បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងនំខូឃី (Cookies) ដែលភាគច្រើនធ្វើពីម្សៅស្រូវសាលី ដោយប្រើប្រាស់ម្សៅសណ្តែកប្រភេទផ្សេងៗដើម្បីបង្កើនគុណភាពអាហារូបត្ថម្ភ និងបន្ថែមតម្លៃដល់កសិផល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានវាយតម្លៃលក្ខណៈសរីរាង្គ និងគីមីនៃនំខូឃី ដែលផលិតចេញពីការលាយបញ្ចូលម្សៅស្រូវសាលីជាមួយម្សៅសណ្តែកក្នុងកម្រិតភាគរយខុសៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 100% Wheat Flour (Baseline) ការប្រើប្រាស់ម្សៅស្រូវសាលី ១០០% (វិធីសាស្ត្រដើម) |
មានក្លិននិងរសជាតិល្អ ងាយស្រួលធ្វើ។ ទទួលបានការពេញចិត្តខ្ពស់ពីអ្នកទទួលទានចំពោះពណ៌និងវាយនភាព។ | មានបរិមាណប្រូតេអ៊ីនទាប (៦,៩០%) និងខ្វះអាស៊ីតអាមីណូឡាយស៊ីន (Lysine) ដែលចាំបាច់សម្រាប់រាងកាយ។ | ពិន្ទុគុណភាពប្រូតេអ៊ីន (Chemical score of lysine) មានត្រឹមតែ ៤៩% ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Wheat Flour + 10% Black Gram Flour ការលាយម្សៅសណ្តែកបាយសំបកខ្មៅ ១០% |
បង្កើនកម្រិតប្រូតេអ៊ីន និងអាស៊ីតអាមីណូសំខាន់ៗក្នុងតម្លៃថោក ហើយរក្សាបាននូវរសជាតិនិងវាយនភាពនំបានល្អ។ | ប្រសិនបើលាយលើសពី ១០% ពណ៌នំនឹងប្រែជាក្រម៉ៅ ហើយធ្វើឱ្យធ្លាក់ចុះការពេញចិត្តពីអ្នកទទួលទានដោយសារក្លិនសណ្តែក។ | បរិមាណប្រូតេអ៊ីនកើនដល់ ៧,៤៥% និងពិន្ទុឡាយស៊ីនកើនដល់ ៦០-៦៩%។ |
| Wheat Flour + 20% Mungbean Flour ការលាយម្សៅសណ្តែកបាយ ២០% |
អាចលាយបានក្នុងបរិមាណខ្ពស់ជាងគេ (២០%) ដែលផ្តល់កម្រិតប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមជម្រើសទាំង៣។ | ទោះបីជាទទួលបានការពេញចិត្តច្រើន ប៉ុន្តែនៅមានក្លិនសណ្តែកបន្តិចបន្តួចដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការពេញចិត្តរបស់អ្នកញ៉ាំមួយចំនួនតូច។ | បរិមាណប្រូតេអ៊ីនកើនខ្ពស់ដល់ ៨,៤៩% ជាមួយនឹងការទទួលយកបានក្នុងកម្រិតល្អ។ |
| Wheat Flour + 10% Pigeon Pea Flour ការលាយម្សៅសណ្តែកអង្គរ ១០% |
ប្រើប្រាស់ប្រភេទសណ្តែកដែលធន់នឹងភាពរាំងស្ងួត និងងាយស្រួលដាំដុះ ដើម្បីបង្កើនជីវជាតិអាហារប្រកបដោយចីរភាព។ | ការលាយលើសពី ១០% ធ្វើឱ្យនំមានរសជាតិ និងក្លិនមិនសូវល្អ ដែលធ្វើឱ្យកម្រិតនៃការទទួលយកធ្លាក់ចុះលឿន។ | បរិមាណប្រូតេអ៊ីនកើនដល់ ៧,៥៦% បើប្រៀបធៀបនឹងម្សៅស្រូវសាលីធម្មតា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍កែច្នៃម្សៅ និងម៉ាស៊ីនវិភាគគីមីចំណីអាហារជាមូលដ្ឋាននៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨ ដោយផ្តោតលើចំណូលចិត្តរបស់អ្នកភ្លក់ជាជនជាតិថៃ។ ទោះបីជាប្រជាជនថៃ និងកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នានៃវប្បធម៌ចំណីអាហារ តែកម្រិតនៃការទទួលយកក្លិនសណ្តែក (Beany flavor) អាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច។ យ៉ាងណាមិញ ប្រភេទសណ្តែកទាំងនេះមានដាំដុះយ៉ាងទូលំទូលាយនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យនេះមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅកម្ពុជា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ និងបង្កើនតម្លៃកសិផល។
ការប្រើប្រាស់ម្សៅសណ្តែកក្នុងស្រុកជំនួសម្សៅស្រូវសាលីនាំចូលមួយផ្នែក មិនត្រឹមតែជួយលើកកម្ពស់សុខភាពសាធារណៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយជម្រុញសេដ្ឋកិច្ចកសិករកម្ពុជាឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Organoleptic evaluation (ការវាយតម្លៃប្រសាទរម្មណ៍ / ការវាយតម្លៃតាមរយៈអារម្មណ៍) | ដំណើរការនៃការប្រើប្រាស់អារម្មណ៍ទាំងប្រាំ (មើល ភ្លក់ ហិត ស្ទាប) របស់មនុស្សដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាព និងលក្ខណៈរបស់ចំណីអាហារ ដូចជាពណ៌ ក្លិន រសជាតិ និងវាយនភាព ថាតើវាអាចទទួលយកបានកម្រិតណាសម្រាប់ការបរិភោគ។ | ដូចជាការធ្វើជាចៅក្រមភ្លក់ម្ហូបនៅក្នុងកម្មវិធីប្រកួតធ្វើម្ហូប ដើម្បីដាក់ពិន្ទុថាតើម្ហូបនោះឆ្ងាញ់ មើលទៅគួរឱ្យចង់ញ៉ាំ និងមានក្លិនឈ្ងុយ ឬអត់។ |
| Chemical score (ពិន្ទុគីមី / ពិន្ទុគុណភាពប្រូតេអ៊ីន) | វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃគុណភាពប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងអាហារ ដោយប្រៀបធៀបបរិមាណអាស៊ីតអាមីណូសំខាន់ៗ (ពិសេសអាស៊ីតអាមីណូដែលខ្វះខាតជាងគេ ដូចជា ឡាយស៊ីន នៅក្នុងការសិក្សានេះ) នៅក្នុងអាហារនោះ ទៅនឹងស្តង់ដារតម្រូវការគោលរបស់រាងកាយមនុស្ស (ដូចជាស្តង់ដារ FAO/WHO)។ | ដូចជាការធៀបពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សទៅនឹងពិន្ទុស្តង់ដារជាតិ ដើម្បីដឹងថាសិស្សនោះមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់កម្រិតណា។ |
| Essential amino acid (អាស៊ីតអាមីណូសំខាន់ៗ / អាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់) | ប្រភេទអាស៊ីតអាមីណូ (ធាតុផ្សំរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ប្រូតេអ៊ីន) ដែលរាងកាយមនុស្សមិនអាចផលិតដោយខ្លួនឯងបាន ហើយចាំបាច់ត្រូវតែទទួលបានតាមរយៈការបរិភោគអាហារ ដើម្បីទ្រទ្រង់ដំណើរការលូតលាស់នៃរាងកាយ (ឧទាហរណ៍ដូចជា Lysine ដែលមានច្រើនក្នុងសណ្តែក តែខ្វះខាតក្នុងម្សៅស្រូវសាលី)។ | ដូចជាគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តពិសេសដែលរោងចក្រមិនអាចផលិតខ្លួនឯងបាន ហើយត្រូវតែនាំចូលពីក្រៅប្រទេសជានិច្ច ទើបអាចដំឡើងរថយន្តបានពេញលេញ។ |
| Hedonic scale (មាត្រដ្ឋានហ៊ីដូនិក / រង្វាស់កម្រិតនៃការពេញចិត្ត) | ប្រព័ន្ធរង្វាស់ដែលប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការស្រាវជ្រាវចំណីអាហារ ដើម្បីឱ្យអ្នកភ្លក់ (Panelists) អាចបម្លែងអារម្មណ៍របស់ខ្លួនទៅជាទិន្នន័យលេខ ដោយផ្តល់ពិន្ទុពីកម្រិតនៃការចូលចិត្ត ឬមិនចូលចិត្តចំពោះផលិតផលណាមួយ (ឧទាហរណ៍ ពិន្ទុ ១ ដល់ ៩ ដែលលេខ ៩ គឺចូលចិត្តបំផុត)។ | ដូចជាការចុចសញ្ញាផ្កាយ (១ ដល់ ៥ ផ្កាយ) ដើម្បីវាយតម្លៃសេវាកម្មក្នុងកម្មវិធីទូរស័ព្ទ (App) ពេលអ្នកជិះតាក់ស៊ីរួចរាល់។ |
| Duncan's new multiple range test (ការធ្វើតេស្តស្ថិតិ DMRT) | វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមគំរូច្រើនជាងពីរ ដើម្បីស្វែងរកថាតើក្រុមណាខ្លះមានភាពខុសគ្នាពិតប្រាកដ ឬមានលក្ខណៈដូចគ្នា។ ក្នុងការសិក្សានេះ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបពិន្ទុចំណូលចិត្តនៃនំខូឃីរូបមន្តនីមួយៗ។ | ដូចជាការប្រកួតកីឡាដែលមានក្រុមច្រើន ហើយយើងត្រូវមានរូបមន្តពិន្ទុច្បាស់លាស់ដើម្បីកាត់ក្តីថាតើក្រុមណាឈ្នះដាច់ ក្រុមណាស្មើគ្នាពិតប្រាកដ។ |
| Black gram (សណ្តែកបាយសំបកខ្មៅ / Vigna mungo) | ប្រភេទដំណាំសណ្តែកម៉្យាងដែលមានសំបកពណ៌ខ្មៅ ដែលមានផ្ទុកបរិមាណប្រូតេអ៊ីន និងអាស៊ីតអាមីណូឡាយស៊ីនយ៉ាងខ្ពស់ ជាទូទៅវាត្រូវបានគេយកទៅបណ្តុះជាសណ្តែកបណ្តុះ (នៅអាស៊ី) ឬកិនជាម្សៅសម្រាប់ពង្រឹងគុណភាពអាហារូបត្ថម្ភនៅក្នុងផលិតផលចំណីអាហារផ្សេងៗ។ | វាគឺជាបងប្អូនជីដូនមួយរបស់សណ្តែកបាយ ដែលមានសំបកពណ៌ខ្មៅ ហើយមានផ្ទុកជាតិសាច់ (ប្រូតេអ៊ីន) ខ្ពស់ជាងដើម្បីប៉ូវកម្លាំងរាងកាយ។ |
| Pin mill (ម៉ាស៊ីនកិនម្សៅប្រភេទម្ជុល) | ម៉ាស៊ីនកិនខ្នាតឧស្សាហកម្មដែលប្រើប្រាស់កម្លាំងបង្វិលល្បឿនលឿននៃម្ជុលដែក (Pins) ដើម្បីបុកបំបែក ឬកិនគ្រាប់ធញ្ញជាតិរឹងៗឱ្យក្លាយទៅជាម្សៅដែលមានសភាពម៉ត់ល្អ (ឧទាហរណ៍ កម្រិតភាពម៉ត់ ៨០ ម៉េស)។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនក្រឡុកផ្លែឈើ (Blender) តែវាប្រើធ្មេញដែកតូចៗវិលក្នុងល្បឿនយ៉ាងលឿនបំផុតដើម្បីបំបែកគ្រាប់រឹងៗឱ្យក្លាយជាធូលីម្សៅដ៏ម៉ត់។ |
| Cabinet dryer (ទូសម្ងួត) | ឧបករណ៍សម្រាប់សម្ងួតចំណីអាហារដែលមានរាងជាទូ ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកម្តៅ និងកង្ហារផ្លុំខ្យល់ចរាចរពេញក្នុងទូ ដើម្បីទាញយកសំណើមចេញពីផលិតផល (ដូចជាគ្រាប់សណ្តែក) ក្នុងសីតុណ្ហភាពថេរនិងកំណត់ទុកជាមុន (ឧ. ៥០-៦០ អង្សាសេ) ដោយមិនធ្វើឱ្យខូចគុណភាពវត្ថុធាតុដើម។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនផ្លុំសក់ តែវាជាទូធំមួយដែលមានថាសជាថ្នាក់ៗសម្រាប់ដាក់ម្ហូប ហើយផ្លុំខ្យល់ក្តៅស្មើៗគ្នាដើម្បីធ្វើឱ្យម្ហូបក្រៀមស្ងួតល្អ និងអាចទុកបានយូរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
