បញ្ហា (The Problem)៖ ការវាស់ស្ទង់លក្ខណៈរូបវន្តរបស់ម្សៅអង្ករដោយផ្ទាល់ចំណាយពេលយូរ និងមានតម្លៃថ្លៃ ដែលទាមទារឱ្យមានវិធីសាស្ត្រព្យាករណ៍រហ័ស។ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃលើការប្រើប្រាស់ Near Infrared (NIR) spectroscopy ដើម្បីព្យាករណ៍ពីលក្ខណៈនៃការកកខាប់ និងលក្ខណៈកម្ដៅនៃម្សៅអង្ករផ្កាម្លិះ និងម្សៅអង្ករដំណើបចម្រុះ (Oryza sativa L.)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស Partial Least Squares Regression (PLSR) ដើម្បីបង្កើតម៉ូដែលតំរែតំរង់នៃការព្យាករណ៍ផ្អែកលើការវិភាគសំណាកម្សៅអង្ករចម្រុះចំនួន ៩២ ជាមួយនឹងឧបករណ៍ RVA និង DSC។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Near Infrared (NIR) Spectroscopy with PLSR បច្ចេកវិទ្យាវិសាលគម NIR រួមជាមួយការវិភាគ PLSR |
មានភាពរហ័ស មិនបំផ្លាញសំណាក (Non-destructive) មិនត្រូវការសារធាតុគីមី និងចំណាយតិចសម្រាប់ការវាស់ស្ទង់បន្តបន្ទាប់។ | ទាមទារការបង្កើតម៉ូដែលខ្នាតគំរូ (Calibration) ជាមួយវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារជាមុន និងមិនអាចព្យាករណ៍សីតុណ្ហភាពបញ្ចប់ (Tc) បានល្អនោះទេ។ | ទទួលបានភាពសុក្រឹតខ្ពស់បំផុតសម្រាប់សីតុណ្ហភាពកកខាប់ (R² = 0.99) និងកម្រិត Set back (R² = 0.97)។ |
| Standard Reference Methods (RVA and DSC) វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់ស្តង់ដារ (ឧបករណ៍ RVA និង DSC) |
មានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ និងជាស្តង់ដារទទួលស្គាល់ជាសកលសម្រាប់ការវាស់ស្ទង់លក្ខណៈកម្ដៅ និងការកកខាប់របស់ម្សៅ។ | ចំណាយពេលយូរ មានតម្លៃថ្លៃ និងត្រូវការធនធានច្រើន (ឧទាហរណ៍ ឧបករណ៍ DSC អាចវាស់បានតែ ៤ សំណាកប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយម៉ោង)។ | ផ្តល់ទិន្នន័យយោង (Reference data) យ៉ាងច្បាស់លាស់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការបង្វឹកម៉ូដែលកុំព្យូទ័រ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារការវិនិយោគដើមខ្ពស់លើឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ស្តង់ដារសម្រាប់ការបង្កើតម៉ូដែល ក៏ដូចជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតទាំងស្រុងលើពូជស្រូវក្នុងស្រុករបស់គេដូចជា អង្ករផ្កាម្លិះ (Hom-Mali 105) និងពូជដំណើប (RD6, Sakonnakorn, Niew Ubon)។ ហេតុនេះ ទិន្នន័យមានកម្រិតលម្អៀងទៅលើលក្ខណៈហ្សែន និងបរិស្ថានដាំដុះនៃប្រទេសថៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការស្រាវជ្រាវនេះគឺមានសារៈសំខាន់ជាគំរូ ប៉ុន្តែយើងចាំបាច់ត្រូវប្រមូលទិន្នន័យ និងបង្កើតម៉ូដែលសាជាថ្មី (Recalibrate) ដោយប្រើប្រាស់ពូជស្រូវក្នុងស្រុកដូចជា ផ្ការំដួល ទើបអាចទទួលបានលទ្ធផលសុក្រឹត។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកែច្នៃស្រូវអង្ករ និងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម បច្ចេកវិទ្យា NIR អាចជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការត្រួតពិនិត្យគុណភាពអង្ករនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែវាទាមទារឱ្យមានការសហការរវាងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ និងវិស័យឯកជន ដើម្បីកសាងមូលដ្ឋានទិន្នន័យពូជស្រូវខ្មែរជាមុនសិន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Near Infrared (NIR) spectroscopy (វិសាលគមពន្លឺក្បែរក្រហមអាំងប្រា) | ជាបច្ចេកទេសវិភាគដែលប្រើប្រាស់ពន្លឺ (រលកពន្លឺក្រហមអាំងប្រា) ដើម្បីវាស់ស្ទង់សមាសធាតុគីមី និងលក្ខណៈរូបវន្តរបស់វត្ថុមួយដោយមិនចាំបាច់បំផ្លាញសំណាកនោះទេ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ គេប្រើវាដើម្បីទស្សន៍ទាយលក្ខណៈរបស់ម្សៅអង្ករបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្កែនអ៊ុលត្រាសោន ឬកាំរស្មីអ៊ិចមើលខាងក្នុងរាងកាយដោយមិនបាច់វះកាត់ ប៉ុន្តែនេះគឺជាការបាញ់ពន្លឺដើម្បីមើលគុណភាពម្សៅដោយមិនបាច់យកវាទៅចម្អិន។ |
| Pasting properties (លក្ខណៈនៃការកកខាប់) | ជាបណ្តុំនៃលក្ខណៈដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលម្សៅប្រែប្រួលភាពខាប់ (Viscosity) របស់វានៅពេលដែលវាត្រូវបានដាំពុះក្នុងទឹក ហើយបន្ទាប់មកទុកឱ្យត្រជាក់។ វាជួយប្រាប់ពីគុណភាព និងវាយនភាពនៃផលិតផលសម្រេចដូចជានំ ឬគុយទាវ។ | ដូចជាពេលយើងកូរម្សៅឆាក្នុងទឹកក្តៅ ម្សៅនឹងចាប់ផ្តើមឡើងខាប់ស្អិត ហើយពេលវាត្រជាក់ វានឹងរឹង ឬខាប់ជាងមុន។ |
| Gelatinization (ដំណើរការបង្កើតជាជែល) | ជាដំណើរការដែលគ្រាប់ម្សៅស្រូបយកទឹក ប៉ោងធំឡើង និងបាត់បង់ទម្រង់គ្រាប់ដើមរបស់វានៅពេលត្រូវកម្ដៅ ដែលធ្វើឱ្យល្បាយម្សៅប្រែជាខាប់រអិល និងឆ្អិន។ | ដូចជាការដាំបាយ ដែលគ្រាប់អង្កររឹងៗស្រូបយកទឹកពេលកំពុងពុះ ហើយរីកធំក្លាយជាបាយទន់ៗដែលអាចញ៉ាំបាន។ |
| Partial Least Squares Regression / PLSR (តំរែតំរង់ការ៉េអប្បបរមាដោយផ្នែក) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើតម៉ូដែលគណិតវិទ្យា សម្រាប់ស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងទិន្នន័យពីម៉ាស៊ីនស្កែន (អថេរឯករាជ្យ) និងលក្ខណៈពិតប្រាកដរបស់ម្សៅដែលបានវាស់នៅមន្ទីរពិសោធន៍ (អថេរអាស្រ័យ) ដើម្បីធ្វើការព្យាករណ៍ទៅថ្ងៃអនាគត។ | ដូចជាការបង្រៀនកុំព្យូទ័រឱ្យចេះទាយទម្ងន់ផ្លែឈើដោយគ្រាន់តែមើលទំហំ និងពណ៌របស់វា បន្ទាប់ពីវាបានរៀនសង្កេតផ្លែឈើរាប់រយផ្លែរួចមក។ |
| Retrogradation (ដំណើរការត្រលប់សភាពដើមនៃម្សៅ) | ជាការផ្លាស់ប្តូររបស់ម្សៅដែលបានឆ្អិនរួចនៅពេលវាត្រជាក់ ដោយម៉ូលេគុលម្សៅចាប់ផ្តើមរៀបចំខ្លួនសារជាថ្មី និងចងភ្ជាប់គ្នាវិញ ដែលជាទូទៅធ្វើឱ្យអាហារប្រែជារឹង ស្ងួត និងបាត់បង់ភាពទន់។ | ដូចជាបាយដែលទុកចោលឱ្យត្រជាក់ ឬក្លាសេក្នុងទូទឹកកក ដែលប្រែពីរទន់ស្វិត ទៅជារឹង ហើយបែកគ្រាប់ៗខុសពីពេលទើបដាំឆ្អិនថ្មីៗ។ |
| Amylose (អាមីឡូស) | ជាប្រភេទម៉ូលេគុលកាបូអ៊ីដ្រាតមានទម្រង់ជាខ្សែត្រង់ ដែលមាននៅក្នុងគ្រាប់ម្សៅ។ អង្ករដែលមានជាតិអាមីឡូសខ្ពស់ (ដូចជាអង្ករខ្សាយទូទៅ) ពេលដាំឆ្អិននឹងមានសភាពរឹងបែកគ្រាប់ ខណៈអង្ករដែលមានជាតិអាមីឡូសទាបបំផុត (ដូចជាអង្ករដំណើប) នឹងមានសភាពទន់ស្វិតស្អិតជាប់គ្នា។ | ដូចជាស៊ីម៉ងត៍នៅក្នុងសំណង់ បើមានស៊ីម៉ងត៍កាន់តែច្រើន (អាមីឡូសខ្ពស់) សំណង់កាន់តែរឹង បើមានតិចវានឹងទន់ស្អិត។ |
| Enthalpy of gelatinization / ∆H (អង់តាល់ពីនៃដំណើរការបង្កើតជែល) | គឺជាបរិមាណថាមពលកម្ដៅសរុបដែលត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីធ្វើឱ្យគ្រាប់ម្សៅរលាយ និងបែកទម្រង់ដើមទាំងស្រុងក្នុងអំឡុងពេលចម្អិន។ អង្ករដែលត្រូវការថាមពលច្រើនមានន័យថាវាពិបាកនឹងដាំឱ្យឆ្អិន ឬត្រូវចំណាយពេលយូរ។ | ដូចជាបរិមាណឧស ឬហ្គាសដែលយើងត្រូវដុតដើម្បីរំលាយដុំទឹកកកមួយដុំឱ្យក្លាយជាទឹកទាំងស្រុង។ |
| Rapid Visco Analyser / RVA (ឧបករណ៍វិភាគភាពខាប់រហ័ស) | ជាម៉ាស៊ីនពិសោធន៍ដែលគេប្រើដើម្បីវាស់ពីកម្រិតនៃការកកខាប់របស់ម្សៅ ដោយវាដាំកម្ដៅម្សៅនោះកូរឱ្យសព្វ រួចបញ្ចុះសីតុណ្ហភាពវិញយ៉ាងជាក់លាក់ ហើយកត់ត្រាពីបម្រែបម្រួលនៃភាពខាប់របស់វាតាមពេលវេលា។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនកូរម្សៅស្វ័យប្រវត្តិ ដែលមានបំពាក់ឧបករណ៍វាស់កម្លាំងទាញ ដើម្បីដឹងថាម្សៅនោះស្អិត ឬរាវប៉ុណ្ណាពេលកំពុងពុះ និងពេលត្រជាក់វិញ។ |
| Setback (កម្រិតរឹងត្រលប់) | ជាតម្លៃកម្រិតនៃការកកខាប់ចុងក្រោយ (ពេលត្រជាក់) ដកនឹងកម្រិតការកកខាប់ទាបបំផុត (ពេលកំពុងពុះ) នៅក្នុងក្រាហ្វនៃការវាស់ស្ទង់ RVA។ វាប្រាប់ពីទំនោរដែលម្សៅអាចនឹងឡើងរឹងលឿនពេលទុកឱ្យត្រជាក់។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់មើលថា តើកាវបិទក្រដាសនឹងឆាប់ឡើងរឹងស្ងួតប៉ុណ្ណា បន្ទាប់ពីយើងឈប់ដាំវាឱ្យក្តៅហើយទុកវាចោលនៅខាងក្រៅ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
