវសុក្រឹតសម្រាប់ល្ហុងត្រាំស្ករ។ |
| Diffusion Equation Model (3 terms) ម៉ូដែលសមីការសាយភាយ (ប្រើ ៣ តួ) |
អាចពន្យល់ពីអត្រាសម្ងួត និងអាកប្បកិរិយានៃការសាយភាយទឹកចេញពីសាច់ល្ហុងបានយ៉ាងសុក្រឹតជាងការប្រើតែ ១ តួ (1 term)។ | តម្រូវឱ្យមានការដោះស្រាយសមីការគណិតវិទ្យា (Differential Equations) ដែលមានភាពស្មុគស្មាញ និងត្រូវការសមត្ថភាពកុំព្យូទ័រក្នុងការវិភាគទិន្នន័យ។ | បង្ហាញថាការសាយភាយទឹកកើនឡើងជានិទស្សន្ត (Exponentially) តាមសីតុណ្ហភាព ហើយការប្រើម៉ូដែល ៣ តួផ្តល់ខ្សែកោងដែលស៊ីគ្នាឥតខ្ចោះជាមួយទិន្នន័យពិសោធន៍។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការពិសោធន៍នេះតម្រូវឱ្យមានការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋាន និងសារធាតុគីមីមួយចំនួនសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសំណើមនិងកត់ត្រាទិន្នន័យអត្រាសម្ងួត។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់ពូជល្ហុង 'ខែកដាំ' ដែលដាំដុះនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ លក្ខណៈទែម៉ូឌីណាមិកអាចមានការប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចប្រសិនបើអនុវត្តលើពូជល្ហុងផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារកម្រិតជាតិស្ករ សាច់ល្ហុង និងបរិមាណទឹកដើមអាចខុសគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រ និងម៉ូដែលសមីការដែលបានរកឃើញនៅតែជាមូលដ្ឋានទិន្នន័យដ៏រឹងមាំសម្រាប់អនុវត្តក្នុងវិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្មកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រ និងប៉ារ៉ាម៉ែត្រទែម៉ូឌីណាមិកក្នុងការសិក្សានេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកែច្នៃម្ហូបអាហារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងពីសំណើមតុល្យភាព និងការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពតាមរយៈការសិក្សានេះ នឹងជួយឱ្យសហគ្រិនកម្ពុជាអាចផលិតផ្លែឈើក្រៀមដែលមានគុណភាពស្តង់ដារ មិនងាយខូច ឬឡើងផ្សិត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Diffusion coefficient (មេគុណសាយភាយ) | គឺជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីល្បឿននៃការផ្លាស់ទី ឬសាយភាយរបស់ទឹកចេញពីផ្ទៃខាងក្នុងនៃសាច់ល្ហុងមកកាន់ផ្ទៃខាងក្រៅកំឡុងពេលសម្ងួត។ វាទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងសីតុណ្ហភាព។ | ដូចជាល្បឿននៃដំណក់ទឹកថ្នាំពណ៌ដែលរាលដាលសន្សឹមៗនៅក្នុងកែវទឹកសុទ្ធ។ |
| Equilibrium moisture content (សំណើមតុល្យភាព) | កម្រិតសំណើមថេរចុងក្រោយនៃផលិតផល នៅពេលដែលអត្រានៃការស្រូបយកសំណើមពីបរិយាកាស និងអត្រានៃការបញ្ចេញសំណើមទៅក្នុងបរិយាកាសវិញ មានភាពស្មើគ្នាទាំងស្រុង។ | ដូចជាប៉េងប៉ោងដែលត្រូវគេផ្លុំបញ្ចូលខ្យល់ផង និងបញ្ចេញខ្យល់ផងក្នុងល្បឿនស្មើគ្នា ធ្វើឱ្យទំហំរបស់វានៅថេរជានិច្ច។ |
| Specific heat (កម្ដៅជាក់លាក់) | បរិមាណថាមពលកម្ដៅដែលត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីធ្វើឱ្យវត្ថុធាតុមួយឯកតាម៉ាស (ឧទាហរណ៍ ១ គីឡូក្រាម) មានសីតុណ្ហភាពកើនឡើង ១ អង្សាសេ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាសំដៅលើថាមពលកម្ដៅដែលត្រូវការសម្រាប់ដុតកម្តៅល្ហុងត្រាំស្ករ។ | ដូចជាការដាំទឹក ទឹករំពុះយឺតជាងប្រេង ព្រោះទឹកត្រូវការថាមពលកម្ដៅច្រើនជាង (មានកម្ដៅជាក់លាក់ខ្ពស់ជាង) ដើម្បីឡើងកម្ដៅ។ |
| Exponentially (ជានិទស្សន្ត) | ដំណើរការកើនឡើង ឬថយចុះក្នុងល្បឿនមួយយ៉ាងលឿនបំផុតជាលំដាប់ ដោយផ្អែកលើអំណាចនៃលេខគោល (ស្វ័យគុណ) ដែលក្នុងទីនេះ មេគុណសាយភាយកើនឡើងយ៉ាងគំហុកនៅពេលសីតុណ្ហភាពសម្ងួតកើនឡើង។ | ដូចជាការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគពីមនុស្ស ១ នាក់ទៅ ២ នាក់, ២ ទៅ ៤, ៤ ទៅ ៨ ដែលកើនឡើងយ៉ាងតក់ក្រហល់។ |
| Sorption isotherms (ខ្សែកោងកម្ដៅថេរនៃការស្រូបសំណើម) | ខ្សែកោងក្រាហ្វិកដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងបរិមាណសំណើមតុល្យភាពរបស់វត្ថុធាតុ និងសំណើមធៀបនៃបរិយាកាសជុំវិញ នៅសីតុណ្ហភាពថេរមួយ។ វាជាទិន្នន័យសំខាន់ដើម្បីដឹងថាផលិតផលអាចរក្សាទុកបានល្អក្នុងបរិយាកាសបែបណា។ | ដូចជាតារាងតាមដានដែលប្រាប់យើងថា តើអេប៉ុងមួយអាចបឺតស្រូបទឹកបានប៉ុន្មាន នៅពេលដែលយើងដាក់វាក្នុងបន្ទប់ដែលមានកម្រិតសើមខុសៗគ្នា ប៉ុន្តែសីតុណ្ហភាពបន្ទប់នៅដដែល។ |
| Fick's law (ច្បាប់របស់ Fick) | ច្បាប់រូបវិទ្យាដែលពណ៌នាពីការសាយភាយនៃម៉ាស់ ដែលចែងថាភាគល្អិតផ្លាស់ទីពីតំបន់ដែលមានកំហាប់ខ្ពស់ (ទីដែលមានទឹកច្រើនក្នុងល្ហុង) ទៅកាន់តំបន់ដែលមានកំហាប់ទាប (ផ្ទៃខាងក្រៅដែលស្ងួតជាង) ក្នុងអត្រាសមាមាត្រទៅនឹងជម្រាលកំហាប់។ | ដូចជាការបើកគម្របដបទឹកអប់ក្នុងបន្ទប់ ក្លិនទឹកអប់នឹងហោះសាយភាយពីកន្លែងដែលមានក្លិនខ្លាំង (ក្នុងដប) ទៅកន្លែងដែលគ្មានក្លិនសោះ។ |
| Saturated salt solution (សូលុយស្យុងអំបិលឆ្អែត) | ល្បាយទឹកនិងអំបិលដែលបរិមាណអំបិលត្រូវបានរលាយរហូតដល់កម្រិតអតិបរមា ហើយលែងអាចរលាយបន្ថែមបានទៀតនៅសីតុណ្ហភាពមួយ។ នៅក្នុងការពិសោធន៍ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសបិទជិតមួយដែលមានសំណើមធៀប (Relative humidity) ថេរនិងជាក់លាក់។ | ដូចជាការឆុងកាហ្វេដែលយើងដាក់ស្ករច្រើនពេករហូតដល់ស្ករលែងរលាយ ហើយកកនៅបាតកែវ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
