បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងកំណត់នូវលក្ខណៈសម្បត្តិរូបវន្ត និងកម្ដៅរបស់ម្នាស់ត្រាំស្ករ (Pineapple glacé) ដែលជាប៉ារ៉ាម៉ែត្រចាំបាច់សម្រាប់ការវិភាគ និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវដំណើរការនៃការសម្ងួត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការពិសោធន៍ដើម្បីស្វែងរកប៉ារ៉ាម៉ែត្រសំខាន់ៗដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រឋិតិវន្ត និងបច្ចេកទេសសមីការតម្រូវដោយប្រើការេអប្បបរមា (Least square technique) ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Iglesias & Chirife (1978) Model សមីការ Iglesias & Chirife សម្រាប់វាស់សំណើមមានលំនឹង |
មានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់បំផុតក្នុងការពិពណ៌នាពីទំនាក់ទំនងសំណើមនៃផលិតផលដែលមានជាតិស្ករខ្ពស់ (ម្នាស់ត្រាំស្ករ)។ | ទាមទារការធ្វើពិសោធន៍ដើម្បីស្វែងរកតម្លៃថេរ (Constants) ជាក់លាក់ទៅតាមប្រភេទម្ហូបអាហារនីមួយៗ។ | ផ្តល់តម្លៃមេគុណទំនាក់ទំនង (R) ខ្ពស់ចន្លោះពី 0.92 ដល់ 0.99 ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់លទ្ធផលពិសោធន៍។ |
| Standard EMC Models (Oswin, Henderson, Chung & Pfost) សមីការគណនាសំណើមស្តង់ដារ (Oswin, Henderson, Chung & Pfost) |
ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ និងពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការវិភាគសំណើមលើគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងកសិផលទូទៅ។ | មិនអាចពន្យល់ពីបម្រែបម្រួលសំណើមបានល្អទេ នៅពេលអនុវត្តលើអាហារមានជាតិស្ករកម្រិតខ្ពស់។ | ផ្តល់តម្លៃលំអៀង និងមិនស៊ីគ្នានឹងខ្សែកោងនៃការពិសោធន៍ជាក់ស្តែង (ទម្រង់ខ្សែកោងមិនត្រូវគ្នា)។ |
| Drying at Optimal Temperature (55-65°C) ការសម្ងួតនៅសីតុណ្ហភាព 55-65°C |
ជួយរក្សាពណ៌របស់ម្នាស់ឱ្យនៅលឿងស្អាត និងធ្វើឱ្យសាច់ម្នាស់មានភាពទន់ល្មមគួរឱ្យចង់បរិភោគ។ | ប្រើប្រាស់ពេលសម្ងួតយូរបន្តិច (ប្រមាណ ២០ ម៉ោង) បើធៀបនឹងការសម្ងួតនៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់។ | មេគុណសាយភាយសំណើមកើនឡើងជានិទស្សន្ត ហើយផ្តល់លទ្ធផលកម្រិតពណ៌ និងទម្រង់សាច់ល្អប្រសើរបំផុត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតមធ្យមសម្រាប់ការវាស់ស្ទង់កម្ដៅ សំណើម និងពណ៌ រួមទាំងសារធាតុគីមីសម្រាប់គ្រប់គ្រងបរិយាកាសសំណើម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ម្នាស់ពូជ Pattavia មកច្នៃជាម្នាស់ត្រាំស្ករដែលមានកម្រិតបរិមាណស្ករខ្ពស់ (រហូតដល់ 70-80 Brix)។ ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ និងប្រភេទកសិផលស្រដៀងគ្នា លទ្ធផលនេះគឺអាចយកមកប្រើប្រាស់បាន ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញប្រសិនបើអនុវត្តលើពូជម្នាស់ក្នុងស្រុក (ឧទាហរណ៍៖ ម្នាស់ទឹកឃ្មុំនៅខេត្តបាត់ដំបង) ដែលមានកម្រិតជាតិស្ករពីធម្មជាតិខុសគ្នា។
របកគំហើញពីការសិក្សានេះមានសារៈប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំង សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកែច្នៃផ្លែឈើ និងការរចនាម៉ាស៊ីនសម្ងួតនៅកម្ពុជា។
ការបំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យាសម្ងួត ដោយផ្អែកលើប៉ារ៉ាម៉ែត្រត្រឹមត្រូវទាំងនេះ នឹងជួយបង្កើនគុណភាពកសិផលកែច្នៃរបស់កម្ពុជា ឱ្យមានស្តង់ដារអាចប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារអន្តរជាតិបាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Equilibrium moisture content (បរិមាណសំណើមមានលំនឹង) | គឺជាកម្រិតសំណើមរបស់វត្ថុមួយដែលនៅថេរ មិនកើនឡើង ហើយក៏មិនថយចុះ នៅពេលវាស្ថិតក្នុងបរិយាកាសដែលមានសីតុណ្ហភាពនិងសំណើមជាក់លាក់ណាមួយក្នុងរយៈពេលយូរ។ វាជួយឲ្យដឹងថា តើត្រូវសម្ងួតអាហារដល់កម្រិតណាទើបអាចរក្សាទុកបានយូរដោយមិនខូច។ | ដូចជាការហាលខោអាវនៅថ្ងៃដែលមានអ័ព្ទ ខោអាវនឹងស្ងួតត្រឹមកម្រិតមួយប៉ុណ្ណោះ ហើយវានឹងមិនអាចស្ងួតលើសពីនេះទេ ទោះហាលយូរប៉ុណ្ណាក៏ដោយ លុះត្រាតែអាកាសធាតុប្រែប្រួល។ |
| Moisture diffusion coefficient (មេគុណសាយភាយសំណើម) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីល្បឿននៃការផ្លាស់ទីរបស់ទឹក ឬសំណើមពីផ្នែកខាងក្នុងនៃវត្ថុ (ឧទាហរណ៍ សាច់ម្នាស់) ចេញមកផ្ទៃខាងក្រៅក្នុងអំឡុងពេលនៃការសម្ងួត។ | ដូចជាល្បឿននៃតំណក់ទឹកថ្នាំពណ៌ដែលរាលដាលសាយភាយចូលទៅក្នុងកែវទឹកថ្លាមួយអញ្ចឹងដែរ។ |
| Specific heat (កម្ដៅជាក់លាក់) | គឺជាបរិមាណថាមពលកម្ដៅដែលត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីធ្វើឲ្យម៉ាសរបស់វត្ថុមួយ (ឧទាហរណ៍ ១ គីឡូក្រាម) កើនឡើងសីតុណ្ហភាព ១ អង្សាសេ។ វាជាប៉ារ៉ាម៉ែត្រដ៏សំខាន់សម្រាប់ការគណនាថាមពលអគ្គិសនីដែលត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងម៉ាស៊ីនសម្ងួត។ | ដូចជាការដាំទឹកកន្លះឆ្នាំងឆាប់ពុះជាងការដាំទឹកពេញមួយឆ្នាំង ព្រោះបរិមាណទឹកច្រើនត្រូវការថាមពលកម្ដៅ (កម្ដៅជាក់លាក់សរុប) ច្រើនជាងទើបអាចក្ដៅបាន។ |
| Isotherms (ខ្សែកោងសំណើមអាយសូធើម) | ជាក្រាហ្វ ឬសមីការគណិតវិទ្យាដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងសំណើមមានលំនឹងរបស់អាហារ និងសំណើមនៃបរិយាកាសជុំវិញ នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពត្រូវបានរក្សាទុកឲ្យនៅថេរ។ | ដូចជាតារាងកម្រិតទឹកទន្លេដែលប្រាប់យើងថា ពេលមេឃភ្លៀងធ្លាក់កម្រិតណា ទឹកទន្លេនឹងឡើងដល់កម្ពស់ប៉ុណ្ណា។ |
| Fick's law of diffusion (ច្បាប់សាយភាយរបស់ Fick) | ជាច្បាប់រូបវិទ្យាដែលពិពណ៌នាថា ម៉ូលេគុល (ដូចជាទឹក) តែងតែផ្លាស់ទីពីតំបន់ដែលមានកំហាប់ខ្ពស់ (កន្លែងសើមខ្លាំង) ទៅកាន់តំបន់ដែលមានកំហាប់ទាប (កន្លែងស្ងួត) ក្នុងអត្រាមួយសមាមាត្រទៅនឹងភាពខុសគ្នានៃកំហាប់នោះ។ | ដូចជាការបើកគម្របដបទឹកអប់ក្នុងបន្ទប់បិទជិត ក្លិននឹងហើរពីដប (កន្លែងមានក្លិនខ្លាំង) ទៅពេញបន្ទប់ (កន្លែងគ្មានក្លិន) រហូតដល់ក្លិនសាយភាយស្មើគ្នាគ្រប់កន្លែង។ |
| Least square technique (បច្ចេកទេសការេអប្បបរមា) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់គូសបន្ទាត់ ឬខ្សែកោងតម្រូវ (Curve fitting) ឲ្យកាត់តាមចំណុចទិន្នន័យពិសោធន៍បានល្អបំផុត ដោយកាត់បន្ថយគម្លាតលម្អៀងរវាងទិន្នន័យពិត និងចំណុចនៅលើបន្ទាត់តម្រូវនោះឲ្យនៅតិចបំផុត។ | ដូចជាការគូសបន្ទាត់ត្រង់មួយកាត់កណ្តាលហ្វូងចំណុចជាច្រើននៅលើក្រដាស ដោយព្យាយាមឲ្យបន្ទាត់នោះនៅកៀកនឹងចំណុចទាំងអស់នោះបំផុតតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
