បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីប្រសិទ្ធភាព និងដំណើរការរបស់ម៉ាស៊ីនស្ទូងស្រូវប្រភេទជិះបើកបរ (Riding type rice transplanter) នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌដី និងការរៀបចំដីផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងប្រទេសថៃ ដើម្បីជំរុញយន្តូបនីយកម្មកសិកម្ម និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលកម្មមនុស្ស។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយសាកល្បងម៉ាស៊ីនស្ទូងស្រូវលើវាលស្រែពីរដែលត្រូវបានរៀបចំដោយវិធីសាស្ត្រភ្ជួររាស់ខុសគ្នា ព្រមទាំងធ្វើការវាស់ស្ទង់ភាពត្រឹមត្រូវនៃការស្ទូង និងលក្ខណៈមេកានិចនៃដី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Four-wheel tractor with rotavator (Field 1) ការរៀបចំដីដោយប្រើត្រាក់ទ័រកង់បួនភ្ជាប់ជាមួយរ៉ូតាវ៉ាទ័រ (វាលស្រែទី១) |
ធ្វើឱ្យដីម៉ដ្ឋល្អ និងមានល្បឿនលឿនក្នុងការរៀបចំដី ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់កសិដ្ឋានខ្នាតធំ។ | ធ្វើឱ្យស្រទាប់ដីខាងលើទន់ពេក (កម្រិតទប់ទល់នៃដីទាបចន្លោះពី ១៨ ដល់ ៩១ kPa) ដែលបណ្តាលឱ្យមានអត្រាគុម្ពបាត់បង់ និងគុម្ពអណ្តែតច្រើនជាង។ | អត្រាគុម្ពបាត់បង់ (Missing hills) ៦.៣៣%, គុម្ពអណ្តែត (Floating hills) ១.៣៣% និងគ្មានគុម្ពកប់ (០%)។ |
| Two-wheel walking tractor with moldboard plow and raker (Field 2) ការរៀបចំដីដោយប្រើគោយន្ត (ត្រាក់ទ័រដើរតាម) ភ្ជាប់ជាមួយនង្គ័ល និងរនាស់ (វាលស្រែទី២) |
រក្សាបាននូវភាពរឹងមាំនៃស្រទាប់ដីខាងក្រោម ដែលជួយទប់លំនឹងកូនស្រូវបានល្អ និងមិនបង្កឱ្យមានគុម្ពអណ្តែត។ | ចំណាយពេលយូរក្នុងការរៀបចំដី ហើយបណ្តាលឱ្យមានអត្រាគុម្ពកប់មួយចំនួន ដោយសារដីមិនសូវម៉ដ្ឋស្មើគ្នា។ | អត្រាគុម្ពបាត់បង់ (Missing hills) ត្រឹមតែ ២.៣៣%, គុម្ពកប់ (Buried hills) ២.០០% និងគ្មានគុម្ពអណ្តែត (០%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យានេះទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើគ្រឿងចក្រកសិកម្ម ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ដីបច្ចេកទេស និងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញប្រតិបត្តិការជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨។ ទោះបីជាលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងភូមិសាស្ត្រមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រភេទដី ពូជស្រូវ និងបច្ចេកវិទ្យាម៉ាស៊ីនស្ទូងនាពេលបច្ចុប្បន្នមានការវិវឌ្ឍច្រើន។ ហេតុនេះ ទិន្នន័យពីការសិក្សាចាស់នេះគួរតែត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាគោលគំនិតជាជាងការយកមកអនុវត្តទាំងស្រុង ដោយតម្រូវឱ្យមានការសាកល្បងផ្ទាល់នៅក្នុងបរិបទជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃទំនាក់ទំនងរវាងការរៀបចំដី និងដំណើរការម៉ាស៊ីនស្ទូងស្រូវ គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ជំរុញយន្តូបនីយកម្មកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការយល់ដឹងពីឥទ្ធិពលនៃលក្ខណៈមេកានិចនៃដីទៅលើម៉ាស៊ីនស្ទូង គឺជាគន្លឹះឆ្ពោះទៅរកការអនុវត្តកសិកម្មឆ្លាតវៃ (Smart Agriculture) និងការធានាបាននូវទិន្នផលស្រូវខ្ពស់នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Puddling (ការវាយដីឱ្យម៉ដ្ឋ ឬការរាស់ដីឱ្យបែកភក់) | គឺជាដំណើរការនៃការរៀបចំដីស្រែដោយការភ្ជួររាស់ក្នុងស្ថានភាពដីជន់លិចទឹក ដើម្បីបំបែករចនាសម្ព័ន្ធដីឱ្យទៅជាភក់ម៉ដ្ឋល្អ ដែលជួយទប់ទឹកកុំឱ្យជ្រាបចុះក្រោមលឿនពេក និងងាយស្រួលដល់ការស្ទូង។ | ដូចជាការវាយលាយម្សៅនំជាមួយទឹកឱ្យម៉ដ្ឋខាប់ចូលគ្នា ដើម្បីត្រៀមចាក់ចូលពុម្ពដុតនំ។ |
| Rotavator (រ៉ូតាវ៉ាទ័រ ឬនង្គ័លវាយដី) | គឺជាឧបករណ៍កសិកម្មភ្ជាប់ជាមួយត្រាក់ទ័រដែលមានកាំបិតវិលក្នុងល្បឿនលឿន សម្រាប់កាត់ និងវាយបំបែកដីឱ្យម៉ដ្ឋល្អក្នុងពេលតែមួយ ដែលជួយសន្សំសំចៃពេលវេលាយ៉ាងច្រើនក្នុងការរៀបចំដី។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនក្រឡុកផ្លែឈើ (Blender) ដែលកិនបំបែកដុំផ្លែឈើធំៗឱ្យទៅជាទឹកក្រឡុកម៉ដ្ឋខាប់យ៉ាងរហ័ស។ |
| Moldboard plow (នង្គ័លត្រឡប់ដី ឬនង្គ័លផាល) | គឺជាប្រភេទនង្គ័លបុរាណឬទូទៅ ដែលរចនាឡើងសម្រាប់កាត់ លើក និងត្រឡប់ស្រទាប់ដីខាងលើទៅខាងក្រោម ដែលជួយកប់ស្មៅ និងកាកសំណល់រុក្ខជាតិទៅក្នុងដីបានយ៉ាងល្អ។ | ដូចជាការប្រើស្លាបព្រាដួស និងត្រឡប់បាយឆានៅក្នុងខ្ទះ ដើម្បីឱ្យគ្រឿងផ្សំផ្នែកខាងក្រោមឡើងមកលើ និងផ្នែកខាងលើចុះទៅក្រោម។ |
| Cone penetrometer resistance (កម្រិតទប់ទល់នៃឧបករណ៍ចាក់ដី Cone penetrometer / សន្ទស្សន៍ភាពរឹងនៃដី) | គឺជាការវាស់ស្ទង់កម្លាំងទប់ទល់របស់ដីនៅពេលមានឧបករណ៍ស្រួចចាក់ទម្លុះចូល ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើដីនោះមានភាពរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទ្រទម្ងន់ម៉ាស៊ីនស្ទូង ឬក៏ទន់ពេកដែលអាចធ្វើឱ្យម៉ាស៊ីនផុង។ | ដូចជាការយកចង្កឹះទៅចាក់សាច់ស្ងោរ ដើម្បីដឹងថាសាច់នោះផុយ ឬនៅរឹង បើចាក់ចូលងាយមានន័យថាសាច់នោះផុយ។ |
| Missing hills (គុម្ពដែលបាត់បង់ ឬអត្រាខកគុម្ព) | គឺជាចន្លោះប្រហោងនៅលើវាលស្រែដែលម៉ាស៊ីនស្ទូងបានខកខានមិនបានចាប់ ឬដាក់កូនស្រូវដាំចូលទៅក្នុងដី ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ចំនួនគុម្ពស្រូវសរុប និងអាចប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផល។ | ដូចជាការបោះពុម្ពអក្សរដែលម៉ាស៊ីនព្រីនខកខានមិនបានបោះពុម្ពអក្សរខ្លះនៅលើក្រដាស ដោយបន្សល់ទុកនូវចន្លោះទទេ។ |
| Floating hills (គុម្ពអណ្តែត) | គឺជាបាតុភូតដែលកូនស្រូវបន្ទាប់ពីស្ទូងរួច មិនបានកប់ឫសជាប់ទៅនឹងដី តែបែរជាអណ្តែតឡើងលើផ្ទៃទឹក ដែលច្រើនកើតឡើងដោយសារស្រទាប់ដីខាងលើទន់ ឬរាវពេក។ | ដូចជាការដោតទៀននៅលើនំខេកដែលទន់ពេក ឬរលាយ ធ្វើឱ្យទៀននោះមិនអាចឈរត្រង់បាន ហើយដួលរមៀលចេញ។ |
| Buried hills (គុម្ពកប់) | គឺជាបញ្ហាដែលកូនស្រូវត្រូវបានកប់លិចបាត់ទាំងស្រុងទៅក្នុងភក់កំឡុងពេលស្ទូង ដែលអាចបណ្តាលមកពីការរៀបចំដីមិនបានស្មើល្អ ឬស្រទាប់ភក់ជ្រៅពេក ធ្វើឱ្យកូនស្រូវមិនអាចលូតលាស់បាន។ | ដូចជាការដាំកូនរុក្ខជាតិតូចមួយក្នុងផើង រួចចាក់ដីលប់ពីលើរហូតដល់លិចបាត់ស្លឹកទាំងស្រុង។ |
| Shear yield strength (កម្លាំងទប់ទល់ការកាត់ផ្តាច់នៃដី) | គឺជាកម្រិតអតិបរមានៃកម្លាំងសង្កត់កាត់ដែលដីអាចទប់ទល់បានមុនពេលរចនាសម្ព័ន្ធរបស់វាត្រូវដាច់រហែក ឬបាក់ស្រុត ដែលគេប្រើសម្រាប់គណនាពីកម្រិតភាពម៉ដ្ឋនៃដីភក់បន្ទាប់ពីភ្ជួររាស់រួច។ | ដូចជាកម្លាំងដែលយើងត្រូវប្រឹងហែកក្រដាសមួយសន្លឹក កាលណាក្រដាសកាន់តែក្រាស់ យើងត្រូវការកម្លាំងកាន់តែខ្លាំងដើម្បីហែកវាឱ្យដាច់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
