បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការអនុវត្តកសិកម្មដែលមិនមាននិរន្តរភាព ដែលនាំឱ្យមានការថយចុះគុណភាពដី ការបំផ្លាញពីសត្វល្អិត និងកម្រិតប្រាក់ចំណេញទាប សម្រាប់កសិករខ្នាតតូចដែលដាំដំឡូងមីនៅប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបឋមដែលប្រមូលពីកសិករចំនួន ១២០ នាក់ តាមរយៈវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកពហុដំណាក់កាល ដោយធ្វើការវិភាគលើកម្រិតប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ច។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Budgetary Analysis ការវិភាគថវិកា (ការគណនាចំណូល-ចំណាយ) |
មានភាពងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្ត និងអាចផ្តល់នូវរូបភាពច្បាស់លាស់អំពីប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ព្រមទាំងអត្រាត្រឡប់នៃការវិនិយោគ (ROI) ភ្លាមៗ។ | មិនអាចវាស់ស្ទង់ពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ធនធានធៀបនឹងសក្តានុពលអតិបរមា ឬកំណត់កត្តាដែលបណ្តាលឱ្យគ្មានប្រសិទ្ធភាពបានទេ។ | កំណត់បានថា ការដាំដំឡូងមីទទួលបានប្រាក់ចំណេញ ដោយមាន ROI ស្មើនឹង ០.៩៥ និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ (Net Farm Income) ចំនួន ១៤៦,៩៩៧ ណៃរ៉ាក្នុងមួយហិកតា។ |
| Cobb-Douglas Stochastic Frontier Profit Function ម៉ូដែលអនុគមន៍ព្រំដែនស្តូកាស្ទិកប្រភេទ Cobb-Douglas |
អាចប៉ាន់ស្មានកម្រិតប្រសិទ្ធភាពប្រាក់ចំណេញរបស់កសិករម្នាក់ៗធៀបនឹងកម្រិតល្អបំផុត និងកំណត់អថេរដែលជះឥទ្ធិពលដល់ភាពគ្មានប្រសិទ្ធភាព (ឧទាហរណ៍៖ អាយុ កម្រិតអប់រំ)។ | ទាមទារទិន្នន័យលម្អិត ទំហំសំណាកធំល្មម និងមានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ក្នុងការវិភាគស្ថិតិ (Econometrics) បើធៀបនឹងការវិភាគធម្មតា។ | បង្ហាញថាប្រសិទ្ធភាពប្រាក់ចំណេញជាមធ្យមគឺ ៦៤% ហើយការអនុវត្តកសិកម្មចម្រុះ និងការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិត (IPM) ជួយកាត់បន្ថយភាពគ្មានប្រសិទ្ធភាពយ៉ាងសំខាន់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើទិន្នន័យបឋមពីការស្ទង់មតិ និងទាមទារកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្ម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅក្នុងរដ្ឋអូហ្គុន (Ogun State) ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ជាមួយនឹងទំហំសំណាកតូច (កសិករ ១២០ នាក់) ដែលភាគច្រើនជាបុរស និងជាកសិករខ្នាតតូច (ទំហំដីមធ្យម ២ ហិកតា)។ លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ គោលនយោបាយ និងទីផ្សារអាចខុសគ្នាពីប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យទិន្នន័យមាន Bias ទៅតាមតំបន់ ប៉ុន្តែទម្រង់ជាកសិករខ្នាតតូចមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងកម្ពុជាដែលអាចប្រៀបធៀបគ្នាបាន។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពប្រាក់ចំណេញ និងការជំរុញការអនុវត្តកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព (SAP) នេះ គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ដល់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការជំរុញកសិករឱ្យងាកមកអនុវត្តកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព (SAP) និងការវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងត្រឹមត្រូវ នឹងជួយកសិករខ្នាតតូចនៅកម្ពុជាឱ្យរួចផុតពីការបាត់បង់ប្រាក់ចំណេញ និងធានាបាននូវភាពធន់ទៅនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Sustainable Agricultural Practices (ការអនុវត្តកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព) | វិធីសាស្ត្រធ្វើកសិកម្មដែលគិតគូរពីបរិស្ថាន សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ដូចជាការប្រើជីសរីរាង្គ ការដាំដុះចម្រុះ និងការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតដោយមិនពឹងផ្អែកខ្លាំងលើសារធាតុគីមី ដើម្បីរក្សាគុណភាពដីយូរអង្វែង និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលជាប្រចាំ។ | ដូចជាការថែរក្សាសុខភាពរាងកាយដោយញ៉ាំអាហារល្អនិងហាត់ប្រាណជាជាងពឹងផ្អែកតែលើថ្នាំពេទ្យ ដើម្បីឱ្យរាងកាយរឹងមាំបានយូរអង្វែង។ |
| Profit efficiency (ប្រសិទ្ធភាពប្រាក់ចំណេញ) | សមត្ថភាពរបស់កសិដ្ឋានក្នុងការបង្កើតប្រាក់ចំណេញឱ្យបានខ្ពស់បំផុត ផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាផលិតកម្មដែលមាន តម្លៃនៃធាតុចូល (ជី ពលកម្ម) និងតម្លៃលក់ចេញនៅលើទីផ្សារ។ ប្រសិនបើកសិករមិនទាន់ចំណេញដល់កម្រិតអតិបរមាទេ នោះហៅថា ភាពគ្មានប្រសិទ្ធភាពប្រាក់ចំណេញ (Profit inefficiency)។ | ដូចជាការចេះចាយលុយតិចតួចបំផុតដើម្បីចម្អិនម្ហូបដ៏ឆ្ងាញ់និងមានតម្លៃថ្លៃបំផុតដែលអាចធ្វើទៅបាន។ |
| Cobb-Douglas stochastic frontier profit function (អនុគមន៍ព្រំដែនប្រាក់ចំណេញស្តូកាស្ទិកប្រភេទ Cobb-Douglas) | ជាម៉ូដែលគណិតវិទ្យា និងស្ថិតិសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ថាតើកសិករម្នាក់ៗអាចរកប្រាក់ចំណេញបានកម្រិតណាធៀបនឹងកម្រិតសក្តានុពលអតិបរមាដែលអាចធ្វើទៅបាន (Frontier) ដោយគិតបញ្ចូលទាំងកំហុសចៃដន្យ និងភាពគ្មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង។ | ដូចជាការប្រឡងដែលគ្រូដឹងថាពិន្ទុអតិបរមាគឺ ១០០ រួចយកពិន្ទុសិស្សម្នាក់ៗមកធៀបមើលថាតើពួកគេបាត់បង់ពិន្ទុប៉ុន្មានភាគរយដោយសារភាពខ្វះចន្លោះផ្ទាល់ខ្លួន និងប៉ុន្មានភាគរយដោយសារសំណួរពិបាកខ្លាំង។ |
| Integrated Pest Management (ការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតចង្រៃចម្រុះ) | ការរួមបញ្ចូលវិធីសាស្ត្រផ្សេងៗរួមមាន ជីវសាស្ត្រ វប្បធម៌ រូបវន្ត និងការប្រើថ្នាំគីមីក្នុងកម្រិតអប្បបរមា ដើម្បីគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតចង្រៃ ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយការខូចខាតដំណាំ កាត់បន្ថយចំណាយ និងមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។ | ដូចជាការចិញ្ចឹមឆ្មា និងការសម្អាតផ្ទះដើម្បីបណ្តេញកណ្តុរ ជាជាងការប្រើតែថ្នាំបំពុលដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នករស់នៅក្នុងផ្ទះ។ |
| Mixed farming (ការធ្វើកសិកម្មចម្រុះ) | ប្រព័ន្ធកសិកម្មដែលរួមបញ្ចូលទាំងការដាំដុះដំណាំ និងការចិញ្ចឹមសត្វនៅលើដីតែមួយ ដើម្បីទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក (ឧទាហរណ៍៖ សំណល់ដំណាំធ្វើជាចំណីសត្វ លាមកសត្វធ្វើជាជី) ដែលជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងបង្កើតប្រភពចំណូលច្រើន។ | ដូចជាការបើកហាងកាហ្វេផង និងលក់នំប៉័ងផងក្នុងកន្លែងតែមួយ ដើម្បីឱ្យអតិថិជនទិញគួបគ្នា និងរកចំណូលបានពីរផ្លូវ។ |
| Budgetary analysis (ការវិភាគថវិកា) | ការគណនាយ៉ាងលម្អិតអំពីចំណូលសរុប និងចំណាយសរុប (ទាំងចំណាយអថេរ និងចំណាយថេរ) ក្នុងដំណើរការផលិតកម្ម ដើម្បីកំណត់ថាតើអាជីវកម្មនោះទទួលបានប្រាក់ចំណេញ ឬខាតបង់ប៉ុន្មាន។ | ដូចជាការកត់ត្រាលុយចូល និងលុយចេញប្រចាំខែនៅក្នុងសៀវភៅគណនេយ្យ ដើម្បីចង់ដឹងថាសល់លុយសន្សំប៉ុន្មាន។ |
| Rate of return on investment (អត្រាត្រឡប់នៃទុនវិនិយោគ) | ជាសូចនាករហិរញ្ញវត្ថុដែលបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃការបោះទុន ដោយគណនាជាសមាមាត្រនៃប្រាក់ចំណេញសុទ្ធធៀបនឹងការចំណាយសរុប។ តួលេខនេះប្រាប់ថាតើការវិនិយោគ ១ ឯកតា ផ្តល់ផលចំណេញត្រឡប់មកវិញប៉ុន្មានឯកតា។ | ដូចជាការយកលុយ ១០០ ដុល្លារទៅរកស៊ី ហើយចុងខែបានលុយចំណេញ ៩៥ ដុល្លារត្រឡប់មកវិញ (អត្រាត្រឡប់ស្មើនឹង ០.៩៥)។ |
| Allocative efficiency (ប្រសិទ្ធភាពនៃការបែងចែកធនធាន) | ការប្រើប្រាស់ធនធាន (ដូចជាជី និងកម្លាំងពលកម្ម) ក្នុងបរិមាណ និងសមាមាត្រដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយឱ្យទាបបំផុត ផ្អែកលើតម្លៃនៃធនធានទាំងនោះនៅលើទីផ្សារជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការទិញគ្រឿងផ្សំធ្វើម្ហូបក្នុងចំនួនល្មមឱ្យសមនឹងចំនួនអ្នកញ៉ាំ មិនទិញលើសដែលធ្វើឱ្យសល់ចោលខាតលុយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
